Valideynlərin həddindən artıq tələbkar olması uşaqların psixologiyasında hansı izləri buraxır? - AÇIQLAMA

Valideynlərin övladlarından yüksək nəticə gözləməsi bəzən onların gələcəyini düşünməkdən qaynaqlanır. Lakin gözləntilər həddindən artıq olduqda bu münasibət uşağın psixoloji inkişafına mənfi təsir göstərə bilər.

Daim "daha yaxşı olmalısan", "filankəsdən geri qalmamalısan" kimi mesajlar alan uşaq zamanla öz dəyərini yalnız uğurları ilə əlaqələndirə bilər.

Bəs valideynlərin həddindən artıq tələbkar olması uşaqların psixologiyasında hansı izləri buraxır?

Psixoloq G.Qədirli bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Valideynin övladından müəyyən gözləntilərinin olması normaldır və uşağın inkişafına müsbət təsir də göstərə bilər. Problem gözləntilərin uşağın yaşına, imkanlarına və fərdi xüsusiyyətlərinə uyğun gəlmədiyi zaman başlayır. Uşaq davamlı olaraq valideyninin tələb etdiyi səviyyəyə çatmağa çalışırsa və bunun qarşılığında sevgisinin və qəbul edilməsinin nəticələrindən asılı olduğunu hiss edirsə, bu, onun psixoloji inkişafına ciddi təsir göstərə bilər.

Belə uşaqlarda ilk növbədə uğursuzluq qorxusu və mükəmməlliyyətçilik yarana bilər. Onlar səhv etməyi inkişafın bir hissəsi kimi deyil, "mən bacarıqsızam" düşüncəsinin sübutu kimi qəbul edə bilərlər. Nəticədə özünəinam aşağı düşür, daim özünü başqaları ilə müqayisə edir və əldə etdiyi uğurlardan belə tam zövq ala bilmir. Digər tərəfdən, uşaqda narahatlıq, günahkarlıq və emosional gərginlik yarana bilər. Valideynini məyus etmək qorxusu onun qərarlarına təsir edir. Hətta böyüdükdən sonra belə "mən nə etsəm, kifayət etməyəcək" düşüncəsi davam edə bilər.

Həddindən artıq tələbkarlıq uşağın valideynlə münasibətinə də təsir edir. Uşaq zamanla valideyninə öz hisslərini, problemlərini və uğursuzluqlarını danışmaqdan çəkinə bilər. Çünki qarşılığında dəstək deyil, tənqid alacağını düşünür.

Ən vacib məqam isə budur ki, uşağın nəticəsi ilə uşağın özünü bir-birindən ayırmaq lazımdır. Uşaq imtahandan zəif nəticə göstərə bilər, səhv edə bilər, hansısa sahədə yaşıdlarından geri qala bilər. Bunların heç biri onun dəyərsiz və ya bacarıqsız olduğu anlamına gəlmir. Valideyn uşağa bunu hiss etdirməlidir ki, "səni uğur qazandığın üçün deyil, sən olduğun üçün sevirəm".

Telegramda izləyin