Uşaqların tərbiyəsində əsas məsuliyyət kimdədir? - Təhsil eksperti açıqladı

Uşaqların tərbiyəsində əsas məsuliyyət kimdədir? - Təhsil eksperti açıqladıUşaqların tərbiyə prosesi cəmiyyətin gələcəyi baxımından ən vacib məsələlərdən biridir. Bu prosesdə ailənin rolu ilə yanaşı, məktəb və müəllimlərin təsiri də böyük əhəmiyyət daşıyır. Müasir dövrdə isə uşaqların əsas dəyərləri daha çox evdə formalaşmalıdır, yoxsa məktəb mühiti bu tərbiyənin əsas mərkəzi olmalıdır kimi müzakirələr aktuallığını qoruyur. Bəs, uşaqların şəxsiyyət və dəyər formalaşmasında əsas tərbiyə məsuliyyəti ailənin üzərində olmalıdır, yoxsa məktəb sistemi bu prosesi daha effektiv şəkildə təmin edə bilər?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a təhsil eksperti Şəmsi Qoca danışıb.

O, açıqlanmasında qeyd edib ki, toxunduğunuz bu mövzu, həqiqətən də, hər bir dövrün, xüsusən də mənəvi dəyərlərin sürətlə transformasiyaya uğradığı müasir dövrün ən yaralı, eyni zamanda üzərində ən çox düşünülməli olan strateji məsələsidir:

"Uşağın bir şəxsiyyət kimi formalaşması, onun xarakterinin, mənəviyyatının bütövləşməsi tək tərəfli bir proses deyil; bu, kökləri ailəyə bağlı olan, budaqları isə məktəb mühitində qidalanan bütöv bir amildir. Lakin tərəzinin gözünü düzgün tənzimləmək üçün bu iki institutun öhdəliyinə və mahiyyətinə dərindən nəzər salmaq lazımdır.
Mənim qəti qənaətim budur ki, uşaq tərbiyəsində və fundamental insani dəyərlərin formalaşmasında ilk, ən böyük və əvəzedilməz məsuliyyət birbaşa ailənin, valideynin üzərinə düşür. Ailə uşağın ilk və ən böyük məktəbidir, çünki insan dünyaya göz açdığı andan etibarən xeyirlə şəri, dürüstlüklə yalanı, sevgi ilə nifrəti ilk növbədə ana-atanın timsalında, evdəki mühitdə görür və mənimsəyir. Tərbiyə dediyimiz o ali məfhum kitablardan oxunaraq öyrədilən quru qaydalar deyil, ailə daxilindəki davranışların, bir-biri ilə ünsiyyətin şüuraltı surətdə uşağın ruhuna köçürülməsidir. Əgər bir evdə böyüklərə hörmət, düzgünlük, vicdan və ədalət prinsipi hakimdirsə, o ailədə böyüyən uşağın gələcəkdə cəmiyyətə zərərli bir fərd kimi yetişməsi demək olar ki, qeyri-mümkündür. Valideynlər öz məsuliyyətlərini birtərəfli qaydada məktəbin üzərinə ata bilməzlər; övladının maddi tələbatını ödəməklə tərbiyə işini bitmiş hesab edənlər ən böyük xətanı törədirlər.
Bununla belə, məktəbin və müəllimin rolunu da heç bir vəchlə kiçiltmək olmaz. Məktəb ailədə qoyulmuş o mənəvi təməlin üzərində möhtəşəm bir bina ucaltmaq funksiyasını daşıyır. Uşaq ailədən çıxıb məktəb mühitinə qədəm qoyanda ilk dəfə fərqli xarakterli insanlarla ünsiyyət qurmağı, sosiallaşmağı, kollektiv daxilində özünü idarə etməyi və vətəndaşlıq məsuliyyətini öyrənir. Müəllim təkcə elm, bilik verən bir şəxs deyil, o, eyni zamanda uşağın ruhunu coğrafiya, tarix, ədəbiyyat vasitəsilə bədii və mənəvi cəhətdən zənginləşdirən bələdçidir. Ailədə toxumu səpilən xeyirxahlıq, vətənpərvərlik, dövlətə və millətə sevgi kimi ali duyğular məktəb mühitində cilalanır, sistemli bir dünyagörüşünə çevrilir. Əgər məktəb sistemi və müəllim heyəti bu missiyaya sadəcə saat hesabı iş kimi yanaşsa, ailənin verdiyi ən gözəl tərbiyə belə o mühitdə sarsıla bilər.
Deməli, bu məsələdə "ailə, yoxsa məktəb" seçimi etmək kökündən yanlışdır. Biz bu iki qüvvəni bir-birinə qarşı qoymamalı, əksinə, onların sarsılmaz ittifaqını yaratmalıyıq. Uşaq tərbiyəsi elə bir zəncirdir ki, onun bir halqası zəif olanda bütöv sistem qırılır. Əgər bu gün cəmiyyətimizdə müəyyən mənəvi aşınmalar, gənclər arasında yad təsirlərə qapılma halları görürsək, bu, ailə ilə məktəb arasındakı o qırılmaz bağın zəifləməsindən xəbər verir. Valideyn məktəblə daimi təmasda olmalı, müəllim isə şagirdin təkcə qiymət dəftərinə deyil, onun daxili dünyasına, psixologiyasına bələd olmağa çalışmalıdır. Yalnız ailənin səmimi mənəvi iqlimi ilə məktəbin nizam-intizamlı, elmi və humanist mühiti birləşdikdə, biz gələcəyimizi tam əminliklə əmanət edə biləcəyimiz bütöv, vicdanlı və yüksək intellektli şəxsiyyətlər yetişdirə bilərik".

Vüsalə İbrahimli


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 816   Tarix: 20 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Universitetlərə qəbul imtahanları ləğv edilə bilər? - Azərbaycanda yeni sistemə keçid mümkündürmü? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Dünyanın bir sıra ölkələrində universitetlərə qəbul zamanı abituriyentlərin orta məktəb illərindəki akademik göstəriciləri əsas meyar kimi nəzərə alınır. Bu təcrübə Azərbaycanda da ali təhsil müəssisələrinə qəbul sisteminin dəyişdirilməsi məsələsini gündəmə gətirir. Bəs ölkəmizdə qəbul imtahanlarını

17 noyabr
.

637 balla universitetə qəbul olmuşdu: Yataqxanada ölən tələbə ilə bağlı yeni təfərrüat

Yataqxanada meyiti tapılan tələbə qızın ölümü ilə bağlı bəzi təfərrüat məlum olub. -a istinadən xəbər verir ki, 2007-ci il təvəllüdlü Elmira Eyyubova 2024-cü ildə 637 bal toplayaraq Azərbaycan Tibb Universitetinə qəbul olub. O, universitetin yataqxanasına bir müddət əvvəl köçübmüş. Elmira iki il Bakıd

16 noyabr
.

"20 Yanvar"da qəza - Motosikletçi öldü

Bakıda ölümlə nəticələnən yol qəzası baş verib. APA-ya istinadən xəbər verir ki, hadisə metronun "20 Yanvar" stansiyasının yaxınlığında qeydə alınıb. Hadisə zamanı avtomobil motosikletlə toqquşub. Nəticədə motosikleti idarə edən şəxs hadisə yerində ölüb

17 noyabr
.

"Parlament danışmaqxana deyil" - Spikerdən deputata irad

"Ötən gün keçirilən plenar iclasda çıxış üçün verilən reqlament 10 dəqiqədən 5 dəqiqəyə endirildi. Hansı deputat 3 dəqiqə danışmaq istəyirsə, danışsın. Başqalarına niyə yol göstərirlər? Bura Milli Məclisdir, danışmaqxanadır. Danışmağa sərhəd qoymaq olmaz". "Qafqazinfo" xəbər veri

17 noyabr
.

Gürcüstanda azərbaycanlı gəncin meyiti tapıldı

Gürcüstanda azərbaycanlıların kompakt yaşadığı Marneuli rayonunda faciəvi hadisə baş verib. "Qafqazinfo" yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, rayonun Təzəkənd kənd sakini 26 yaşlı Emil Məmmədovun meyiti yaşadığı evdə tapılıb. Onun ölüm səbəbinin müəyyənləşdirilməsi məqsədilə Gürcüstanı

16 noyabr
.

Qədəşovun kürəkəninə 11 il həbs - "Atland" müsadirə edildi

"Təbriz" MTK-nın xüsusilə külli miqdarda dələduzluqda və başqa cinayətlərdə ittiham olunan rəhbəri Nofəl Hacıyev və şirkətin icraçı direktoru Talış Məhəmmədovun cinayət işi üzrə məhkəmə araşdırması başa çatıb. "Qafqazinfo"nun əldə etdiyi məlumata görə, Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsind

16 noyabr
.

"Mahal MTK"da rüşvət və özbaşınalıq - Müştəriləri belə aldadırlar

Sumqayıt şəhərində fəaliyyət göstərən "Mahal MTK" tərəfindən tikilib sakinlərə təhvil verilməli olan mənzillərlə bağlı ciddi problemlər yaranıb. Tikinti şirkətinin qanunsuz tələbləri və vədlərinə əməl etməməsi vətəndaşların haqlı narazılığına səbəb olub. Məlumata görə, "Mahal MTK"

16 noyabr
.

Novxanıda sərnişinlər avtobusda ekstrim yaşadı - Video

Paytaxtın Zabrat qəsəbəsi ilə Novxanı qəsəbələrini birləşdirən 537 saylı müntəzəm marşrut xəttində maraqlı anlar yaşanıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Novxanı qəsəbəsi istiqamətində əsas yolun bağlı olması səbəbindən nəqliyyat vasitələri çimərliklərin ərazisi ilə hərəkət etməli olub. Bu zama

16 noyabr
.

Güclü küləklə bağlı xəbərdarlıq

Noyabrın 17-də Bakıda və Abşeron yarımadasında, eyni zamanda bəzi bölgələrdə gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq edilib. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında, Şamaxı, Qobustan, Xızı, Xaçmaz, Siyəzən, Şabran

16 noyabr