Avropadakı dəhşətli istilər Azərbaycana gəlir? - TARİXİ AÇIQLANDI

Avropadakı dəhşətli istilər Azərbaycana gəlir? - TARİXİ AÇIQLANDI"Avropa qitəsində müşahidə olunan Sahara və Şimali Afrika mənşəli anomal isti hava dalğaları, subtropik yüksək təzyiq qurşağının meridianal istiqamətdə şimala doğru kəskin genişlənməsinin (bloklayıcı antisiklonların) nəticəsidir. Sinoptik miqyaslı barik sahələrin konfiqurasiyasına əsasən, Avropanın hava şəraitini formalaşdıran bu zonal sirkulyasiya sistemləri transkontinental relyef və iqlim sədləri səbəbindən Azərbaycan ərazisinin barik sahəsinə birbaşa və sinxron təsir göstərmir".

Bunu Ölkə.az-a açıqlamasında hava və iqlim məsələləri üzrə ekspert Cavid Hüseynov deyib.

Onun sözlərinə, Cənubi Qafqaz və Xəzər hövzəsinin iqlim rejimi əsasən Atlantik okeanı (Azor antisiklonu), Arktika hava kütlələri, Aralıq dənizi siklonları və cənub mənşəli termik depressiyaların (Ərəbistan və İran yaylası) qarşılıqlı təsiri altında formalaşır:

"Bununla belə, qlobal iqlim dəyişikliyinin ümumi qanunauyğunluqları regional makrosirkulyasiya proseslərini sürətləndirir. İyul və avqust aylarında cənub və cənub-şərq sinoptik trayektoriyaları boyunca kontinental tropik hava kütlələrinin intensiv adveksiyası gözlənilir. Bu proses, ölkə ərazisində regional termik maksimumların (isti dalğalarının) yaranmasına və bəzi rayonlarda mütləq maksimum temperatur göstəricilərinin qeydə alınmasına şərait yaradacaqdır.

Relyefin antropogen transformasiyası səbəbindən Abşeron yarımadasında və digər iri aqlomerasiyalarda "isti ada" effekti daha qabarıq özünü büruzə verəcəkdir. Aşağı albedo xüsusiyyətlərinə malik (günəş şüalarını intensiv udan) süni örtüklər (beton, asfalt) əhali tərəfindən hiss edilən effektiv temperaturun artmasına səbəb olacaqdır.

Xəzər dənizinin səth sularının temperaturunun artması (hidrotermik rejimin yüksəlməsi) dəniz akvatoriyasından buxarlanma (evaporasiya) intensivliyini maksimum dərəcəyə çatdıracaqdır. Sahilyanı zonalarda və yarımadada havanın nisbi rütubətinin yüksəlməsi nəticəsində güclü bürkü effekti formalaşacaq. Bu hal, insan orqanizminin təbii buxarlanma və termorequlyasiya (tərləmə vasitəsilə soyuma) mexanizmlərini məhdudlaşdıraraq biometeoroloji gərginlik indeksini artıracaqdır".

Ekspert onu da qeyd edib ki, yay mövsümünün ümumi quraqlıq xüsusiyyətinə baxmayaraq, yüksək termik fon relyefin şaquli zonallığı şəraitində güclü termik konveksiyaya (isti hava kütlələrinin şaquli istiqamətdə sürətlə yüksəlməsinə) təkan verəcəkdir:

"Böyük və Kiçik Qafqazın dağlıq zonalarında cəbhə səthlərinin keçidi zamanı güclü konvektiv instabillik yaranacaq və şaquli inkişaf edən topa-yağış buludlarının formalaşacağı, lokal xarakterli intensiv leysan yağışları, dolu düşməsi və ildırım-şimşək fəaliyyəti ilə müşayiət olunacağı, dağ çaylarında lokal sel və daşqın hadisələrinin aktivləşməsinə birbaşa zəmin yaradacağı ehimal edilir.

Regional səviyyədə yüksək temperatur dalğaları, artan rütubət fonu və dağlıq ərazilərdə gözlənilən ekstremal konvektiv yağıntılar yay mövsümü ərzində həm əhalinin sağlamlığı, həm də kənd təsərrüfatı və su ehtiyatlarının idarə olunması istiqamətində preventiv adaptasiya tədbirlərinin görülməsini zəruri edir".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 2317   Tarix: 28 iyun 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Kirayəçi evi boşaltmaqdan imtina edirsə, ev sahibi nə etməlidir? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahiblərinin üzləşdiyi problemlərdən biri də müqavilənin müddəti başa çatdıqdan və ya kirayə haqqı ödənilmədikdən sonra kirayəçinin mənzili boşaltmaqdan imtina etməsidir. Belə hallarda mülkiyyətçilər həm əmlak hüquqlarını qorumaq, həm də qanun çərçivəsində hərəkət etmək məcburiyyətind

17 noyabr
.

Din xadimləri ilə bağlı iddiaya - Rəsmi reaksiya

"Son günlər bəzi media subyektlərində və sosial şəbəkələrdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Qulluğu Məcəlləsində din xadimləri ilə bağlı guya əvvəllər mövcud olmayan yeni məhdudiyyətin tətbiq edildiyi barədə həqiqətə uyğun olmayan məlumatlar yayılıb. Mövcud qanunvericilik aktları nəzərə alınmada

17 noyabr
.

Balıq bazarında bahalaşma var - Video

Bir həftədir bəzi balıqların qiymətində artım müşahidə olunur. Xəzər TV-yə istinadən bildirir ki, balıq almaq istəyənlər bazarda fərqli qiymətlərlə qarşılaşırlar. Satıcıların sözlərinə görə, ötən həftə ilə müqayisədə bəzi balıq növlərinin qiymətində artım var. Xüsusilə İrandan gətirilən məhsullarda bahalaşm

15 noyabr
.

Bu ərazilərə qar yağır

Azərbaycanda müşahidə olunan faktiki hava açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, ölkə ərazisində qeyri-sabit yağıntılı və küləkli hava şəraiti davam edir. Bəzi dağlıq ərazilərdə - Altıağac, Xınalıq, Qrız, Quba, Qusar, Şahdağ, Kəlbəcər, Laçın və Qubadlıda arabir qa

16 noyabr
.

Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərinin dövlət idarəetməsi təkmilləşdirilir

Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərində davamlı inkişafın və ekoloji sabitliyin təmin edilməsi ilə bağlı idarəetmə və nəzarət sahələrində iştirak edən dövlət orqanlarının koordinasiyalı fəaliyyətinin təşkili, bu sahədə səmərəliliyin və çevikliyin artırılması, rəqəmsal idarəetmə modellərinin tətbiq edilməsi

17 noyabr
.

"Boranı" restoranında tək yeyib-içmək olmaz? - Video

Sosial şəbəkələrdə "Boranı" restoranlar şəbəkəsi ilə bağlı şikayət yayılıb. xəbər verir ki, şikayətçinin iddiasına görə, restoranın "Neftçilər" metrosu yaxınlığında yerləşən filialına tək daxil olmaq istəyən müştəriyə icazə verilməyib. Ona bildirilib ki, yalnız 3-4 nəfərlə gəldikd

16 noyabr
.

Uşaqları nəzarətsiz qoymayın! - Nazirlikdən müraciət

Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) uşaqların təhlükəsizliyi ilə bağlı əhaliyə müraciət edib. xəbər verir ki, müraciətdə deyilir:. "Fövqəladə Hallar Nazirliyi tərəfindən əhali arasında aparılan kütləvi maarifləndirmə işlərinə baxmayaraq, bir sıra hallarda azyaşlıların nəzarətsiz qalması nəticəsind

17 noyabr
.

Bakıda külək hasarı aşırdı - Qadın daşların altında qalıb öldü

Güclü külək Bakıda bədbəxt hadisəyə səbəb olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, dünən saat 18:30 radələrində güclü külək Binəqədi rayonu Xocəsən qəsəbəsi Şollar küçəsi 100 ünvanındakı həyətin hasarını uçurub. Nəticədə, orada piyada hərəkət edən 1978-ci il təvəllüdlü Nuriyeva Samirə Nəsir qız

16 noyabr
.

Evə buraxılan qadın xəstəxana həyətində öldü

Bakıda 65 yaşlı qadın xəstəxananın həyətində vəfat edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə Sabunçu rayonunda baş verib. Noyabrın 15-i saat 16 radələrində Maştağa qəsəbə sakini 1961-ci il təvəllüdlü Mətanət Ağasəlim qızı Məlikova qidadan (turşudan) zəhərlənərək xəstəxanaya yerləşdirilib. On

17 noyabr