"Ayağımızı yorğanımıza görə uzatmırıq"- EKSPERTDƏN MARAQLI AÇIQLAMA

Müasir insanın beyni,şüuru pulu uğur, xoşbəxtlik, məqsədyönlülük və yaşam müdrikliyi göstəricisi kimi qəbul edir. İnsanların borc içində yaşamasının və pulsuzluqdan əziyyət çəkməsinin əsas səbəbi pullarının az olması deyil,onların düzgün idarə edilməməsidir. Pulun idarə edilməsi böyük bir elmdir. Amerikanın məşhur psixoloqu Alan Fromm qeyd edib ki,xərcləmək bacarığı istəklərimizi nəzarət altında saxlamaq bacarığımızı əks etdirir. Bəs gəlirlər və xərclər arasındakı balans necə tənzimlənməlidir?

Mövzu ilə bağlı iqtisad üzrə fəlsəfə doktoru Xalid Kərimli "Sonxeber.az"a açıqlama verib. Ekspert bildirib ki,pulun idarə edilməsində verilmiş yanlış qərarlar əlavə itkilərə səbəb olur.Bu da öz növbəsində əlavə maliyyə riski yaradır:
"Pul niyə əlimizdə qalmır? Pul ona görə əlimizdə qalmır ki, birincisi az qazanırıq, çox qazana bilmirik,buna görə qalmır. Çox qazananlarda qalır. İkinci səbəbdən biri xərclərimizin idarə edilməsində bəzən yanlış qərarlar veririk. Yəni lazımsız xərclər, əyləncə xərcləri, restoran, iaşə, istirahət xərclərinə gəlirlərimizin məhdud olmasına baxmayaraq daha çox vəsait ayırırıq. Və bunun da təsirləri var. Ayağımızı yorğanımıza görə uzatmırıq. Digərləri ilə bəhsə-bəhs edirik,daha yaxşı qazananlar kimi davranmaq istəyirik. Bu da bizi çətin vəziyyətə gətirib çıxarır. Bunu ümumi demək olmaz. Təbii ki, büdcəsini idarə edənlər də var,edə bilməyənlər də".

İqtisadçı kart vasitəsilə pul xərcləməyin fayda və üstünlükləri ilə bərabər, zərərli tərəflərinə də toxunub:

" Kartla xərcləmək təbii ki,sərfəlidir, rahatdır, sürətlidir, etibarlıdır. Kartla xərcləyəndə biz mağazada bank əgər verirsə, cash-back faizləri əldə edə bilirik. Cash-back faizləri verən banklar var,oradan qənaət edirik. Və yaxud da kartla xərcləyəndə ədv(əlavə dəyər vergisi) geri alım faizi daha yüksək olur. Buradan da biraz qazanırıq. Təbii ki, kartla xərcləmək daha effektlidir. Amma kartla xərcləmək asan olduğuna görə bəzən əlimiz dinc durmur, daha çox xərcləyirik. Xüsusən online alışlar,çoxlu reklamlar filan bizi yoldan çıxarır. Zəruri ehtiyacımız olmadığı halda bəzən özümüzə lazımsız olan məsələlərə pul xərcləyrik. Təbii ki, bu bizim büdcəmizə müəyyən zərər gətirir" .

Xalid Kərimli son olaraq vətəndaşların bilməli olduqları vacib nüansı diqqətə çatdırıb:
"Vətəndaş nəyi bilməlidir?. Vətəndaş öz gəlirlərini xərcləri ilə uzlaşdıra bilməlidir,gəlirlərinə uyğun xərclərini planlaşdırmalıdır. Bu xərclərin içərisində də əsas vacib olanları ayırmalıdır, onlar üçün pul nəzərdə tutmalıdır,qalan hissədə də müəyyən qədər yığım saxlayıb qeyri-zəruri xərclərə yönəltməlidir"
Lalə Məmmədova

Telegramda izləyin