Alimlər uşaqlarda boy artımının ləngiməsinin gizli səbəbini aşkar ediblər

Alimlər uşaqlarda boy artımının ləngiməsinin gizli səbəbini aşkar ediblərUşaqlarda boy artımının ləngiməsi təkcə qeyri-kafi qidalanma ilə bağlı olmaya bilər. ABŞ-li alimlərin yeni araşdırması göstərib ki, bağırsaq mikrobiomundakı bəzi bakteriyalar hələ ana bətnində olarkən körpənin inkişafına mənfi təsir göstərə və sonradan boy artımının ləngiməsinə səbəb ola bilər.

Lent.az xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, ABŞ-ın Vaşinqton Universitetinin Tibb Məktəbinin alimləri tərəfindən aparılan və nəticələri Nature Microbiology jurnalında dərc olunan tədqiqat müəyyən edib ki, nazik bağırsaqda yaşayan bəzi mikroorqanizmlər iltihab yaradır, bağırsağın selikli qişasını zədələyir və qida maddələrinin mənimsənilməsini pozur. Tədqiqat əsasən ekoloji enterik disfunksiya (Environmental Enteric Dysfunction - EED) adlanan xroniki xəstəliyə həsr olunub. Bu xəstəlik daha çox qidalanma çatışmazlığı yaşayan uşaqlarda müşahidə olunur və orqanizmin qidadan kifayət qədər vitamin, mineral və digər vacib maddələri qəbul etməsinə mane olur. Nəticədə uşaqlarda boy artımının ləngiməsi, immun sisteminin zəifləməsi və zehni inkişaf problemləri yarana bilər.

Bakteriyalar anadan uşağa ötürülə bilər

Alimlər Banqladeşdə qidalandırıcı qarışıqlarla aparılan standart müalicəyə baxmayaraq sağalmayan uşaqlardan götürülmüş bağırsaq nümunələrini analiz ediblər. Araşdırma zamanı iltihab və inkişaf geriliyi ilə əlaqəli 14 bakteriya növü müəyyən olunub. Daha sonra bu bakteriyalar laboratoriya siçanlarına köçürülüb. Onlara Banqladeşin Dəkkə şəhərinin Mirpur rayonunda yaşayan insanların qidalanmasına bənzər rasion verilib. Nəticədə həmin siçanlarda uşaqlarda müşahidə olunan problemlərə bənzər əlamətlər yaranıb. Onlarda boy artımının ləngiməsi, qan analizlərində iltihab göstəricilərinin yüksəlməsi və bağırsağın selikli qişasının zədələnməsi qeydə alınıb.

Təsir hələ ana bətnində başlayır

Araşdırmanın ən mühüm nəticələrindən biri zərərli bakteriyaların təsirinin yalnız doğuşdan sonra başlamamasıdır. Alimlər müəyyən ediblər ki, hamilə siçanların bağırsaq mikrobiomunun tərkibi dölün inkişafına hələ ana bətnində olarkən təsir göstərə bilir. Tədqiqatın rəhbəri doktor Ceffri Qordon bildirib ki, bu xəstəliyin təsiri yalnız ananın bağırsağı ilə məhdudlaşmır və inkişaf etməkdə olan dölə də təsir edə bilir.

Diqqət mərkəzində olan bakteriya

Araşdırmada xüsusi diqqət çəkən mikroorqanizmlərdən biri Campylobacter concisus bakteriyası olub. Bu bakteriya normal halda insanın ağız boşluğunda rast gəlinir və adətən təhlükəli hesab edilmir. Lakin nazik bağırsağa düşdükdə onun xüsusiyyətləri dəyişə və iltihaba səbəb ola bilər. Bununla belə, alimlər qeyd edirlər ki, bu bakteriya təkbaşına həmişə xəstəlik yaratmır. Onun təsiri bağırsaqdakı digər bakteriyalarla qarşılıqlı əlaqədən və ümumi mikrobiomun vəziyyətindən asılıdır.

Yeni müalicə üsullarına ümid yaranıb

Tədqiqat zamanı zərərli bakteriyaların bir canlıdan digərinə keçə bildiyi də müəyyən olunub. İltihab yaradan mikrobioma malik siçanlarla sağlam mikrobioma sahib siçanlar birlikdə saxlanıldıqda bakteriyalar digər heyvanlara da ötürülüb və oxşar sağlamlıq problemləri yaradıb. Alimlər hesab edirlər ki, bu nəticələr gələcəkdə uşaqlarda qidalanma çatışmazlığı və boy artımının ləngiməsinin qarşısını almaq üçün yeni yanaşmaların hazırlanmasına kömək edə bilər. Onların fikrincə, gələcəkdə hamiləlikdən əvvəl və ya hamiləlik dövründə anaların bağırsaq mikrobiomunun təhlükəsiz şəkildə tənzimlənməsi iltihabı azaltmağa və uşaqların daha sağlam inkişafına şərait yarada bilər.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 537   Tarix: 26 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Klozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün

Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul

7 noyabr
.

"WhatsApp"da yenilik: profillər BELƏ GÖRÜNƏCƏK - FOTO

"WhatsApp" istifadəçiləri şəxsi profillərinə üz qabığı fotosu əlavə edə biləcəklər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yeni funksiya əvvəlcə "Android"in beta versiyasında sınaqdan keçirilib, indi isə "iOS" istifadəçiləri üçün də əlçatan olmağa başlayıb. Yenilik sayəsind

8 noyabr
.

Rent a car üçün ən çox seçilən avtomobillər hansıdır?

Sedan, yoxsa krossover icarəyə götürmək istəyirsiniz? Avtomobil seçərkən nələrə diqqət edilməlidir? Rent a car üçün ekonom, sedan, SUV və miniven avtomobillər təklif olunur. Avtomobillər salon genişliyi, yanacaq sərfiyyatı və baqaj həcminə görə fərqlənir. Ekonom sinif rent a car avtomobilləri. Az yanaca

17 noyabr
.

Soyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir

Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin

15 noyabr
.

Kartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur

Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək

15 noyabr
.

Qadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB

Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay

15 noyabr
.

Göbələkləri bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdırmı?

Göbələklərin hazırlanması zamanı ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri onların yuyulmasıdır. Bəzi insanlar göbələkləri suya salmağın onların dadını dəyişdirdiyini düşünür, digərləri isə bişirməzdən əvvəl mütləq yuyulmasını vacib hesab edir. Göbələklərin səthində torpaq və digər çirkləndiricilər qal

12 noyabr
.

Kərə yağını kimlər yeməməlidir? - Sağlamlıq problemi olanlar üçün vacib xəbərdarlıq

Kərə yağı gündəlik qidalanmada geniş istifadə olunsa da, hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Süd zülalına allergiyası, yüksək xolesterini və ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslər bu məhsulun istifadəsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Kərə yağında doymuş yağların miqdarı yüksəkdir. Onların həddində

14 noyabr
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15 noyabr