AQTA sədri: "Palma yağı zərərli deyil" - Bəs həqiqət nədir? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

AQTA sədri: "Palma yağı zərərli deyil" - Bəs həqiqət nədir? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMAAzərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinin sədri Qoşqar Təhməzli palma yağı ilə bağlı cəmiyyətdə formalaşmış mənfi fikirlərin həqiqəti tam əks etdirmədiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, palma yağı digər bitki yağları kimi insan qidası üçün yararlıdır və onu birbaşa zərərli məhsul kimi təqdim etmək düzgün deyil. AQTA sədri vurğulayıb ki, əsas məsələ yağın mənşəyindən daha çox onun keyfiyyəti, istehsal prosesi və qida təhlükəsizliyi tələblərinə uyğunluğudur. Bununla belə, palma yağı ətrafında müzakirələr uzun illərdir davam edir. Bir tərəf onun təhlükəsiz olduğunu desə də, digər tərəf həddindən artıq istehlakın ürək-damar xəstəlikləri riskini artıra biləcəyini, xüsusilə də doymuş yağlarla zəngin emal olunmuş qidalarda geniş istifadə edilməsinin sağlamlığa mənfi təsir göstərə biləcəyini bildirir.

Elmi araşdırmalar isə göstərir ki, palma yağını tamamilə zərərsiz və ya tamamilə təhlükəli adlandırmaq doğru yanaşma deyil. Burada əsas amillər məhsulun keyfiyyəti, emal üsulu, istifadə miqdarı və ümumi qidalanma vərdişləridir. Məhz bu səbəbdən "palma yağı doğrudanmı zərərsizdir?" sualı yenidən gündəmə gəlib və mövzu ətrafında müxtəlif yanaşmalar müzakirə olunur.
AQTA sədri: "Palma yağı zərərli deyil" - Bəs həqiqət nədir? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMAMövzu ilə bağlı qida eksperti Elşən Cəfərov BiG.AZ-a açıqlamasında bildirdi ki, "Azərbaycan və MDB ölkələrində palm yağı və palm stearin: idxal reallığı, istifadə sahələri, orqanizmdə təsiri və tövsiyələr

Palm yağı və onun fraksiyaları (xüsusilə bərk palm stearin) son illərdə Azərbaycan və bütün MDB məkanında qida sənayesinin ən çox müzakirə olunan mövzularından birinə çevrilib. Ucuz qiyməti, texnoloji üstünlükləri və məhsulların uzun saxlama müddətini təmin etməsi səbəbindən bu yağlar geniş tətbiq tapır. Bu məqalədə məhz regional kontekstdə Azərbaycan bazarında vəziyyət, idxal statistikası, istifadə sahələri, orqanizmdə həzm mexanizmləri, uşaqlar üçün xüsusiyyətlər və praktik məsləhətlər ətraflı təhlil olunacaq.

Regional idxal və bazar vəziyyəti

Azərbaycan Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatlarına əsasən, 2024-cü ildə ölkəyə təxminən 65 min ton xam palm yağı və onun fraksiyaları idxal olunub. Bu göstərici əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli artıb. Əsas tədarikçilər İndoneziya və Malayziyadır. MDB ölkələrində (Rusiya, Qazaxıstan, Ukrayna və s.) də oxşar tendensiya müşahidə olunur - palm yağı ucuz əvəzedici kimi qida sənayesində fəal istifadə edilir.

Niyə bu qədər populyardır?
Palm yağı və stearin məhsullara stabil konsistensiya verir, oksidləşməyə davamlıdır və qiyməti digər yağ növlərindən aşağıdır. Bu səbəbdən yerli istehsalçılar onu tez-tez seçirlər.

Palm yağı və stearinin növləri və fiziki xüsusiyyətləri

Palm yağı yağ palmı meyvəsinin pulpasından alınır və fraksiyalaşdırma prosesində iki əsas hissəyə bölünür:

- Adi rafinə (dezodorlaşdırılmış) palm yağı ərimə temperaturu 33-39°C. Otaq temperaturunda yarıbərk vəziyyətdə olur.
- Palm olein (maye fraksiya) ərimə temperaturu 19-24°C, qızartma və maye yağ kimi istifadə olunur.
- Palm stearin (bərk fraksiya) ərimə temperaturu 44-56°C (ən çox hallarda 46-54°C). Bu fraksiya daha çox doymuş yağ turşuları ehtiva edir və bərk məhsullar üçün idealdır.

Stearin xüsusilə çörəkçilik və konfeksiya sənayesində dəyərlidir, çünki məhsulların formasını və teksturasını yaxşı saxlayır.

Orqanizmdə həzm prosesi: elmi tərəf

Bir çox insan palm yağının, xüsusilə stearinin yüksək ərimə temperaturu səbəbindən orqanizmdə tam həzm olunmadığını düşünür. Bu mövzunu daha dəqiq izah edək.

İnsan bədənində yağlar mədədə mexaniki və kimyəvi emal olunur. Safra turşuları yağları emulsiya edir, lipaza fermentləri isə onları yağ turşularına və qliserinə parçalayır. Bu proses kiçik bağırsaqda baş verir.

- Adi palm yağı normal fizioloji şəraitdə yaxşı həzm olunur.
- Stearinın yüksək ərimə nöqtəsi səbəbindən onun həzmi bir qədər yavaş gedə bilər. Hər qəbul zamanı kiçik bir hissə (adətən 5%-ə qədər) həzm olunmadan nəcis vasitəsilə çıxa bilər. Bu, digər bərk yağlar (məsələn, heyvan yağları) üçün də xarakterikdir.

Uşaq orqanizmində həzm sistemi hələ tam formalaşmadığı üçün ağır yağların miqdarını diqqətlə nəzarətdə saxlamaq məsləhətdir. Lakin sağlam uşaqlar üçün orta miqdarda istifadə ciddi problemlər yaratmır.

Uşaqlar üçün xüsusiyyətlər və tövsiyələr

Uşaqların qidalanması hər bir valideyn üçün prioritet məsələdir. Palm yağı və stearin uşaq məhsullarında (peçenye, şokolad, dondurma, hazır qəlyanaltılar) tez-tez rast gəlinir.

Diqqət edilməli məqamlar:
- Uşaqların həzm sistemi böyüklərdən daha həssasdır.
- Yüksək doymuş yağ tərkibli məhsullar uzunmüddətli istifadədə metabolizmə və çəki nəzarətinə təsir edə bilər.
- Pediatrlar uşaqların gündəlik qidalanmasında təbii və müxtəlif yağ növlərinə üstünlük verməyi tövsiyə edir.

Eyni zamanda, müasir qida sənayesində palm yağının istifadəsi texnoloji zərurətdir və keyfiyyətli məhsullarda heç bir problem yaratmır. Əsas məsələ miqdar və məhsulun ümumi tərkibidir.

İstifadə sahələri və populyar məhsullar

Azərbaycan bazarında palm yağı və stearin ən çox aşağıdakı kateqoriyalarda istifadə olunur:

- Konfeksiya və çörəkçilik tortlar, peçenye, vaflilər, krekerlər, şokolad örtükləri.
- Yağ məhsulları marqarin, spred, qarışıq yağlar.
- Qəlyanaltılar çips, tez hazırlanan vermişel, hazır sendviçlər.
- Şirniyyat dondurma, konfetlər, desertlər.
- Süd məhsulları analoqları bəzi pendirlər və süd qarışıqları.

Bu məhsullar əlçatan qiymətə görə populyardır və istehlakçılar tərəfindən geniş seçilir.

Balanslı qidalanma və praktik məsləhətlər

- Etiket oxumaq məhsulun tərkibində "palm yağı", "palm stearin" və ya "bitki yağları" ifadələrinə diqqət yetirin.
- Müxtəliflik pəhrizdə müxtəlif yağ növləri (zeytun, günəbaxan, kərə yağı) istifadə edin.
- Uşaqlar üçün evdə hazırlanmış yeməklərə və təbii məhsullara üstünlük verin.
- Keyfiyyət tanınmış brendlərin məhsullarını seçin.
- Miqdar hər şeydə olduğu kimi, orta istifadə ən yaxşı nəticə verir.

Palm yağı və stearin Azərbaycan və MDB qida sənayesinin ayrılmaz hissəsidir. Onlar texnoloji üstünlüklərə malikdir, lakin digər yağlar kimi istifadədə balans saxlamaq vacibdir. Xüsusilə uşaqların qidalanmasında valideynlərin diqqətli olması tövsiyə olunur. Müasir elmi məlumatlara əsasən, keyfiyyətli məhsullarda və orta miqdarda bu yağlar orqanizm üçün normaldır.

Sağlam qidalanma vərdişləri formalaşdırmaq hər bir ailənin əlindədir".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 1963   Tarix: 16 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Məşhur salonlar şəbəkəsinin rəhbəri ilə bağlı məhkəmədən qərar

"Beautytime" salonlar şəbəkəsinin rəhbəri Könül Həmzəyevanın təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunduğu işlərdən biri yekunlaşıb. "Unikal"a istinadən xəbər verir ki, xüsusi ittihamçı Röyal Masiyevin şikayəti əsasında Könül Həmzəyevanın Cinayət Məcəlləsinin 147.2-ci (ağır cinayə

16 noyabr
.

Mediaya ayrılan pul çox azdır - Deputat

Mediaya ayrılan pul çox azdır. xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin müzakirəsində deputat Hikmət Babaoğlu deyib. Deputat bildirib ki, düşüncəni, milli düşüncə platformasının keyfiyyətini təyin edən mediadır, televiziyalardır, televiziy

16 noyabr
.

Güclü küləklə bağlı xəbərdarlıq

Noyabrın 17-də Bakıda və Abşeron yarımadasında, eyni zamanda bəzi bölgələrdə gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq edilib. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında, Şamaxı, Qobustan, Xızı, Xaçmaz, Siyəzən, Şabran

16 noyabr
.

10° şaxta olacaq

Noyabrın 17-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Lakin axşam bəzi şəhərətrafı ərazilərdə qısamüddətli az yağı

16 noyabr
.

Universitetlərə qəbul imtahanları ləğv edilə bilər? - Azərbaycanda yeni sistemə keçid mümkündürmü? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Dünyanın bir sıra ölkələrində universitetlərə qəbul zamanı abituriyentlərin orta məktəb illərindəki akademik göstəriciləri əsas meyar kimi nəzərə alınır. Bu təcrübə Azərbaycanda da ali təhsil müəssisələrinə qəbul sisteminin dəyişdirilməsi məsələsini gündəmə gətirir. Bəs ölkəmizdə qəbul imtahanlarını

17 noyabr
.

Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür

Bu gün - noyabrın 17-si Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür. Bayram 1988-ci ilin noyabr-dekabrında Bakıda başlayan milli-azadlıq hərəkatı ilə bağlıdır. Həmin vaxt SSRİ rəhbərliyinin Qarabağ məsələsi ətrafında apardığı anti-Azərbaycan siyasəti nəticəsində Azərbaycanda antisovet xalq hərəkatı təşəkkü

17 noyabr
.

Evə buraxılan qadın xəstəxana həyətində öldü

Bakıda 65 yaşlı qadın xəstəxananın həyətində vəfat edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə Sabunçu rayonunda baş verib. Noyabrın 15-i saat 16 radələrində Maştağa qəsəbə sakini 1961-ci il təvəllüdlü Mətanət Ağasəlim qızı Məlikova qidadan (turşudan) zəhərlənərək xəstəxanaya yerləşdirilib. On

17 noyabr
.

Prezident İlham Əliyevdən milli teleradioya mühüm mesaj: Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği strateji vəzifədir

Prezident İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə ünvanladığı müraciət Azərbaycanın informasiya siyasətinin prioritetləri, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və müasir media qarşısında dayanan vəzifələr baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısının müraciəti bi

16 noyabr
.

Rəşid Mahmudovun evində partlayış baş verib?

Sosial şəbəkələrdə tanınmış həkim, tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Rəşid Mahmudovun evində qaz partlayışı baş verməsi ilə bağlı iddialar yayılıb. xəbər verir ki, paylaşımlarda iddia olunub ki, parlayış həkimin Badamdarda yerləşən evində baş verib. Məsələ ilə bağlı Rəşid Mahmudovla əlaqə saxladıq. Həki

17 noyabr