Tarixdən əvvəlki mağaraların səssiz dili: 32 simvolun sirri
Mağara rəsmləri deyildikdə adətən heyvan təsvirləri yada düşür. Lakin Avropanın müxtəlif mağaralarında minilliklər boyu təkrarlanan 32 fərqli həndəsi simvol da mövcuddur.
Qaynarinfo xəbər verir ki, paleoantropoloq Jenevyev fon Petzingerin fikrincə, bu işarələr bəşər tarixində məlum olan ən qədim yazılı ünsiyyət sisteminin ilkin forması ola bilər.
2007-ci ildə araşdırmalarına başlayan alim İspaniyadan Fransaya, Siciliyadan Avropanın digər bölgələrinə qədər 350-dən çox mağarada yerləşən minlərlə təsviri sənədləşdirib. O, əldə etdiyi nəticələri 2016-cı ildə nəşr olunan "İlk işarələr: Dünyanın ən qədim simvollarının sirrinin açılması" adlı kitabında toplayıb.
Araşdırmalar son Buzlaq dövrünü əhatə edən, təxminən 40 min ildən 10 min il əvvələ qədərki dövrə fokuslanıb. Nəticələr göstərib ki, Avropanın müxtəlif bölgələrində dəyişmədən istifadə olunan 32 əsas simvol mövcud olub.
Bu simvollar arasında sadə xətlər, üçbucaqlar, spirallar, ulduzşəkilli fiqurlar, tor naxışları və əl izləri yer alır. Minlərlə kilometr məsafədə yerləşən mağaralarda eyni işarələrin aşkar edilməsi onların təsadüfi cızma-qara olmadığını göstərir.
Alimin məlumatına görə, bu simvolların təxminən 65 faizi 30 min il ərzində demək olar ki, dəyişmədən istifadə olunub. Antarktidadan başqa bütün qitələrdə oxşar naxışların aşkar edilməsi isə bu simvolik dilin Homo sapiensin Afrikadakı mənşəyinə qədər uzana biləcəyini göstərən mühüm dəlillərdən biri hesab olunur.
Bu gün həmin mağaralarda yaşamış insanlardan bu işarələrin mənasını öyrənmək mümkün olmasa da, Jenevyev fon Petzinger onların sadəcə bəzək məqsədi daşımadığı qənaətindədir.
Onun fikrincə, bu simvollar ərazi sərhədlərini göstərmək, müxtəlif qruplar arasında məlumat ötürmək və ya digər mühüm məlumatları çatdırmaq üçün istifadə olunmuş ola bilər.
Əgər bu ehtimal təsdiqlənərsə, 32 həndəsi simvol bəşər tarixində məlum olan ən qədim yazılı ünsiyyət sisteminin nümunəsi hesab oluna bilər. Tədqiqat müəllifinin qənaətinə görə, bu işarələr yazılı dilin mənşəyinin indiyədək düşünüldüyündən daha qədim ola biləcəyini göstərən mühüm sübutdur.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada Baxılıb: 623 Tarix: 17 iyul 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Si Cinpin BRICS ölkələrini qlobal Cənub dövlətləri ilə birləşməyə çağırdı
"BRICS ölkələri (Braziliya, Rusiya, Hindistan, Çin, CAR - red.) qlobal Cənub dövlətləri ilə birləşərək dünya səhnəsində vəziyyəti sabitləşdirməlidir". "Xinhua" agentliyinə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Çin Sədri Si Cinpin Hindistanda BRICS ölkələri və tərəfdaş dövlətlərin liderlərini
13 sentyabrVance İranla münaqişənin birinci mərhələsinin başa çatdığını elan etdi
ABŞ-ın vitse-prezidenti J.D. Vance "New York Post" qəzetinə verdiyi müsahibədə bildirib ki, ABŞ və İran arasındakı münaqişə bir neçə ay ərzində "tamamilə yeni bir mərhələyə" qədəm qoyacaq. xəbər verir ki, onun sözlərinə görə, Vaşinqton münaqişənin birinci mərhələsinin bitdiyini düşünü
16 sentyabrİndoneziyada bərənin aşması nəticəsində itkin düşən 130 nəfər axtarılır
İndoneziyadakı xilasedicilər artıq ikinci gündür ki, Yava dənizində sərnişin gəmisinin batması nəticəsində itkin düşmüş 130 nəfəri axtarırlar. xəbər verir ki, son məlumatlara görə, axtarış-xilasetmə əməliyyatlarında 622 mütəxəssis və təxminən 12 gəmi iştirak edir. 14 sentyabr səhəri etibarilə 6 nəfə
14 sentyabrİslandiya balina ovunu birdəfəlik qadağan edə bilər
İslandiya hökuməti kommersiya məqsədli balina ovunun tam qadağan edilməsini nəzərdə tutan qanun layihəsi hazırlayır. xəbər verir ki, bu barədə Reuters məlumat yayıb. Qanun qəbul edilərsə, balina ovunu kommersiya məqsədilə davam etdirən əsas ölkələrin sayı daha da azalacaq. İslandiyanın qərarı balinaları
13 sentyabrBu ölkədə 1 əsr yaşayanların sayı 100 mini keçdi - Yeni rekord
Yaponiyada 100 və daha yuxarı yaşda olan insanların sayı ilk dəfə 100 mini keçərək 107 min 677 nəfərə çatıb. Bununla da ölkədə 100 yaşdan çox yaşayanların sayı ardıcıl 56-cı il artaraq yeni rekorda yüksəlib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Yaponiya Səhiyyə, Əmək və Rifah Nazirliyinin məlumatın
16 sentyabrBritaniyada inflyasiya son 5 ayın maksimumuna çatıb
Böyük Britaniyada illik inflyasiya avqust ayında 3,1%-ə yüksəlib. xəbər verir ki, bu barədə Britaniya Milli Statistika İdarəsinin hesabatında deyilir. Bu, son beş ayda ən böyük artımdır və iyul ayındakı 2,9% artımı da üstələyir. İstehlak qiymətlərinin artımının əsas səbəbi, Yaxın Şərqdə yenidən başlaya
16 sentyabrÜrəyində tikiş iynəsi aşkarlandı
Çində sidikdə qan olması şikayəti ilə xəstəxanaya müraciət edən 35 yaşlı əqli inkişaf pozuntusu olan şəxsin ürəyində 36 millimetr uzunluğunda tikiş iynəsi aşkarlanıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, xəstənin xəstəxanaya gətirilərkən həyati göstəriciləri normal olub. Lakin həkimlər döş qəfəsini
15 sentyabrABŞ Milli Təhlükəsizlik Agentliyi yenidənqurma prosesinə başlayır
ABŞ Milli Təhlükəsizlik Agentliyi son on ildə bütün kəşfiyyat xidmətinin ən genişmiqyaslı yenidən qurulmasına başlayır. xəbər verir ki, "The Washington Post" qəzeti planla tanış olan hazırkı və keçmiş rəsmilərə istinadən məlumat verib. Onların sözlərinə görə, NSA rəhbəri general Coşua M. Ruddu
14 sentyabr