Niyə köpək balıqlarının sümükləri yoxdur? - Onların skeletinin qeyri-adi sirri

Niyə köpək balıqlarının sümükləri yoxdur? - Onların skeletinin qeyri-adi sirriKöpəkbalıqları əksər balıqlardan təkcə xarici görünüşü ilə fərqlənmir. Alimlər onların skeletinin nə üçün tamamilə qınlıqdan (qığırdaqdan) ibarət olduğunu izah ediblər. Əksər insanlar bütün balıqların sümük skeletinə malik olduğuna öyrəşiblər. Lakin köpəkbalıqları istisnadır.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, balıq sinfinə aid olmalarına baxmayaraq, onların orqanizmində bir dənə də olsun əsl sümük yoxdur. Bütün daxili skelet - sütündan və kəllədən tutmuş çənələrə qədər - qığırdaq toxumasından ibarətdir.

Alimlər izah edirlər ki, köpəkbalıqlarının skeleti insan qulaqlarının və burun ucunun ibarət olduğu eyni tip qığırdaqdan ibarətdir. Eyni zamanda, o, xeyli dərəcədə möhkəmdir, çünki onun ayrı-ayrı sahələri kalsium duzlarının çökdürülməsi sayəsində möhkəmləndirilir.

Köpəkbalıqları skatlar və ximeraların da daxil olduğu qığırşaqlı balıqlar sinfinə (Chondrichthyes) aiddir. Digər əksər balıqlardan fərqli olaraq, onlarda üzmə qabiliyyətini saxlamağa kömək edən üzmə qovuğu yoxdur. Bu funksiyanı orqanizmin digər quruluş xüsusiyyətləri yerinə yetirir: yüngül qığırdaq skeleti, piylə zəngin böyük qaraciyər, həmçinin suda əlavə qaldırıcı qüvvə yaradan üzgəclər və daimi hərəkət.

Qığırdaq sümükdən təxminən iki dəfə az sıxlığa malik olsa da, bu, onun zəif olması demək deyil. Skeletin möhkəmliyini artırıcı mineralların toplandığı çənələr və fəqərələr daha çox möhkəmləndirilmişdir.

Tez-tez köpəkbalıqlarının dişləri ilə bağlı da sual yaranır. Onların sərtliyinə baxmayaraq, dişlər də sümük deyil.

Dişlər əsasən dentindən ibarətdir və insan dişlərinin quruluşuna bənzər toxumalardan olan emaloid qatı ilə örtülmüşdür. Məhz bu xüsusiyyət köpəkbalıqlarının qalıqları arasında ən çox dişlərin tapılmasını izah edir.

Qığırdaq skelet qalıq şəklində çox nadir hallarda qalır, dişlər isə süxurlarda milyonlarla il qala bilər. Bundan əlavə, köpəkbalıqları həyatları boyu dişlərini daim dəyişirlər, buna görə də bir heyvan özündən xeyli miqdarda diş qoyub gedir.

Eyni zamanda, müasir tədqiqatlar sümüklərin olmamasının köpəkbalıqlarının ibtidai xüsusiyyəti olması fikrini şübhə altına alır. Getdikcə daha çox qalıq tapıntıları çənəli onurğalıların ümumi əcdadlarının daha çox sümük toxumasına malik ola biləcəyini, qığırşaqlı balıqlar xəttinin nümayəndələrinin isə onun əhəmiyyətli bir hissəsini məhz təkamül prosesində itirdiyini göstərir. Bununla belə, alimlər qeyd edirlər ki, bu dəyişikliklərin dəqiq ardıcıllığı hələ də müzakirə mövzusu olaraq qalır.

Bu fərziyyənin sübutlarından biri 2020-ci ildə Martin Brazo nun rəhbərlik etdiyi beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu tərəfindən təsvir edilən kəşf oldu. Alimlər təxminən 410 milyon il əvvəl yaşamış qalıq zirehli balıq Minjinia turgenensis növdə tədqiqat apardılar. Onun kəlləsində müasir sümüklü onurğalıların daxili skeletinin əhəmiyyətli bir hissəsini təşkil edən toxuma - yaxşı qorunub saxlanılmış endoxondral sümük aşkar edildi.

Tədqiqatçılar bundan əvvəl yaşı təxminən 380 milyon il olan başqa qədim balığı - Gogoselachusu təsvir etmişdilər. Onun müasir köpəkbalıqlarının qığırnağından quruluşuna görə fərqlənən qeyri-adi minerallaşmış qığırnağı var idi.

Tədqiqat müəlliflərinin fikrincə, bu tapıntı onların skeletinin təkamülünün erkən mərhələlərindən birini əks etdirə bilər.

Alimlər qeyd edirlər ki, köpəkbalıqlarının tarixi 400 milyon ildən çoxdur. Məhz buna görə də onların sümüksüz skeletinə bu gün təkamülün başa çatmamış mərhələsi kimi deyil, yüksək ixtisaslaşmış anatomik xüsusiyyət kimi baxırlar.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 794   Tarix: 02 avqust 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Klozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün

Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul

7 noyabr
.

"WhatsApp"da yenilik: profillər BELƏ GÖRÜNƏCƏK - FOTO

"WhatsApp" istifadəçiləri şəxsi profillərinə üz qabığı fotosu əlavə edə biləcəklər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yeni funksiya əvvəlcə "Android"in beta versiyasında sınaqdan keçirilib, indi isə "iOS" istifadəçiləri üçün də əlçatan olmağa başlayıb. Yenilik sayəsind

8 noyabr
.

Rent a car üçün ən çox seçilən avtomobillər hansıdır?

Sedan, yoxsa krossover icarəyə götürmək istəyirsiniz? Avtomobil seçərkən nələrə diqqət edilməlidir? Rent a car üçün ekonom, sedan, SUV və miniven avtomobillər təklif olunur. Avtomobillər salon genişliyi, yanacaq sərfiyyatı və baqaj həcminə görə fərqlənir. Ekonom sinif rent a car avtomobilləri. Az yanaca

17 noyabr
.

Soyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir

Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin

15 noyabr
.

Kartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur

Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək

15 noyabr
.

Qadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB

Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay

15 noyabr
.

Göbələkləri bişirməzdən əvvəl yumaq lazımdırmı?

Göbələklərin hazırlanması zamanı ən çox mübahisə doğuran məsələlərdən biri onların yuyulmasıdır. Bəzi insanlar göbələkləri suya salmağın onların dadını dəyişdirdiyini düşünür, digərləri isə bişirməzdən əvvəl mütləq yuyulmasını vacib hesab edir. Göbələklərin səthində torpaq və digər çirkləndiricilər qal

12 noyabr
.

Kərə yağını kimlər yeməməlidir? - Sağlamlıq problemi olanlar üçün vacib xəbərdarlıq

Kərə yağı gündəlik qidalanmada geniş istifadə olunsa da, hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Süd zülalına allergiyası, yüksək xolesterini və ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslər bu məhsulun istifadəsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Kərə yağında doymuş yağların miqdarı yüksəkdir. Onların həddində

14 noyabr
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15 noyabr