Yer üzündə 10 kilometrdən hündür dağların olmamasının səbəbi nədir?

Yer üzündə 10 kilometrdən hündür dağların olmamasının səbəbi nədir? Yer kürəsində ən yüksək zirvə Everestdir. Onun hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 8848 metrdir. Himalaylarda buna yaxın hündürlüyə malik bir neçə başqa zirvə də var. Bu dağların yer qabığının toqquşması zamanı əmələ gəldiyi, nəticədə süxurların qırışaraq dağ silsilələri yaratdığı hesab olunur. Digər dağlar, məsələn Ural dağları isə dərinliklərdən qalxan maye və maddələrin təsiri ilə formalaşıb. Bəs niyə Yer üzündə 20 kilometr, hətta 10 kilometrdən hündür dağlar yoxdur?

Qaynarinfo xəbər verir ki, liked.hu portalı mümkün izahları təqdim edib.

Əsas izahlardan biri budur ki, Yer cazibə qüvvəsi dağların həddən artıq yüksəlməsinə imkan vermir. Dağlar böyüdükcə onların altında yerləşən süxurlara düşən təzyiq də artır. Əgər bu süxurların möhkəmlik həddi aşılırsa, onlar dağılmağa başlayır.

Yəni faktiki olaraq, dağ süxurlarının fiziki möhkəmliyi Yer üzündə dağların maksimum hündürlüyünü məhdudlaşdırır. Keçmiş geoloji kataklizmlər zamanı dağlar daha da yüksək ola bilsə belə, onlar bu hündürlükdə uzun müddət dayanıqlı qala bilməzdi - onların əsası sürətlə zəifləyər və dağlar tədricən alçalar.

Dağların enməsinin digər səbəbi isə dərinlikdən qalxan mayelərin təsiri ilə yaranan boş strukturların çökməsidir. Buna misal olaraq Rusiyadakı Kondyor dağlarını göstərmək olar.

Dərinlikdən qalxan materialların təsiri ilə səthə yaxın süxurlarda günbəzvari forma yaranıb. Aşağıdan gələn təzyiq azaldıqda bu günbəz çökərək halqavari bir struktur əmələ gətirib. Çökmə zamanı süxurlar xırda fraqmentlərə parçalanıb.

Bu ərazidə aşkarlanan platin yataqlarının mövcudluğu da həmin formanın dərinlikdən qalxan maye prosesləri nəticəsində yarandığını göstərir. Bu geoloji struktur uzun müddət çay sularının təsirinə məruz qalaraq, qiymətli metalları ehtiva edən süxurların böyük hissəsinin yuyulub aparılmasına səbəb olub.

Bu səbəblər birlikdə göstərir ki, Yer üzündə dağların hündürlüyü həm cazibə qüvvəsi, həm də süxurların mexaniki möhkəmliyi və eroziya prosesləri ilə ciddi şəkildə məhdudlaşır.

Sonxeber.az

Telegramda izləyin

Dünyada Baxılıb: 231 Tarix: 13 iyun 2026

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş

Oxşar xəbərlər

Bu "kosmik maddə"nin bir çay qaşığı bütün insanlığın çəkisindən ağırdır

Neytron ulduzundan çıxan bir çay qaşığı maddə təxminən iki milyard ton ağırlığındadır ki, bu da bütün bəşəriyyətin ümumi çəkisindən üç-dörd dəfə çoxdur. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Space Daily"qəzeti yazıb. Neytron ulduzu - böyük kütləli ulduzun partlayışından sonra qalan çox sı

12 iyun

Cənubi Qaqazın 4 illik sirri açıldı - "Ölülərdən gələn mesajlar"

Arxeoloqlar Gürcüstan ərazisində yerləşən qədim kurqanlarda tapılan sirli oyma təsvirləri yenidən təhlil edərək belə nəticəyə gəliblər ki, bəzi simvollar təkcə ritual təsvirlər deyil, həm də dəfn tikililərinin inşası ilə bağlı qeydlər ola bilər. Qaynarinfo xəbər verir ki, "Indian Defence Review"

12 iyun

Süd Yolu qalaktikası ilə bağlı YENİ FƏRZİYYƏ

Hamburq Universitetinin tədqiqatçıları ehtimal edirlər ki, Süd Yolu qalaktikasının "çatışmayan" adi maddəsinin böyük bir hissəsi 3I/ATLAS kometinə bənzər ulduzlararası obyektlər şəklində ola bilər. Müəlliflərin hesablamalarına görə, belə obyektlər əvvəllər qaranlıq maddəyə aid edilən kütləni

11 iyun

İran Xarq adasını müharibəyə hazırlayır: Sahillər minalandı

İran bir neçə aydır ki, ABŞ hərbçilərinin Xarq adasına mümkün desant çıxarmasına qarşı hazırlıq görür. xəbər verir ki, bu barədə CNN telekanalı mənbələrə istinadən məlumat yayıb. Məlumata görə, Tehran sahilboyu əraziləri minalayıb, həmçinin adaya əlavə hava hücumundan müdafiə sistemləri və raket komplekslər

11 iyun

Açılış mərasimində Shakira şousu: Rekord çıxış - VİDEO

Kolumbiyalı məşhur müğənni Shakira FIFA Dünya Kubokunun açılış mərasimində səhnə alaraq böyük maraq doğurub. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, FIFA Dünya Kuboku açılış mərasimi çərçivəsində çıxış edən sənətçi, bu mötəbər turnirdə beş dəfə səhnəyə çıxan ilk ifaçı kimi tarixə düşüb. Şakiranın performans

12 iyun

Yer üzündə 10 kilometrdən hündür dağların olmamasının səbəbi nədir?

Yer kürəsində ən yüksək zirvə Everestdir. Onun hündürlüyü dəniz səviyyəsindən 8848 metrdir. Himalaylarda buna yaxın hündürlüyə malik bir neçə başqa zirvə də var. Bu dağların yer qabığının toqquşması zamanı əmələ gəldiyi, nəticədə süxurların qırışaraq dağ silsilələri yaratdığı hesab olunur. Digər dağlar

13 iyun

Zabaykalyedə düşərgədə yanğına görə 70-dən çox insan təxliyə edilib

Zabaykalyedə Araxley gölündəki "Çempion" uşaq sağlamlıq düşərgəsinin ərazisində baş verən yanğınla əlaqədar insanlar təxliyə olunub. "Report" "İnterfaks"a istinadən xəbər verir ki, bu barədə Rusiya Fövqəladə Hallar Nazirliyinin (FHN) diyar üzrə Baş İdarəsinin mətbuat xidmət

13 iyun

Təşviş pozuntusu sadəcə əlamət deyil: Problemin əsl səbəbləri

Təşviş pozuntusu psixoloqlara müraciət etmək üçün ən çox yayılan səbəblərdən biri olaraq qalsa da, bir çoxları hələ də bununla təkbaşına mübarizə aparmağa çalışır. Bəs nəfəs məşqləri niyə bu problemi kökündən həll etmir?. xəbər verir ki, bu barədə -ya psixoloq Natalya Danilova məlumat verib. O bildiri

13 iyun

Suyun altında iki əsrlik bir sirr: Amerikanın "Nessi"si kameraya düşdü

ABŞ ilə Kanada arasında yerləşən Şamplen gölü əsrlərdir həll olunmayan təbiət sirri ilə diqqət çəkir. Təxminən 200 kilometr uzunluğunda olan bu su hövzəsi dərinliklərində gizləndiyi iddia edilən nəhəng bir məxluq haqqında əfsanə ilə məşhurdur. Qaynarinfo xəbər verir ki, yerli sakinlərin "Champ"

11 iyun