"Müasir dövrdə yaşıl enerji də Azərbaycan-Avropa İttifaqı əməkdaşlığının əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir" - DEPUTAT

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərin strateji tərəfdaşlığını müəyyən edən əsas amillər sırasında siyasi etimad, iqtisadi qarşılıqlı asılılıq, enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat-logistika imkanları və regional sabitlik xüsusi yer tutur. Son illər bu istiqamətlər üzrə həyata keçirdiyi ardıcıl siyasət nəticəsində Azərbaycan Cənubi Qafqazın aparıcı dövləti olmaqla yanaşı, Avropa ilə Asiya arasında mühüm geosiyasi və geoiqtisadi körpü rolunu daha da möhkəmləndirmişdir. Prezident İlham Əliyevin 2026-cı il iyulun 1-də Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula Fon der Lyayen ilə keçirdiyi görüşdən sonra mətbuata verdiyi bəyanat da məhz bu reallığın beynəlxalq səviyyədə qəbul edildiyini bir daha nümayiş etdirdi.

Dövlət başçısının çıxışında vurğulanan əsas məqamlardan biri Azərbaycan ilə Avropa Komissiyası arasında münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyması idi. Cari il ərzində Avropa İttifaqının yüksək vəzifəli rəhbərlərinin Azərbaycana ardıcıl səfərləri siyasi dialoqun intensiv xarakter aldığını göstərir. Bu səfərlər təsadüfi diplomatik təmaslar deyil, tərəflər arasında formalaşan strateji əməkdaşlığın məntiqi davamıdır. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, münasibətlərdə yaranmış yeni dinamika hər iki tərəfin siyasi iradəsinin və qarşılıqlı etimadının nəticəsidir.

Azərbaycanın xarici siyasətinin əsas prinsiplərindən biri qarşılıqlı hörmətə və bərabərhüquqlu əməkdaşlığa əsaslanan münasibətlərin qurulmasıdır. Məhz bu prinsip Avropa İttifaqı ilə əməkdaşlıqda da özünü aydın şəkildə göstərir. Azərbaycan heç zaman birtərəfli yanaşmaları qəbul etməmiş, bütün beynəlxalq tərəfdaşları ilə münasibətlərini milli maraqlar və qarşılıqlı fayda əsasında inkişaf etdirmişdir. Bu gün Avropa Komissiyasının ölkəmizlə əməkdaşlığı genişləndirməkdə maraqlı olması Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun, etibarlı tərəfdaş imicinin və müstəqil siyasətinin nəticəsidir.

Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında iqtisadi əməkdaşlıq son illərdə əhəmiyyətli dərəcədə genişlənmişdir. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Avropa İttifaqı Azərbaycanın ən böyük ticarət tərəfdaşıdır və xarici ticarət dövriyyəsinin 40 faizdən çoxu məhz Avropa bazarının payına düşür. Digər tərəfdən, Cənubi Qafqaz regionunda Avropa İttifaqı ilə ticarətin böyük hissəsinin Azərbaycanın payına düşməsi ölkəmizin regional iqtisadi mərkəzə çevrildiyini təsdiqləyir.
Bu uğurların əsasında uzun illər həyata keçirilən düşünülmüş iqtisadi islahatlar dayanır. Azərbaycanda sahibkarlığın inkişafı, əlverişli investisiya mühiti, beynəlxalq standartlara uyğun qanunvericilik bazası və iri infrastruktur layihələrinin reallaşdırılması Avropa şirkətlərinin ölkəmizə marağını daha da artırmışdır. Müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərən Avropa şirkətləri Azərbaycanın iqtisadi inkişafında mühüm rol oynayır, eyni zamanda ölkəmizin ixrac potensialının genişlənməsinə töhfə verirlər.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi yer tutan istiqamətlərdən biri enerji təhlükəsizliyi idi. XXI əsrdə enerji təhlükəsizliyi artıq təkcə iqtisadi deyil, həm də siyasi və milli təhlükəsizlik məsələsinə çevrilmişdir. Son illərdə dünyada baş verən geosiyasi proseslər, enerji bazarlarında yaranan qeyri-müəyyənlik və yeni çağırışlar etibarlı enerji tərəfdaşlarının əhəmiyyətini daha da artırmışdır. Bu baxımdan Azərbaycan özünü sözün əsl mənasında etibarlı və məsuliyyətli tərəfdaş kimi təsdiqləmişdir.

2022-ci ildə imzalanmış enerji sahəsində Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu bu əməkdaşlığın hüquqi və siyasi əsaslarını daha da möhkəmləndirmişdir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, həmin sənədin imzalanmasından sonra Avropa İttifaqına qaz ixracı 65 faiz artmışdır. Hazırda Azərbaycanın hasil etdiyi təbii qazın əhəmiyyətli hissəsi Avropa bazarına nəql olunur və on Avropa İttifaqı üzvü ölkəsi Azərbaycan qazından istifadə edir.
Bu nəticə təsadüfi deyil. Azərbaycanın enerji siyasəti uzunmüddətli planlaşdırmaya, böyük maliyyə investisiyalarına və beynəlxalq əməkdaşlığa əsaslanır. Xəzər dənizinin enerji ehtiyatlarının dünya bazarına çıxarılması üçün yaradılan müasir infrastruktur bu gün Avropanın enerji təhlükəsizliyinin ayrılmaz hissəsinə çevrilmişdir.
Bu baxımdan Cənub Qaz Dəhlizi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Minlərlə kilometr uzunluğunda olan bu nəhəng enerji sistemi müxtəlif ölkələri və bazarları vahid şəbəkədə birləşdirərək enerji təchizatının etibarlılığını təmin edir. Azərbaycan yalnız enerji ixrac edən dövlət deyil, eyni zamanda enerji təhlükəsizliyinin formalaşmasına strateji töhfə verən ölkə kimi çıxış edir.

Azərbaycanın Avropa üçün əhəmiyyəti yalnız enerji ilə məhdudlaşmır. Prezident İlham Əliyevin bəyanatında geniş yer alan digər mühüm istiqamət nəqliyyat və bağlantı məsələləri idi. Müasir dövrdə qlobal ticarət marşrutlarının yenidən formalaşması fonunda Orta Dəhlizin və digər alternativ nəqliyyat yollarının əhəmiyyəti əhəmiyyətli dərəcədə artmışdır. Azərbaycan isə coğrafi mövqeyi və müasir infrastrukturu sayəsində bu prosesin əsas iştirakçılarından biridir.
Şərq-Qərb və Şimal-Cənub beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşən Azərbaycan son illər dəmir yollarının yenilənməsinə, avtomobil magistrallarının tikintisinə, dəniz limanlarının genişləndirilməsinə və logistika mərkəzlərinin yaradılmasına milyardlarla manat həcmində investisiya yatırmışdır. Bu layihələr nəticəsində ölkəmiz Avrasiyanın ən mühüm tranzit mərkəzlərindən birinə çevrilmişdir.

Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, yeni geosiyasi vəziyyət mövcud nəqliyyat imkanlarının daha da genişləndirilməsini zəruri edir. Azərbaycanın həyata keçirdiyi layihələr yalnız milli maraqlara xidmət etmir. Bu infrastruktur Avropa ilə Asiya arasında ticarətin sürətlənməsinə, yükdaşımaların təhlükəsizliyinin təmin olunmasına və beynəlxalq iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsinə mühüm töhfə verir.

Müasir dövrdə yaşıl enerji də Azərbaycan-Avropa İttifaqı əməkdaşlığının əsas istiqamətlərindən birinə çevrilmişdir. Prezident İlham Əliyevin bəyan etdiyi kimi, artıq imzalanmış müqavilələr ölkəmizə yaxın illərdə səkkiz giqavat həcmində günəş və külək enerjisi istehsal etmək imkanı verəcək. Bu isə Azərbaycanın təkcə karbohidrogen ixracatçısı deyil, həm də bərpaolunan enerji istehsalçısı kimi yeni mövqeyini formalaşdırır.

Yaşıl enerji layihələrinin həyata keçirilməsi Avropa İttifaqının iqlim gündəliyi ilə də tam uyğunluq təşkil edir. Azərbaycanın zəngin günəş və külək potensialı gələcəkdə Avropa bazarlarının təmiz enerji ilə təmin edilməsində mühüm rol oynaya bilər. Bu istiqamətdə elektrik enerjisinin ixracı, yeni ötürücü xətlərin çəkilməsi və Xəzər-Qara dəniz marşrutu üzrə yaşıl enerji dəhlizinin yaradılması tərəflər üçün yeni imkanlar açır.

Prezident İlham Əliyevin bəyanatında regional təhlükəsizlik və sülh prosesi xüsusi diqqət mərkəzində idi. Dövlət başçısı bildirdi ki, Azərbaycan ilə Ermənistan arasında normallaşma prosesi artıq real nəticələr verir. Vaşinqtonda imzalanmış Birgə Bəyannamə və sülh sazişi mətninin paraflanması regionda yeni siyasi mərhələnin əsasını qoymuşdur.

Azərbaycanın həyata keçirdiyi humanitar və iqtisadi addımlar sülh gündəliyinə sadiqliyin göstəricisidir. Ermənistan istiqamətində tranzit məhdudiyyətlərinin aradan qaldırılması, yanacaq təchizatının təmin edilməsi və iqtisadi əməkdaşlıq üçün imkanların yaradılması onu göstərir ki, Azərbaycan qalib dövlət kimi revanşizm deyil, davamlı sülh siyasətini seçmişdir. Bu yanaşma regionun iqtisadi inteqrasiyasına və qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsinə xidmət edir.

Prezident İlham Əliyev çıxışında xüsusi olaraq qeyd etdi ki, sülh artıq yalnız siyasi sənədlərdə əks olunan anlayış deyil, gündəlik həyatda hiss edilən reallığa çevrilməkdədir. Azərbaycanın məqsədi bu prosesi daha da möhkəmləndirmək, Cənubi Qafqazı qarşıdurma bölgəsindən əməkdaşlıq, inkişaf və tərəfdaşlıq məkanına çevirməkdir. Bu istiqamətdə Avropa Komissiyasının siyasi və institusional dəstəyi mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycanın müstəqil və balanslaşdırılmış xarici siyasəti bu gün ölkəmizi beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş kimi tanıdır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət nəticəsində Azərbaycan enerji, nəqliyyat, logistika, yaşıl inkişaf və regional təhlükəsizlik sahələrində qlobal təşəbbüslərin iştirakçısına çevrilmişdir.
Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula Fon der Lyayenin Azərbaycana səfəri və keçirilən yüksək səviyyəli danışıqlar bir daha təsdiqlədi ki, Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlər artıq yeni strateji mərhələyə qədəm qoyub. Qarşılıqlı maraqlara, etimada və uzunmüddətli əməkdaşlığa əsaslanan bu tərəfdaşlıq həm ölkəmizin milli maraqlarına xidmət edir, həm də Avropanın enerji təhlükəsizliyinin, regional sabitliyin və dayanıqlı inkişafın təmin olunmasına mühüm töhfə verir. Gələcək illərdə bu əməkdaşlığın daha da genişlənəcəyi, yeni layihələrin reallaşacağı və Azərbaycan-Avropa İttifaqı münasibətlərinin beynəlxalq əməkdaşlığın uğurlu nümunələrindən biri kimi inkişaf edəcəyi şübhəsizdir.

Şahin Seyidzadə
Milli Məclisin deputatı

Telegramda izləyin