Gürcüstan nümunəsi Azərbaycanda tətbiq oluna bilər? - Ali təhsil tam pulsuz olacaq? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Son illər bir sıra ölkələrdə ali təhsilin daha əlçatan olması üçün yeni maliyyələşdirmə modelləri tətbiq edilir. Gürcüstanda dövlət universitetlərində ali təhsilin tam dövlət hesabına maliyyələşdirilməsi ilə bağlı qərar regionda da geniş müzakirələrə səbəb olub.

Bu fonda Azərbaycanda da oxşar modelin tətbiqinin mümkünlüyü, bunun dövlət büdcəsinə, universitetlərin fəaliyyətinə və gənclərin təhsil imkanlarına necə təsir göstərə biləcəyi suallar doğurur. Bəs ölkəmizdə də ali təhsilin tamamilə pulsuz olması realdırmı və belə bir addım təhsil sisteminə hansı dəyişiklikləri gətirə bilər?
Mövzu ilə bağlı təhsil eksperti Şəmsi Qoca Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, bir məqamı dəqiqləşdirmək yaxşıdır: Gürcüstanda ali təhsilin pulsuzlaşdırılması hazırda aparılan islahatların istiqamətlərindən biridir; bunu artıq bütün ali təhsilin hər kəs üçün qeyd-şərtsiz pulsuz olması kimi təqdim etmək bir qədər dəqiqlikdən uzaq ola bilər. Gürcüstan parlamentinin 2026-cı il məlumatında islahat nəticəsində tələbələrin ödənişsiz təhsil alacağı bildirilir. Məncə, Azərbaycanda da ali təhsilin tamamilə pulsuz olması mümkündür. Bu, ilk növbədə dövlətin hansı sahəni strateji prioritet hesab etməsindən və bunun üçün nə qədər maliyyə ayırmağa hazır olmasından asılıdır.

Təhsil sadəcə bir insanın diplom alması deyil, dövlətin öz gələcəyinə qoyduğu sərmayədir. Neftə, qaza, yola, infrastruktura yatırılan vəsait ölkənin bugünkü iqtisadiyyatını gücləndirirsə, gənclərin təhsilinə yatırılan vəsait sabahkı Azərbaycanı gücləndirir.

Hazırda Azərbaycanda ali təhsildə həm dövlət sifarişi, həm də ödənişli təhsil mövcuddur. Qanunvericilik də vətəndaşın hər ali təhsil səviyyəsində bir dəfə dövlət hesabına təhsil almaq hüququnu nəzərdə tutur.

Mən hesab edirəm ki, perspektivdə dövlət universitetlərində təhsilin mərhələli şəkildə tam dövlət hesabına keçirilməsi müzakirə oluna bilər. Amma pulsuz təhsil keyfiyyətsiz təhsil demək olmamalıdır. Əksinə, universitetlərə ayrılan dövlət vəsaiti artırılmalı, müəllimlərin əməkhaqqı, elmi tədqiqatlar, laboratoriyalar və universitetlərin maddi-texniki bazası gücləndirilməlidir.

Ən vacibi isə budur: gəncin ali təhsil almaq imkanı ailəsinin maddi vəziyyətindən asılı olmamalıdır. İstedadlı bir gəncin qarşısında "pulun yoxdur, oxuya bilməzsən" maneəsi dayanmamalıdır.

Azərbaycanın ən böyük sərvəti yalnız yeraltı ehtiyatları deyil, savadlı və peşəkar insanlarıdır. Neft bir gün tükənə bilər, biliyə qoyulan sərmayənin bəhrəsi isə nəsildən-nəslə ötürülür. Ona görə də mən Azərbaycanda əlçatan, perspektivdə isə dövlət universitetlərində tam pulsuz ali təhsili həm mümkün, həm də ölkənin gələcəyi üçün faydalı hesab edirəm.

Telegramda izləyin