Niyə yuxu görürük? - 4 elmi fərziyyə, biri qorxuludur
Bir çox insan gördüyü qəribə yuxuların gələcəklə bağlı işarələr verdiyini düşünsə də, elm yuxuların öncəgörmə qabiliyyətinə malik olduğunu təsdiqləmir. Bununla belə, alimlər yuxuların yaranmasını izah edən bir neçə fərqli nəzəriyyə irəli sürüblər.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, ən geniş yayılmış nəzəriyyələrdən biri yuxuların emosiyaların emalına kömək etməsidir.
Bu yanaşmaya görə, beyin gün ərzində yaşanan hadisələri və hissləri təhlil edir, onları müəyyən qaydada sıralayır. Nəticədə yuxular insanın stress və narahatlıq səviyyəsinin azalmasına yardım edə bilər.
İkinci nəzəriyyə yaddaşın möhkəmləndirilməsi ilə bağlıdır. Alimlər hesab edirlər ki, yuxu zamanı gün ərzində əldə edilən məlumatlar qısamüddətli yaddaşdan uzunmüddətli yaddaşa ötürülür. Məhz buna görə də yaxşı yuxudan sonra insanlar öyrəndikləri məlumatları daha asan xatırlaya bilirlər. Məsələn, imtahan öncəsi normal yuxu yaddaşın fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir.
Üçüncü nəzəriyyə isə təhlükələrin məşq etdirilməsi ideyasına əsaslanır. Bu yanaşmaya görə, beyin yuxu zamanı müxtəlif təhlükəli vəziyyətləri canlandıraraq insanı real həyatda mümkün risklərə hazırlayır. Qorxulu yuxuların da təkamül prosesində formalaşmış bir növ "təlim mexanizmi" olduğu ehtimal edilir.
Digər bir fərziyyəyə əsasən isə yuxuların xüsusi funksiyası yoxdur. Bu nəzəriyyəyə görə, yuxular sadəcə beynin fəaliyyəti nəticəsində yaranan təsadüfi görüntülər və düşüncələr toplusudur.
Beyin kompüter kimi fon rejimində işləyir, müxtəlif siqnallar yaradır və insan sonradan bu qarışıq məlumatlardan məna çıxarmağa çalışır. Bu yanaşma yuxuların niyə bəzən məntiqsiz və qarışıq görünməsini izah edir.
Mütəxəssislər yuxulardan müəyyən mənada faydalanmağın mümkün olduğunu bildirirlər. Bunun üçün yuxu gündəliyi aparmaq tövsiyə olunur. Təkrarlanan yuxular və süjetlər insanın həll olunmamış problemlərinə və ya daxili narahatlıqlarına işarə edə bilər.
Məsələn, tez-tez hündürlükdən yıxıldığını görən insanlar həyatlarında nəzarəti itirmək qorxusu yaşayırlar. Bununla belə, alimlər yuxu yozumlarına və ümumi yuxu kitablarına kor-koranə inanmağı məsləhət görmürlər, çünki hər bir yuxunun mənası fərdi xüsusiyyətlərdən asılıdır.
Araşdırmalar göstərir ki, əslində bütün insanlar yuxu görür. Sadəcə bəzi insanlar onları xatırlamırlar. Orta hesabla insan gecə ərzində 4-6 dəfə yuxu görür. Lakin oyandığı an sürətli göz hərəkətləri mərhələsinə (REM yuxusu) təsadüf etmədikdə, gördüyü yuxuları yadda saxlamır.
Yuxularla bağlı ən məşhur miflərdən biri də yuxuda yıxılmağın təhlükəli olmasıdır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu doğru deyil. İnsan yuxuda yıxıldığını hiss edib qəfil oyana bilər. Bu hal hipnaqoji sıçrayış adlanır və normal fizioloji reaksiyadır.
Bəzi tədqiqatlar təkrarlanan kabusların müəyyən xəstəliklərin diaqnozundan aylar əvvəl ortaya çıxa biləcəyini göstərsə də, alimlər bunun gələcəyi görmək anlamına gəlmədiyini vurğulayırlar. Belə hallar daha çox orqanizmdə baş verən gizli dəyişikliklərə beynin reaksiyası kimi qiymətləndirilir.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1537 Tarix: 09 iyun 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşMətbəxdə paket yığanlara mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: Təhlükə saçır
Milyonlarla evdə marketlərdən gətirilən plastik paketlər "bir gün lazım olar" deyə mətbəx şkaflarında və ya rəflərin altında toplanır. Lakin mütəxəssislər demək olar ki, hər kəsin etdiyi bu vərdişin ciddi səhiyyə təhlükələri yaratdığını bildirərək, həmin paketlərin dərhal evdən atılması üçü
7 noyabrUnitaza buz kubları atmağa başladılar - səbəb
Sosial şəbəkələrdə klozete buz kubları ataraq sifonu çəkməkdən ibarət qeyri-adi təmizlik üsulu sürətlə yayılır. bu üsulun detallarını təqdim edir:. Tətbiqi necə həyata keçirilir? Bir-iki stəkan buz kubunu birbaşa klozete atıb bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra sifonu çəkmək kifayətdir. Su ilə hərəkə
7 noyabrSahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?
İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona
8 noyabr800 illik qala 1 avroya satılır - Fotolar
Almaniyanın Saksoniya torpağında yerləşən Bad-Düben şəhər rəhbərliyi 800 illik tarixə malik Şnaditz su qalasını satışa çıxarıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şəhər mülk üçün simvolik olaraq cəmi 1 avro tələb edir, lakin bu "əlverişli" sövdələşmənin arxasında böyük maliyyə öhdəliklər
9 noyabrHər gün soyuq duş qəbul etsəniz, nə baş verər?
Mütəmadi olaraq soyuq duş qəbul etmək insanların xəstəlik səbəbindən işə getmədikləri günlərin sayının azalması və özlərini daha yaxşı hiss etmələri ilə əlaqəli ola bilər. xarivi KİV-ə istinadən xəbər verir ki, İsveçrənin Bazel Universitetinin psixoloqu Lena Qlazer soyuq duşun insan orqanizminə təsirin
8 noyabrSoyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir
Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin
15 noyabrHamı zibilə atır - Saç tökülməsinin və ağarmasının qarşısını alır
Fəsil dəyişikliyi və stress səbəbindən artan saç tökülməsinə qarşı bahalı kosmetik məhsullar əvəzinə mətbəxdəki təbii vasitələr həll yolu təqdim edir. Qidalandırıcı yağlar ehtiva edən bu üsul saç diblərini qısa müddətdə gücləndirərək tökülməni azaldır. xəbər verir ki, əksər hallarda zibil kimi atıla
14 noyabr5 5 5 5 = 24: Bu tənliyi doğru edəcək üç riyazi işarə hansılardır?
Tənliyi doğru etmək üçün dörd 5 arasında üç riyazi işarə qoymalısınız. Dörd eyni rəqəm və istədiyiniz nəticə. Bu riyazi tapmacada yalnız üç hesab işarəsi yoxdur. Tapmaca şərti:. 5 5 5 5 = 24. -ın xəbərinə görə, tənliyi doğru etmək üçün dörd beşlik arasında üç riyazi simvol yerləşdirməlisiniz. Toplama
8 noyabrKartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur
Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək
15 noyabr