Dünyanın ən soyuq 5 yeri: - 272 dərəcə

Dünyanın ən soyuq 5 yeri: - 272 dərəcəKainatda temperaturun çata biləcəyi ən aşağı hədd mütləq sıfır hesab olunur. Bu göstərici -273,15 dərəcə selsiyə bərabərdir və nəzəri olaraq maddənin hissəciklərinin maksimum dərəcədə hərəkətsiz olduğu vəziyyəti ifadə edir. Alimlər uzun illərdir bu sərhədə yaxın şəraitləri araşdırır və müəyyən ediblər ki, kainatda temperaturun demək olar ki, bu həddə çatdığı bölgələr mövcuddur.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, bu günə qədər məlum olan ən soyuq yer Bumeranq Dumanlığı hesab edilir.

Burada temperatur təxminən -272 dərəcə selsiyə çatır. Bu isə mütləq sıfırdan cəmi 1,15 dərəcə yüksəkdir. Bumeranq Dumanlığı Kentavr Bürcü istiqamətində, Yer kürəsindən təxminən 5 min işıq ili uzaqlığında yerləşir. Bu obyekt protoplanetar dumanlıq kimi tanınır.

Buradakı qaz kütlələri son dərəcə sürətlə genişləndiyi üçün öz enerjisini itirir və nəticədə temperatur rekord dərəcədə aşağı düşür. Astronomlar bu prosesi təbii soyuma mexanizmi kimi qiymətləndirirlər.

Kainatın ən soyuq məkanları sırasında ikinci yeri Yer üzərindəki laboratoriyalarda yaradılan ultraaşağı temperaturlar tutur. Alimlər xüsusi lazer soyutma texnologiyaları vasitəsilə atomları mütləq sıfıra çox yaxın temperaturadək soyuda biliblər.

Bəzi eksperimentlərdə temperatur -273,14 dərəcə Selsiyə qədər endirilib. Lakin bu vəziyyət yalnız mikrosaniyələr ərzində saxlanıla bilir.

Üçüncü yerdə Ayın daim kölgədə qalan kraterləri qərarlaşıb. Günəş şüalarının heç vaxt çatmadığı bəzi bölgələrdə temperatur təxminən -233 dərəcə Selsiyə qədər enə bilir.

Dördüncü yeri isə Pluton planetinin qütb bölgələri tutur. Burada temperatur təxminən -230 dərəcə Selsi səviyyəsində dəyişir.

İlk beşliyi Mars planetinin qütbləri tamamlayır. Marsda qış mövsümündə temperatur -125 dərəcə Selsiyə qədər enə bilir.

Bir çox insan açıq kosmosun tamamilə donmuş bir mühit olduğunu düşünsə də, reallıq bir qədər fərqlidir. Kosmos vakuum olduğu üçün istilik əsasən şüalanma yolu ilə ötürülür. Günəş işığı almayan obyektlər təxminən -270 dərəcə Selsiyə qədər soyuyur. Bununla belə, eyni kosmik gəminin Günəşə baxan hissəsi +120 dərəcəyə qədər qızarkən, kölgədə qalan hissəsi -100 dərəcəyə qədər soyuya bilər.

Yer kürəsində qeydə alınmış ən aşağı temperatur isə Şərqi Antarktidada müşahidə olunub. 1983-cü ildə burada temperatur -89,2 dərəcə selsi olaraq qeydə alınıb. Bu göstərici insan həyatı üçün son dərəcə təhlükəli hesab olunur. Buna baxmayaraq, Bumeranq Dumanlığındakı temperatur Yer üzərindəki rekorddan təxminən üç dəfə aşağıdır.

Alimlər belə ekstremal soyuq şəraitləri öyrənməyə böyük maraq göstərirlər. Çünki temperatur mütləq sıfıra yaxınlaşdıqca maddənin davranışı dəyişir. Məsələn, helium mayesi həddindən artıq aşağı temperaturda superaxıcılıq xüsusiyyəti qazanır və demək olar ki, sürtünməsiz hərəkət edir. Bəzi materiallarda isə elektrik müqaviməti yox olur və superkeçiricilik yaranır.

Bu xüsusiyyətlər kvant kompüterlərinin hazırlanması, yeni texnologiyaların yaradılması və kainatın fundamental qanunlarının daha dərindən öyrənilməsi üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Buna görə də alimlər üçün soyuq təkcə maraqlı təbiət hadisəsi deyil, həm də gələcəyin texnologiyalarına aparan vacib açarlardan biri hesab olunur.

Mütəxəssislərin fikrincə, nəzəri olaraq Bumeranq Dumanlığından da soyuq bölgələr mövcud ola bilər. Məsələn, genişlənmənin ilkin mərhələsində olan bəzi qaz buludlarında daha aşağı temperatur formalaşa bilər. Lakin indiyədək belə obyektlər müşahidə olunmayıb və təsdiqlənməyib.

Eyni zamanda, mütləq sıfır temperaturunu tam şəkildə yaratmaq mümkün hesab edilmir. Fizika qanunlarına görə bu həddə çatmaq mümkün deyil, lakin ona çox yaxınlaşmaq mümkündür. Müasir laboratoriyalarda alimlər nanokelvin səviyyəsində temperatur əldə etməklə mütləq sıfıra rekord dərəcədə yaxınlaşmağa nail olurlar.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 3818   Tarix: 08 iyun 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Mətbəxdə paket yığanlara mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: Təhlükə saçır

Milyonlarla evdə marketlərdən gətirilən plastik paketlər "bir gün lazım olar" deyə mətbəx şkaflarında və ya rəflərin altında toplanır. Lakin mütəxəssislər demək olar ki, hər kəsin etdiyi bu vərdişin ciddi səhiyyə təhlükələri yaratdığını bildirərək, həmin paketlərin dərhal evdən atılması üçü

7 noyabr
.

Unitaza buz kubları atmağa başladılar - səbəb

Sosial şəbəkələrdə klozete buz kubları ataraq sifonu çəkməkdən ibarət qeyri-adi təmizlik üsulu sürətlə yayılır. bu üsulun detallarını təqdim edir:. Tətbiqi necə həyata keçirilir? Bir-iki stəkan buz kubunu birbaşa klozete atıb bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra sifonu çəkmək kifayətdir. Su ilə hərəkə

7 noyabr
.

Sahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?

İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona

8 noyabr
.

800 illik qala 1 avroya satılır - Fotolar

Almaniyanın Saksoniya torpağında yerləşən Bad-Düben şəhər rəhbərliyi 800 illik tarixə malik Şnaditz su qalasını satışa çıxarıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şəhər mülk üçün simvolik olaraq cəmi 1 avro tələb edir, lakin bu "əlverişli" sövdələşmənin arxasında böyük maliyyə öhdəliklər

9 noyabr
.

Hər gün soyuq duş qəbul etsəniz, nə baş verər?

Mütəmadi olaraq soyuq duş qəbul etmək insanların xəstəlik səbəbindən işə getmədikləri günlərin sayının azalması və özlərini daha yaxşı hiss etmələri ilə əlaqəli ola bilər. xarivi KİV-ə istinadən xəbər verir ki, İsveçrənin Bazel Universitetinin psixoloqu Lena Qlazer soyuq duşun insan orqanizminə təsirin

8 noyabr
.

Soyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir

Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin

15 noyabr
.

Hamı zibilə atır - Saç tökülməsinin və ağarmasının qarşısını alır

Fəsil dəyişikliyi və stress səbəbindən artan saç tökülməsinə qarşı bahalı kosmetik məhsullar əvəzinə mətbəxdəki təbii vasitələr həll yolu təqdim edir. Qidalandırıcı yağlar ehtiva edən bu üsul saç diblərini qısa müddətdə gücləndirərək tökülməni azaldır. xəbər verir ki, əksər hallarda zibil kimi atıla

14 noyabr
.

5 5 5 5 = 24: Bu tənliyi doğru edəcək üç riyazi işarə hansılardır?

Tənliyi doğru etmək üçün dörd 5 arasında üç riyazi işarə qoymalısınız. Dörd eyni rəqəm və istədiyiniz nəticə. Bu riyazi tapmacada yalnız üç hesab işarəsi yoxdur. Tapmaca şərti:. 5 5 5 5 = 24. -ın xəbərinə görə, tənliyi doğru etmək üçün dörd beşlik arasında üç riyazi simvol yerləşdirməlisiniz. Toplama

8 noyabr
.

Kartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur

Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək

15 noyabr