Dinozavrları məhv edən asteroidlə bağlı yeni sirr

Dinozavrları məhv edən asteroidlə bağlı yeni sirrBeynəlxalq alimlər qrupu 66 milyon il əvvəl dinozavrların kütləvi məhvinə səbəb olan asteroidin indiyədək hesab edildiyindən daha nadir mənşəyə malik olduğunu müəyyən edib.

Sonxeber.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, tədqiqatın nəticələri "Science Advances" jurnalında dərc olunub.

Brüssel Azad Universitetinin alimi Filip Klenin rəhbərlik etdiyi tədqiqatçılar dünyanın müxtəlif qitələrində yerləşən beş təbaşir-paleogen (K-Pg) sərhəd geoloji kəsiyindən götürülmüş nümunələrdə nikel izotoplarının tərkibini təhlil ediblər. Araşdırma göstərib ki, sözügedən asteroid nadir rast gəlinən CO tipli karbonlu xondritlərə aid olub. Bu tip meteoritlər Yerə düşən bütün meteoritlərin beş faizindən də azını təşkil edir.

Alimlərin sözlərinə görə, nikel izotoplarının "barmaq izi" məhz Günəş sisteminin xarici hissələrində yüksək temperatur şəraitində formalaşan və kükürd tərkibi olduqca aşağı olan CO tipli xondritlərə uyğun gəlib.

Əldə olunan nəticələr dinozavrların məhvinin səbəbləri ilə bağlı əvvəlki nəzəriyyələrin yenidən qiymətləndirilməsinə imkan yaradır. İndiyədək hesab edilirdi ki, asteroid zərbəsi nəticəsində atmosferə böyük həcmdə kükürd atılıb və bunun yaratdığı turşulu yağışlar kütləvi məhvin əsas səbəblərindən biri olub. Lakin asteroidin kükürd baxımından kasıb olması bu ssenarinin həlledici rol oynamadığını göstərir.

Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, əsas dağıdıcı amil zərbə nəticəsində yaranan xırda toz hissəcikləri olub. Buxarlanan asteroid və Yer qabığından qopan süxurların tozu atmosferə yayılaraq aylarla, hətta illərlə Günəş işığını bloklayıb. Nəticədə isə kəskin soyuma baş verib və təbaşir dövrünün sonundakı "nüvə qışı" effekti yaranıb.

Araşdırma həmçinin göstərib ki, dinozavrların məhvinə səbəb olan səma cismi Günəş sisteminin soyuq xarici bölgələrində formalaşıb, üzvi maddələr və uçucu birləşmələrlə zəngin olub. Alimlərin fikrincə, belə bir cismin Yer ilə toqquşma trayektoriyasına düşməsi son dərəcə nadir hadisə hesab olunur.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 562   Tarix: 27 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Klozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün

Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul

7 noyabr
.

"WhatsApp"da yenilik: profillər BELƏ GÖRÜNƏCƏK - FOTO

"WhatsApp" istifadəçiləri şəxsi profillərinə üz qabığı fotosu əlavə edə biləcəklər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yeni funksiya əvvəlcə "Android"in beta versiyasında sınaqdan keçirilib, indi isə "iOS" istifadəçiləri üçün də əlçatan olmağa başlayıb. Yenilik sayəsind

8 noyabr
.

Rent a car üçün ən çox seçilən avtomobillər hansıdır?

Sedan, yoxsa krossover icarəyə götürmək istəyirsiniz? Avtomobil seçərkən nələrə diqqət edilməlidir? Rent a car üçün ekonom, sedan, SUV və miniven avtomobillər təklif olunur. Avtomobillər salon genişliyi, yanacaq sərfiyyatı və baqaj həcminə görə fərqlənir. Ekonom sinif rent a car avtomobilləri. Az yanaca

17 noyabr
.

Soyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir

Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin

15 noyabr
.

Kartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur

Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək

15 noyabr
.

Qadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB

Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay

15 noyabr
.

Göbələkləri bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdırmı?

Göbələklərin hazırlanması zamanı ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri onların yuyulmasıdır. Bəzi insanlar göbələkləri suya salmağın onların dadını dəyişdirdiyini düşünür, digərləri isə bişirməzdən əvvəl mütləq yuyulmasını vacib hesab edir. Göbələklərin səthində torpaq və digər çirkləndiricilər qal

12 noyabr
.

Kərə yağını kimlər yeməməlidir? - Sağlamlıq problemi olanlar üçün vacib xəbərdarlıq

Kərə yağı gündəlik qidalanmada geniş istifadə olunsa da, hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Süd zülalına allergiyası, yüksək xolesterini və ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslər bu məhsulun istifadəsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Kərə yağında doymuş yağların miqdarı yüksəkdir. Onların həddində

14 noyabr
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15 noyabr