"Valideynlərin uşaqların peşə seçiminə tam biganə qalması da, həddindən artıq müdaxilə etməsi də sağlam yanaşma deyil" - AÇIQLAMA

Uşaqların gələcək peşə seçimi həm onların həyat keyfiyyətinə, həm də psixoloji sağlamlığına birbaşa təsir edən ən mühüm qərarlardan biridir.

Bu prosesdə valideynlərin rolu danılmazdır.

Lakin tez-tez sual yaranır: valideynlərin uşağın peşə seçiminə müdaxiləsi nə dərəcədə doğrudur?

Bu məsələ ilə bağlı psixoloq G.Qədirli Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Valideynlərin uşaqların peşə seçiminə tam biganə qalması da, həddindən artıq müdaxilə etməsi də sağlam yanaşma hesab olunmur. Ən doğru mövqe balanslı və dəstəkləyici yanaşmadır.

Uşaq fərdi maraqları, bacarıqları və şəxsiyyət xüsusiyyətləri olan bir fərddir. Onun hansı sahəyə meyilli olduğunu anlamaq üçün valideynlər müşahidəçi və istiqamətləndirici rol oynamalıdır. Məsələn, uşaq yaradıcı sahələrə maraq göstərirsə, onu zorla daha "prestijli" sayılan, amma ona uyğun olmayan sahəyə yönləndirmək gələcəkdə narazılıq, motivasiya itkisi və hətta psixoloji gərginlik yarada bilər.

Digər tərəfdən, valideynlərin həyat təcrübəsi və real dünyaya dair bilikləri də çox dəyərlidir. Uşaqlar bəzən seçdikləri peşənin çətinliklərini və ya real şərtlərini düzgün qiymətləndirə bilmirlər. Bu zaman valideynlərin rolu məsləhət vermək, alternativləri göstərmək və qərar vermə bacarığını inkişaf etdirmək olmalıdır, qərarı zorla dəyişdirmək yox.

Həddindən artıq nəzarət və təzyiq uşaqlarda özünə inamsızlıq yaradır, "mən özüm qərar verə bilmirəm" düşüncəsini formalaşdırır. Bu isə gələcəkdə asılı şəxsiyyət modelinə səbəb ola bilər. Əksinə, dəstək və anlayış mühiti olan ailələrdə böyüyən uşaqlar daha məsuliyyətli, öz seçimlərinə sahib çıxan və həyatda daha məmnun fərdlər olurlar.

Valideynlər uşağın peşə seçiminə qarışmaq əvəzinə, onu anlamağa çalışmalı, seçim prosesində yanında olmalı və ona güvən hissi aşılamalıdır. Ən sağlam nəticə valideyn təcrübəsi ilə uşağın istəklərinin ortaq nöqtədə birləşdiyi qərardır".

Telegramda izləyin