Misir məzarlarında min illər yaşı olan bal tapılıb - Niyə xarab olmur?
Bal dünyanın ən qeyri-adi qidalarından biri hesab olunur. Düzgün şəraitdə saxlanıldıqda o, çox uzun müddət, hətta min illərlə xarab olmadan qala bilər.
Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, balın bu xüsusiyyəti onun tərkibi və arıların nektarı emal etmə üsulu ilə bağlıdır.
Məhsul hava keçirməyən qabda, quru və sabit temperaturda saxlanılarsa, mikroorqanizmlərin çoxalması üçün əlverişsiz mühit yaranır. İnternetdə arxeoloqların XX əsrdə Misir məzarlarından birində eramızdan əvvəl təxminən 1000-ci ilə aid qabda hələ də yeyilə bilən bal tapması barədə hekayə geniş yayılıb. Nəşr qeyd edir ki, bu konkret hadisənin etibarlı sənədlərlə təsdiqi yoxdur. Bununla belə, balın belə uzun müddət qala bilməsi elmi baxımdan mümkündür.
Balın xarab olmasının qarşısını alan əsas amillər onun aşağı su tərkibi, turş mühiti və az miqdarda hidrogen peroksid yaratmasıdır.
Nektarın tərkibində ilkin mərhələdə 70-80 faizə qədər su ola bilər. Arılar onu fermentlərlə emal edir və qanadları ilə havalandıraraq artıq nəmi buxarlandırırlar. Suyun miqdarı təxminən 18 faizdən aşağı düşdükdə balda olan şəkərlər mövcud suyu özünə bağlayır. Bu isə bakteriya və maya göbələklərinin çoxalmasını çətinləşdirir.
Balın turşuluğu da mikroorqanizmlərin inkişafına mane olur. Bundan əlavə, arıların əlavə etdiyi qlükoza oksidaza fermenti müəyyən şəraitdə qlükon turşusu və hidrogen peroksidin yaranmasına səbəb olur. Hidrogen peroksid isə antibakterial xüsusiyyətə malikdir.
Lakin balın min illərlə qala bilməsi onun həmişə təzə bal kimi görünəcəyi demək deyil. Zaman keçdikcə bal kristallaşa, rəngi tündləşə, ətri zəifləyə və fermentlərinin aktivliyi azala bilər. Bununla belə, onun əsas şəkər tərkibi uzun müddət sabit qala bilir.
Bal üçün ən böyük təhlükə nəmdir. Qabın ağzı açıq qaldıqda və ya məhsula su qarışdıqda onun qoruyucu xüsusiyyətləri zəifləyir. Suyun miqdarı artdıqda maya göbələkləri aktivləşə və fermentasiya prosesi başlaya bilər.
Yüksək temperaturda uzun müddət saxlanılması da balın tərkibində kimyəvi dəyişiklikləri sürətləndirir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, buna görə balı möhkəm bağlı qabda, quru və sərin şəraitdə saxlamaq lazımdır. Bu şərtlərə əməl edildikdə bal qeyri-adi dərəcədə uzunömürlü qida məhsulu ola bilər.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 3188 Tarix: 21 avqust 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşQuru meyvələrin gizli təhlükəsi - Həkimdən xəbərdarlıq
"Quru meyvələr tez-tez şirniyyatlara tam təhlükəsiz və faydalı alternativ kimi qəbul edilsə də, bəzi hallarda sağlamlığa ciddi zərər vura bilər". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı dietoloq Maryana Cutova bildirib. Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, bol miqdarda quru meyv
13 noyabrPomidoru soyuducuda saxlamayın
Təzə pomidorları soyuducuda saxlamaq onların dadına, ətrinə və quruluşuna mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, pomidorları otaq temperaturunda saxlamaq daha məqsədəuyğundur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, meyvə, tərəvəz və göyərtiləri aldıqdan dərhal sonra soyuducuya yerləşdirmə
14 noyabrPayızda yatmazdan əvvəl bunları edin - Səhərə gümrah oyanmağın yolları
Payız aylarında havaların soyuması, günlərin qısalması və temperaturun dəyişməsi insan orqanizminə təsirsiz ötüşmür. Bu dövrdə yuxu rejiminə diqqət yetirmək, səhərlər yorğun oyanmamaq və sağlamlığı qorumaq üçün yatmazdan əvvəl bəzi sadə qaydalara əməl etmək tövsiyə olunur. xəbər verir ki, yuxudan əvvə
7 noyabrXurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?
Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v
15 noyabrPeçenyedə dadı dəyişən gizli səhv bu imiş
Peçenyelərin daha dadlı, yumşaq və ideal formada alınması üçün istifadə olunan inqrediyentlərin miqdarını dəqiq ölçmək vacibdir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislər bunun üçün adi ölçü qablarından deyil, mətbəx tərəzisindən istifadə etməyi tövsiyə edirlər. Peçenye hazırlanmas
11 noyabrMətbəxdə paket yığanlara mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: Təhlükə saçır
Milyonlarla evdə marketlərdən gətirilən plastik paketlər "bir gün lazım olar" deyə mətbəx şkaflarında və ya rəflərin altında toplanır. Lakin mütəxəssislər demək olar ki, hər kəsin etdiyi bu vərdişin ciddi səhiyyə təhlükələri yaratdığını bildirərək, həmin paketlərin dərhal evdən atılması üçü
7 noyabrQocalmanı gecikdirən ən təsirli qidalar - Siyahı
Sağlam yaşlanmaq, dərinin gəncliyini qorumaq və immuniteti güclü saxlamaq hər zaman diqqət mərkəzindədir. Orqanizmin özünün istehsal etdiyi, lakin qidalar vasitəsilə də dəstəklənməli olan kükürd tərkibli sistein amin turşusu hüceyrələrin yenilənməsində mühüm rol oynayır. Hüceyrələrin qocalmasının qarşısın
13 noyabrDünyada sahili olmayan yeganə dəniz
Yer kürəsində sahili və limanı olmayan yeganə dəniz mövcuddur. Atlantik okeanının daxilində yerləşən Sarqasso dənizinin sərhədlərini quru sahələri deyil, dörd güclü okean axını formalaşdırır. -a istinadən bildirir ki, bu qeyri-adi dəniz Floridadan təxminən 950 kilometr şərqdə yerləşir. Ona ən yaxın qur
14 noyabrMətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi
İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya
14 noyabr