Abituriyent çox, plan yeri az: İxtisas seçimi edənləri nə gözləyir?

Abituriyent çox, plan yeri az: İxtisas seçimi edənləri nə gözləyir?Bu il ali məktəblərə qəbul üçün abituriyentlərin sayının artması fonunda plan yerlərinin daha məhdud genişləndirilməsi təhsil imkanları və əmək bazarının tələbləri ilə bağlı müzakirələri yenidən gündəmə gətirir. Qəbul planları ali məktəblərin təklifləri əsasında hazırlanır, aidiyyəti qurumlarla razılaşdırılır və Nazirlər Kabineti tərəfindən təsdiqlənir.

Bəs, plan yerlərinin müəyyənləşdirilməsi zamanı abituriyentlərin artan sayı ilə yanaşı, əmək bazarının gələcək tələbatı, universitetlərin imkanları və gənclərin real ixtisas seçimləri nə dərəcədə nəzərə alınır?
Abituriyent çox, plan yeri az: İxtisas seçimi edənləri nə gözləyir?Məsələ ilə bağlı Sonxeber.az-a açıqlama verən təhsil eksperti Məzahir Məmmədli bildirib ki, bir neçə il əvvəl belə proqnozlaşdırılırdı ki, 2026-2027-ci tədris ilinə qədər Azərbaycanda qəbul planı 65 min, hətta bir qədər də çox olacaq. Bu istiqamətdə müəyyən fikirlər səsləndirilirdi.

"Ancaq artıq Dövlət İmtahan Mərkəzinin nəticələri, həm plan yerlərinin sayı, həm də sənəd verənlərlə bağlı statistika ortadadır. Bu il üçün qəbul planında 61 516 nəfər nəzərdə tutulub. Bu da onu göstərir ki, hər il təxminən 60 min və üzərində məzun olur. Təəssüf ki, bu gün əmək bazarına olan tələbat lazımi səviyyədə araşdırılmır və ali məktəblərə qəbul üçün ayrılan plan yerləri əmək bazarının tələblərinə uyğun hesablanmır. Əmək bazarında bu gün daha çox işlə təmin oluna biləcək ixtisas sahiblərindən biri müəllimlərdir. Halbuki hər il müəllimlərin işə qəbulu ilə bağlı 60-70 min müraciət olduğu halda, cəmi 500-600, bəzi hallarda isə 1000 vakansiyanın təmin edilməsi mümkün olur. Bu artıq o deməkdir ki, müraciət edənlərin sayından təxminən 10 dəfə az vakansiya mövcuddur. Əlbəttə, bütün bu problemlər nəzərə alınmalı və gələcəkdə ali təhsil müəssisələrinə qəbul planlarında öz əksini tapmalıdır".

Ekspert bildirib ki, təəssüf ki, ali təhsil müəssisələrində, xüsusilə də özəl universitetlərdə qəbul yerlərinin genişləndirilməsi ilə bağlı imkanlar görürük:

"Halbuki onların akkreditasiya standartları, kadr hazırlığı və digər məsələləri də nəzərə alınmalıdır. Demək istəyirəm ki, bütün özəl universitetlərə şamil olunmasa da, əksəriyyətində kadr hazırlığı əmək bazarının tələblərinə və şərtlərinə uyğun gəlmir. Hətta bəzi dövlət universitetlərində də müasir avadanlıqların və tədris proqramlarının əmək bazarı ilə əlaqələndirilməsi məsələsində problemlər var. Ona görə də bu məsələ ilə bağlı yüksək səviyyədə təşəbbüslər olmalıdır. Artıq ali təhsil müəssisələri ilə böyük şirkətlər, firmalar və müəssisələr arasında daha sıx əlaqələr qurulmalıdır. İşəgötürənlərin özləri də universitetlərdə maraqlı olmalıdırlar ki, onlar üçün tələb olunan kadrlar hazırlansın".

Onun sözlərinə görə, bu gün Azərbaycan ali təhsil müəssisələri ilə iş adamları arasında münasibətlər ürəkaçan səviyyədə deyil:

"İnkişaf edən məqamlardan biri isə ali təhsil müəssisələrindən təcrübəyə gedən tələbələrlə bağlı müəyyən addımların atılmasıdır. Heç olmasa həmin müəssisələrin tələbələri müvəqqəti iş müqaviləsi ilə işə götürməsi və həmin müddətin onların iş təcrübəsi kimi nəzərə alınması müsbət addımdır. Bu, gələcəkdə tələbənin hər hansı iş yerinə CV təqdim edərkən həmin müddəti iş təcrübəsi kimi göstərməsinə imkan yarada bilər. Bu gün abituriyentlərin seçdiyi peşələr də müəyyən hallarda onların arzularına və istəklərinə görə deyil, Dövlət İmtahan Mərkəzinin müəyyən etdiyi qruplar və topladıqları ballara əsasən formalaşır. Bu da müəyyən uyğunsuzluqlar yaradır. Məsələn, hüquqşünaslıq istəyən şəxs sonradan tarix müəllimi olur, həkim olmaq istəyən abituriyent isə kimya-biologiya müəllimliyini seçir. Ona görə də sistemin özündə, xüsusilə ixtisas seçimi ilə bağlı müəyyən islahatlara ehtiyac var".

Röyalə Xəyal


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 412   Tarix: 21 avqust 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Milli Məclis gələn ilin büdcə zərfini I oxunuşda müzakirə edir

Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında gələn ilin büdcə zərfi, o cümlədən "2027-ci il dövlət büdcəsi haqqında" qanun layihəsi müzakirəyə çıxarılıb. xəbər verir ki, gələn il büdcənin gəlirləri 39 milyard 254 milyon manat (o cümlədən mərkəzləşdirilmiş gəlirləri 38 milyard 518 milyo

16 noyabr
.

Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərinin dövlət idarəetməsi təkmilləşdirilir

Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərində davamlı inkişafın və ekoloji sabitliyin təmin edilməsi ilə bağlı idarəetmə və nəzarət sahələrində iştirak edən dövlət orqanlarının koordinasiyalı fəaliyyətinin təşkili, bu sahədə səmərəliliyin və çevikliyin artırılması, rəqəmsal idarəetmə modellərinin tətbiq edilməsi

17 noyabr
.

Güclü küləklə bağlı xəbərdarlıq

Noyabrın 17-də Bakıda və Abşeron yarımadasında, eyni zamanda bəzi bölgələrdə gözlənilən küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq edilib. Bu barədə -a Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən məlumat verilib. Bildirilib ki, Bakıda və Abşeron yarımadasında, Şamaxı, Qobustan, Xızı, Xaçmaz, Siyəzən, Şabran

16 noyabr
.

Bakıda təcili yardım maşınında yük daşınır - Video

Bakıda təcili tibbi yardım avtomobili ilə yük daşınmasına dair görüntülər yayılıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, görüntülər sosial şəbəkələrdə paylaşılıb. Görüntülərdən aydın olur ki, ambulansda tikinti materialları daşınır. Məsələ ilə bağlı Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyindən (TƏBİB

16 noyabr
.

Ev sahibi kirayəçini məhkəmə qərarı olmadan evdən çıxara bilərmi? - Qanun nə deyir? - ƏMLAK EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahibi ilə kirayəçi arasında yaranan mübahisələrdən biri də mənzilin boşaldılması tələbi ilə bağlıdır. Bəzi hallarda ev sahibləri kirayə haqqının gecikdirilməsini, müqavilə müddətinin başa çatmasını və ya mənzilə özlərinin ehtiyac duymasını əsas gətirərək kirayəçidən evi qıs

17 noyabr
.

Milli teleradio ənənələri və dövlətçilik ideologiyası: Azərbaycan mediasının qarşısında duran yeni vəzifələr

Azərbaycanın milli dövlətçilik tarixində radio və televiziya yalnız informasiya yayımı vasitəsi deyil, həm də xalqın milli-mənəvi dəyərlərinin qorunması, tarixi yaddaşının yaşadılması və dövlətçilik ideologiyasının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm ictimai institutlardır. Prezident İlham Əliyevin Azərbayca

16 noyabr
.

Bakıda külək hasarı aşırdı - Qadın daşların altında qalıb öldü

Güclü külək Bakıda bədbəxt hadisəyə səbəb olub. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, dünən saat 18:30 radələrində güclü külək Binəqədi rayonu Xocəsən qəsəbəsi Şollar küçəsi 100 ünvanındakı həyətin hasarını uçurub. Nəticədə, orada piyada hərəkət edən 1978-ci il təvəllüdlü Nuriyeva Samirə Nəsir qız

16 noyabr
.

Rəşid Mahmudovun evində partlayış baş verib?

Sosial şəbəkələrdə tanınmış həkim, tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Rəşid Mahmudovun evində qaz partlayışı baş verməsi ilə bağlı iddialar yayılıb. xəbər verir ki, paylaşımlarda iddia olunub ki, parlayış həkimin Badamdarda yerləşən evində baş verib. Məsələ ilə bağlı Rəşid Mahmudovla əlaqə saxladıq. Həki

17 noyabr
.

Bab əl-Məndəb və Hörmüz eyni vaxtda risk altında: Azərbaycan tranzit marşrutları üçün bunun mənası nədir?

Körfəzdə gərginlik yenidən artıb. Noyabrın 13-də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Bəhreyndəki ABŞ radarına hücum etdiyini açıqladı. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) iki dronun vurulduğunu bildirdi, itki və zərər olmadığını dedi və radar iddiasını təkzib etdi (Al Jazeera, Reuters). Hər iki tərəfin iddias

16 noyabr