Qida zəhərlənmələri zamanı nə etmək lazımdır? - AÇIQLAMA

Qida zəhərlənmələri zamanı nə etmək lazımdır? - AÇIQLAMABəzən sadə bir səhv nəticəsində həyatımıza ciddi şəkildə təsir edə bilər. Gündəlik həyatın tələsikliyində bayat yeməklər, gigiyenik olmayan qida hazırlığı ya da küçə yeməkləri kimi səbəblər mədə pozğunluğu və zəhərlənmə hallarına yol aça bilər. Daha çox da yay aylarında insanlar qida zəhərlənməsi diaqnozu ilə həkimlərə müraciət edirlər. Qida zəhərlənmələri nədən baş verir və əsas əlamətləri nədir? Bundan necə qorunmaq olar?

Bununla bağlı Sonxeber.az-a danışan Professor və tibb elmləri doktoru Adil Qeybulla bildirib ki, qida zəhərlənməsi adətən çirklənmiş qida və ya su qəbulundan sonra bir neçə saat ərzində, bəzən isə 1-3 gün sonra özünü göstərə bilər.

Zəhərlənmə zamanı ürəkbulanma və qusma, ishal (bəzən qanlı ola bilər), qarında güclü ağrı və sancılar, qızdırma, baş ağrısı, halsızlıq və yorğunluq, iştahsızlıq, susuzlaşma əlamətləri (ağız quruluğu, az sidik ifrazı, başgicəllənmə, güclü susuzluq) kimi əlamətlər ola bilər. Bəzən zəhərlənmə zamanı bu əlamətlərin yalnız bir neçəsi və yaxud da hamısı özünü büruzə verə bilər.

Zəhərlənmə zamanı vəziyyəti daha da pisləşdirməmək üçün bu addımları atmaq mütləqdir. Zəhərlənən əlamətləri varsa ilk olaraq mədəni yuyun. Yəni xəstəyə 1-1.5 litrə yaxın ilıq su içirdin və dilin kökünə basaraq qusmağa kömək edin. Qeyd: Şəxs huşsuz vəziyyətdədirsə, qətiyyən qusdurmayın! Sorucu (absorbent) vasitələr verin. Toksinlərin bədəndə sorulmasını azaltmaq üçün hər 10 kq bədən çəkisinə 1 həb düşəcək miqdarda aktivləşdirilmiş kömür (və ya bənzər dərmanlar) əzib su ilə içirdin. Maye itkisini bərpa edin. Yeni Qusma və ishal bədəndə ciddi susuzlaşdırma yaradır. Xəstəyə qurtum-qurtum su, duzlu ayran və ya xüsusi rehidratasiya məhlulları (məsələn, apteklərdən əldə edilən Regidron) verin.

Xüsusilə zəhərlənməyə göbələk və ya xarab olmuş konservlərin səbəb olduğundan şübhələnirsinizsə, vaxt itirmədən təcili tibbi yardım xidmətinə müraciət edin".

Professor söyləyib ki, zəhərlənmə zamanı qanlı ishal və ya qanlı qusma, 38,5°C-dən yüksək və uzun sürən qızdırma,güclü susuzlaşma, dayanmayan qusma və maye saxlaya bilməmək, şiddətli qarın ağrısı və əlamətlərin 2-3 gündən çox davam etməsi və ya xəstənin vəziyyətinin pisləşməsi kimi əlamətlər varsa mütləq dərhal həkimə müraciət edilməlidir:

"Zəhərlənmə zamanı əsla ishalı dayandıran və ya qusmanı kəsən dərmanları həkim təyini olmadan qəbul etməyin. Bu, zəhərli maddələrin bədəndə qalmasına səbəb ola bilər. Xəstənin huşu özündə deyilsə və ya qıcolmaları varsa, ona heç vaxt maye və ya dərman verməyə cəhd etməyin. Yaxşı olar ki, qida zəhərlənməsindən şübhələnirsinizsə, xüsusilə uşaq, yaşlı, hamilə və ya xroniki xəstəliyi olan şəxslərdə gecikmədən həkimə müraciət etmək vacibdir".

Professor vurğulayıb ki, yay aylarında isti hava səbəbindən bəzi qidalar daha tez xarab olur və qida zəhərlənməsi riski artır:

Ən çox zəhərlənməyə səbəb olan qidalar bunlardır:

Mayonezli salatlar (paytaxt salatı, toyuqlu salatlar və s.)
Süd və süd məhsulları (süd, qatıq, pendir, qaymaq)
Ət və toyuq məhsulları, xüsusilə uzun müddət soyuducudan kənarda qaldıqda
Balıq və dəniz məhsulları
Yumurta və yumurtalı yeməklər
Kremli tortlar və şirniyyatlar
Kolbasa, sosiska və digər emal olunmuş ət məhsulları
Kəsilmiş meyvə və tərəvəzlər, isti şəraitdə saxlanıldıqda
Küçə şəraitində satılan qidalar, gigiyena qaydalarına əməl olunmadıqda

Qida zəhərlənməsinin qarşısını almaq üçün yaxşı olar ki, qidaları +4°C-dən aşağı temperaturda saxlayın.Yeməyi bişirdikdən sonra uzun müddət otaq temperaturunda qoymayın. Əllərinizi və mətbəx ləvazimatlarını təmiz saxlayın. Meyvə və tərəvəzləri yaxşı yuyun.Son istifadə tarixinə diqqət edin.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 575   Tarix: 16 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Gürcüstanda azərbaycanlı gəncin meyiti tapıldı

Gürcüstanda azərbaycanlıların kompakt yaşadığı Marneuli rayonunda faciəvi hadisə baş verib. "Qafqazinfo" yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, rayonun Təzəkənd kənd sakini 26 yaşlı Emil Məmmədovun meyiti yaşadığı evdə tapılıb. Onun ölüm səbəbinin müəyyənləşdirilməsi məqsədilə Gürcüstanı

16 noyabr
.

Məktəblərdə payız tətili başladı

Bu gündən 2026-2027-ci tədris ili üzrə ümumi təhsil müəssisələrində beşgünlük payız tətili başlayıb. xəbər verir ki, payız tətili 16-20 noyabr tarixlərini əhatə edir. Belə ki, şənbə-bazar günləri nəzərə alınmaqla payız tətilindən sonra ilk dərs günü 6 günlük iş həftəsi ilə işləyən ümumi təhsil müəssisələrind

16 noyabr
.

Güclü küləkdə paytaxtda 32 ağac sınıb - Fotolar

Noyabrın 15-i axşam saatlarından başlayaraq paytaxtda əsən güclü külək nəticəsində ümumilikdə 32 ağac sınıb, 36 ağacın isə budaqları qırılıb. xəbər verir ki, bu barədə Baki Şəhər İcra Hakimiyyətinin (BŞİH) Mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, Bakıda ötən gündən etibarən müşahidə olunan gücl

16 noyabr
.

Bab əl-Məndəb və Hörmüz eyni vaxtda risk altında: Azərbaycan tranzit marşrutları üçün bunun mənası nədir?

Körfəzdə gərginlik yenidən artıb. Noyabrın 13-də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Bəhreyndəki ABŞ radarına hücum etdiyini açıqladı. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) iki dronun vurulduğunu bildirdi, itki və zərər olmadığını dedi və radar iddiasını təkzib etdi (Al Jazeera, Reuters). Hər iki tərəfin iddias

16 noyabr
.

Evə buraxılan qadın xəstəxana həyətində öldü

Bakıda 65 yaşlı qadın xəstəxananın həyətində vəfat edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə Sabunçu rayonunda baş verib. Noyabrın 15-i saat 16 radələrində Maştağa qəsəbə sakini 1961-ci il təvəllüdlü Mətanət Ağasəlim qızı Məlikova qidadan (turşudan) zəhərlənərək xəstəxanaya yerləşdirilib. On

17 noyabr
.

Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərinin dövlət idarəetməsi təkmilləşdirilir

Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərində davamlı inkişafın və ekoloji sabitliyin təmin edilməsi ilə bağlı idarəetmə və nəzarət sahələrində iştirak edən dövlət orqanlarının koordinasiyalı fəaliyyətinin təşkili, bu sahədə səmərəliliyin və çevikliyin artırılması, rəqəmsal idarəetmə modellərinin tətbiq edilməsi

17 noyabr
.

Novxanıda sərnişinlər avtobusda ekstrim yaşadı - Video

Paytaxtın Zabrat qəsəbəsi ilə Novxanı qəsəbələrini birləşdirən 537 saylı müntəzəm marşrut xəttində maraqlı anlar yaşanıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Novxanı qəsəbəsi istiqamətində əsas yolun bağlı olması səbəbindən nəqliyyat vasitələri çimərliklərin ərazisi ilə hərəkət etməli olub. Bu zama

16 noyabr
.

Milli kimliyin qorunması, Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği və informasiya təhlükəsizliyinin strateji əhəmiyyəti

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə televiziya və radio işçilərinə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin prioritetlərini, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasının əhəmiyyətini və teleradionun dövlətçilik tariximizdək

16 noyabr
.

637 balla universitetə qəbul olmuşdu: Yataqxanada ölən tələbə ilə bağlı yeni təfərrüat

Yataqxanada meyiti tapılan tələbə qızın ölümü ilə bağlı bəzi təfərrüat məlum olub. -a istinadən xəbər verir ki, 2007-ci il təvəllüdlü Elmira Eyyubova 2024-cü ildə 637 bal toplayaraq Azərbaycan Tibb Universitetinə qəbul olub. O, universitetin yataqxanasına bir müddət əvvəl köçübmüş. Elmira iki il Bakıd

16 noyabr