Antarktida buzlaqlarında ulduz tozu tapılıb

Antarktida buzlaqlarında ulduz tozu tapılıbAntarktidadakı buzlaqlarda ulduz partlayışlarından yaranan radioaktiv toz qalıqları aşkar olunub. Yeni tədqiqatlar göstərir ki, bu kosmik hissəciklər Günəş sistemimizin keçmişini anlamaq üçün vacib ipucları verir.

Oxu.Az xəbər verir ki, bu barədə "space.com" elmi portalı məlumat yayıb.

Kainatın müxtəlif yerlərində, ulduzlararası məkanda qaz, toz və plazmadan ibarət nəhəng buludlara rast gəlmək mümkündür. Bu kosmik buludlar fəzada hərəkət edərkən özlərində müxtəlif maddələr toplayır və planetimiz həmin buludların daxilindən keçərkən bu maddələr bəzən Yer səthinə düşür. Alimlər yeni araşdırma çərçivəsində bu maddənin tərkibində qədim supernovaların (ifrat yeni ulduzlar) yan məhsulunu - Antarktika buzlarına nüfuz etmiş və buludda ilişib qalmış radioaktiv dəmir-60 (60Fe) izotopunu aşkar ediblər.

"Biz Antarktida buzlarında supernova partlayışı nəticəsində yaranan dəmir-60 izotopunu tapdıq. Əgər dəmir-60 toz hissəcikləri (ulduz tozu) şəklində kondensasiya olunursa, bu zaman həmin toz Günəş sisteminin müdafiə qatını yararaq Yerə çata bilər", - deyə İon Şüaları Fizikası və Materialşünaslıq İnstitutunun tədqiqat rəhbəri Dominik Koll "space.com" saytına bildirib.

Məlumata görə, tədqiqat qrupu yaşı 40 000 ilə 80 000 il arasında dəyişən 300 kiloqramdan çox Antarktida buzu nümunəsini analiz edib. Alimlərin fikrincə, məhz bu dövrdə kosmik fəzaya maddə atan və sonradan buludda cəmləşən supernova partlayışı baş verib. Buzun əridilməsi və kimyəvi emalından sonra, ionları sürətləndirərək izotopları ayırmağa imkan verən sürətləndirici kütlə spektrometriyası metodunun köməyi ilə mütəxəssislər nümunələrdəki həmin izotopun ayrı-ayrı atomlarını tədqiq edib saya biliblər.

"Biz radioaktiv dəmir-60 izotopunun tək atomlarını axtarırdıq. Bu izotop partlayan ulduzların bir növ "barmaq izi" hesab olunur. Bizim fərziyyəmiz ondan ibarət idi ki, əgər dəmir-60 ulduz partlayışlarından yaranıbsa, o, lokal ulduzlararası buludun daxilində tapıla bilər", - deyə Koll əlavə edib.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 726   Tarix: 20 may 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Unitaza buz kubları atmağa başladılar - səbəb

Sosial şəbəkələrdə klozete buz kubları ataraq sifonu çəkməkdən ibarət qeyri-adi təmizlik üsulu sürətlə yayılır. bu üsulun detallarını təqdim edir:. Tətbiqi necə həyata keçirilir? Bir-iki stəkan buz kubunu birbaşa klozete atıb bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra sifonu çəkmək kifayətdir. Su ilə hərəkə

7 noyabr
.

24 saat fasiləsiz uçaraq Rekordlar Kitabına düşdü

"Airbus A350-100ULR" sərnişin təyyarəsi Avstraliyadan Fransaya 24 saat 24 dəqiqə fasiləsiz uçaraq Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şirkətin sınaq uçuşu çərçivəsində Melburn və Tuluza şəhərləri arasında 23 min 155 kilometr məsafə qət edilib. Bu, kommersiy

10 noyabr
.

Turşu xiyarların xarab olmaması üçün nə etməli?

Turşu bankasını açdıqdan sonra xiyarların bir neçə gün ərzində xarab olmaması üçün müəyyən qaydalara əməl etmək lazımdır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, düzgün saxlanma şəraiti turşuların həm dadını, həm də xırtıldayan quruluşunu uzun müddət qorumağa kömək edir. xəbər verir ki, duzlu xiyarlar bank

8 noyabr
.

Qocalmanı gecikdirən ən təsirli qidalar - Siyahı

Sağlam yaşlanmaq, dərinin gəncliyini qorumaq və immuniteti güclü saxlamaq hər zaman diqqət mərkəzindədir. Orqanizmin özünün istehsal etdiyi, lakin qidalar vasitəsilə də dəstəklənməli olan kükürd tərkibli sistein amin turşusu hüceyrələrin yenilənməsində mühüm rol oynayır. Hüceyrələrin qocalmasının qarşısın

13 noyabr
.

Qədim Misirdə pişiklərə münasibətin görünməyən tərəfi üzə çıxıb

Qədim Misirdə müqəddəs hesab edilən pişiklərin əslində ağır şəraitdə yaşadığı məlum olub. xəbər verir ki, alimlər Vyana Təbiət Tarixi Muzeyində saxlanılan qədim Misir pişiklərinə aid 131 kəlləni araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələri "Journal of Archaeological Science" elmi jurnalında dərc olunub

14 noyabr
.

Bu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər

2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ

12 noyabr
.

Sahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?

İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona

8 noyabr
.

Soyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir

Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin

15 noyabr
.

"Powerbank"dakı gizli düymə nə üçündür?

Smartfonların enerjisini istənilən yerdə doldurmağa imkan verən portativ enerji cihazları gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin powerbank istifadəçilərinin çoxu cihazın üzərindəki kiçik düymənin əslində hansı funksiyaları yerinə yetirdiyini bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər veri

15 noyabr