Niyə yuxu görürük? - 4 elmi fərziyyə, biri qorxuludur
Bir çox insan gördüyü qəribə yuxuların gələcəklə bağlı işarələr verdiyini düşünsə də, elm yuxuların öncəgörmə qabiliyyətinə malik olduğunu təsdiqləmir. Bununla belə, alimlər yuxuların yaranmasını izah edən bir neçə fərqli nəzəriyyə irəli sürüblər.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, ən geniş yayılmış nəzəriyyələrdən biri yuxuların emosiyaların emalına kömək etməsidir.
Bu yanaşmaya görə, beyin gün ərzində yaşanan hadisələri və hissləri təhlil edir, onları müəyyən qaydada sıralayır. Nəticədə yuxular insanın stress və narahatlıq səviyyəsinin azalmasına yardım edə bilər.
İkinci nəzəriyyə yaddaşın möhkəmləndirilməsi ilə bağlıdır. Alimlər hesab edirlər ki, yuxu zamanı gün ərzində əldə edilən məlumatlar qısamüddətli yaddaşdan uzunmüddətli yaddaşa ötürülür. Məhz buna görə də yaxşı yuxudan sonra insanlar öyrəndikləri məlumatları daha asan xatırlaya bilirlər. Məsələn, imtahan öncəsi normal yuxu yaddaşın fəaliyyətinə müsbət təsir göstərir.
Üçüncü nəzəriyyə isə təhlükələrin məşq etdirilməsi ideyasına əsaslanır. Bu yanaşmaya görə, beyin yuxu zamanı müxtəlif təhlükəli vəziyyətləri canlandıraraq insanı real həyatda mümkün risklərə hazırlayır. Qorxulu yuxuların da təkamül prosesində formalaşmış bir növ "təlim mexanizmi" olduğu ehtimal edilir.
Digər bir fərziyyəyə əsasən isə yuxuların xüsusi funksiyası yoxdur. Bu nəzəriyyəyə görə, yuxular sadəcə beynin fəaliyyəti nəticəsində yaranan təsadüfi görüntülər və düşüncələr toplusudur.
Beyin kompüter kimi fon rejimində işləyir, müxtəlif siqnallar yaradır və insan sonradan bu qarışıq məlumatlardan məna çıxarmağa çalışır. Bu yanaşma yuxuların niyə bəzən məntiqsiz və qarışıq görünməsini izah edir.
Mütəxəssislər yuxulardan müəyyən mənada faydalanmağın mümkün olduğunu bildirirlər. Bunun üçün yuxu gündəliyi aparmaq tövsiyə olunur. Təkrarlanan yuxular və süjetlər insanın həll olunmamış problemlərinə və ya daxili narahatlıqlarına işarə edə bilər.
Məsələn, tez-tez hündürlükdən yıxıldığını görən insanlar həyatlarında nəzarəti itirmək qorxusu yaşayırlar. Bununla belə, alimlər yuxu yozumlarına və ümumi yuxu kitablarına kor-koranə inanmağı məsləhət görmürlər, çünki hər bir yuxunun mənası fərdi xüsusiyyətlərdən asılıdır.
Araşdırmalar göstərir ki, əslində bütün insanlar yuxu görür. Sadəcə bəzi insanlar onları xatırlamırlar. Orta hesabla insan gecə ərzində 4-6 dəfə yuxu görür. Lakin oyandığı an sürətli göz hərəkətləri mərhələsinə (REM yuxusu) təsadüf etmədikdə, gördüyü yuxuları yadda saxlamır.
Yuxularla bağlı ən məşhur miflərdən biri də yuxuda yıxılmağın təhlükəli olmasıdır. Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu doğru deyil. İnsan yuxuda yıxıldığını hiss edib qəfil oyana bilər. Bu hal hipnaqoji sıçrayış adlanır və normal fizioloji reaksiyadır.
Bəzi tədqiqatlar təkrarlanan kabusların müəyyən xəstəliklərin diaqnozundan aylar əvvəl ortaya çıxa biləcəyini göstərsə də, alimlər bunun gələcəyi görmək anlamına gəlmədiyini vurğulayırlar. Belə hallar daha çox orqanizmdə baş verən gizli dəyişikliklərə beynin reaksiyası kimi qiymətləndirilir.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1349 Tarix: 09 iyun 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Bu beş Android tətbiqini dərhal silmək lazımdır
Android smartfonlarında əvvəlcədən quraşdırılmış bütün tətbiqlər vacib deyil. Bəziləri istehsalçıların tərəfdaş şirkətlərlə əməkdaşlığı çərçivəsində əlavə olunur, digərləri isə əməliyyat sistemində mövcud olan funksiyaları təkrarlayır. Ölkə.az xəbər verir ki, mütəxəssislərin sözlərinə görə, bu tətbiqləri
13 iyulCəmi 20 dəqiqə - Siqareti tərgitdikdən sonra orqanizmdə baş verənlər
Siqaret tüstüsünün ağciyərlərə vurduğu zərər çox vaxt illərlə hiss olunmur. Lakin bu müddət ərzində orqanizmdə geri qaytarılması mümkün olmayan dəyişikliklər baş verir. -ın xarici mediaya istinadən xəbərinə görə, tibb mütəxəssisləri hazırladıqları kompüter simulyasiyası ilə siqaret çəkdikcə ağciyərlərd
13 iyulİstinin uşaqlar üçün ən böyük təhlükəsi
Yay aylarında yüksək temperatur uşaqlar üçün ciddi sağlamlıq riski yaradır. Pediatr Darya Vlasenkonun sözlərinə görə, istilik vurması çox qısa müddətdə inkişaf edə və vaxtında müdaxilə edilməzsə, uşağın həyatı üçün təhlükə yarada bilər. Mütəxəssis bildirib ki, valideynlər isti havalarda uşaqların vəziyyətin
15 iyulKeçən il bu halda idi! Son görənlər gözlərinə inanmır - VİDEO
Türkiyənin Sivas vilayətində yerləşən Hafik gölü son illərdə quraqlıq səbəbindən xeyli dayazlaşsa da, bu il yağan bol qar və aramsız yağışlar nəticəsində yenidən dolub. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, şəhər mərkəzindən 41 kilometr, Hafik rayonundan isə 2 kilometr məsafədə yerləşən və "Xüsus
13 iyulPeşəkar futbolçularda beyin həcminin azalması aşkarlandı
Peşəkar futbolda uzun illər çıxış etmək demensiyanın ilk əlamətləri yaranmazdan əvvəl belə beyin həcminin azalması ilə əlaqəli ola bilər. Bu nəticəyə London İmperial Kollecinin tədqiqatçıları gəliblər. Ölkə.az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri Londonda keçirilən Altsheymer Assosiasiyasının Beynəlxal
15 iyulBu aylarda doğulanları iyulda böyük dəyişikliklər gözləyir
Bəzən cəmi bir ay insanın həyatında tamamilə yeni mərhələnin başlanğıcı ola bilər. Astrologiyaya görə, 2026-cı ilin iyulu bəzi insanlar üçün yeni imkanlar, gözlənilməz tanışlıqlar və mühüm qərarlarla yadda qalacaq. Əlbəttə, astroloji proqnozların elmi əsası yoxdur, lakin bir çoxları onları qarşıların
14 iyulMeyvələri acqarına yemək həmişə faydalıdırmı? - Diyetoloq xəbərdarlıq edir
Səhəri təzə meyvə və ya bir stəkan meyvə şirəsi ilə başlamaq sağlam qidalanmanın ayrılmaz hissəsi hesab olunur. Lakin bir çox insan üçün belə səhər yeməyi enerji əvəzinə qarınağrısı, mədə yanması və köplə nəticələnir. xəbər verir ki, -ya danışan rusiyalı diyetoloq Darya Rusakovanın sözlərinə görə, bunu
13 iyulMisirdə 3000 illik məqbərə aşkarlandı
Leyden Universitetinin niderlandlı arxeoloqları Misirin cənubundakı Əl-Üksür şəhəri yaxınlığında qədim məqbərə aşkar ediblər. bildirir ki, bu barədə "Le Figaro" nəşri yerli hakimiyyət orqanlarının bəyanatına istinadən xəbər verir. Məlumata əsasən, söhbət Qurna ərazisindəki Fiva nekropolund
14 iyulDostuna verdiyi toy hədiyyəsi təəccüb doğurdu - VİDEO
Türkiyənin Osmaniyə vilayətində keçirilən toy mərasimində bəyə təqdim olunan qeyri-adi hədiyyə həm qonaqların, həm də sosial şəbəkə istifadəçilərinin diqqətini cəlb edib. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, hədiyyə mərasimi zamanı qırmızı lentlərlə bəzədilmiş quzunu qucağında zala daxil olan bəyi
14 iyul