Başdakı səslər: alimlər şizofreniya xəstələrinin onu niyə eşitdiklərini AÇIQLADILAR
Başdakı səslər zehni pozğunluğu olan bir insanın psixi pozğunluğunun əsas möhürüdür. Şizofreniya xəstələri onları tez-tez eşidirlər və indi elm adamları, nəhayət bu prosesin mexanikasını başa düşüblər.
Lent.az xarici KİV-ə istinadən bildirir ki, yeni tədqiqata əsasən, "səslər" beynin motor sistemindən aldığı lazımsız siqnalların nəticəsidir. Bu kəşf zehni xəstəliklərin müalicəsində bir irəliləyiş ola bilər, çünki əvvəllər həkimlər, əlbəttə ki, eşitmə siqnallarının pozulmasında "lazımsız" səslərin görünüşünün səbəblərini axtarırdılar.
Eşitmə halüsinasiyaları şizofreniyanın bir hissəsidir, lakin bu, diaqnozlarını bilən insanlara da çox mane olur. Belə bir pozğunluqdan əziyyət çəkən insan öz düşüncələrini və "səslərini" ayırd etməkdə çətinlik çəkir. Bu, düşünməyə mane ola bilər və ya ən kədərli hallarda insanları daxili səsin onlara iradəsini diktə etdiyinə inandıra bilər.
Əvvəlki tədqiqatçılar xəstəliyin "müşayiət olunan boşalma" (corollary discharge) anlayışı ilə əlaqəli olduğuna inanırdılar. Onlara görə, beynimiz xarici impulsları özü istehsal etdikdə inhibə edir (məsələn, danışarkən öz səsimizə daha az diqqət yetiririk). Burada pozuntunun baş verdiyinə inanılır: pozğunluqdan əziyyət çəkən insan hər şeyi eyni şəkildə qəbul edir.
Yeni tədqiqatın müəllifləri həmkarlarının nəticələrini təkzib etmirlər, ancaq tək bir müşayiət olunan boşalma ilə pozğunluğun izah edilə bilməyəcəyini israr edirlər: beynin siqnalı boğmadığı və səsinizi eşitdiyi bir şey, ümumiyyətlə, olmayan bir səsi eşitdiyi təqdirdə tamamilə başqa bir şeydir.
Tədqiqatın müəllifi Cin Tyan, səslərin əsas səbəbinin "efferent kopiya" (efference copy) adlanan başqa bir beyin siqnalı olduğunu izah edir. Bu bir növ "proqnoz"dur - bir şey söyləmək istəyəndə beyin dediklərinizə tam uyğun gələn zəif bir siqnal meydana gətirir.
Sağlam orqanizmdə bu siqnal nitq aparatımızı idarə edən neyronlara yönəldilir - nəticədə biz əslində nəzərdə tutduqlarımızı deyirik. Doktor Tyan hesab edir ki, şizofreniyadan əziyyət çəkən insanlarda bu siqnal "səs-küylü" olur: o, təkcə zəruri neyronlara deyil, həm də başqalarına, xüsusən də eşitməyə cavabdeh olanlara təsir edir.
Fərziyyəni yoxlamaq üçün alimlər elektroensefaloqrammalardan istifadə edərək şizofreniya xəstəsi olan 40 xəstəni sınaqdan keçirib, onların yarısı səsləri eşidib, yarısı isə eşitməyib.
Nəticə göstərib ki, 40 nəfərin hamısı müşayiət olunan boşalma ilə bağlı problemlər yaşayır - lakin efferent nüsxədə pozuntular yalnız səsləri eşidənlərdə aşkar edilmişdir.
"Bu halüsinasiyalar eşitmə adlansa da, pozğunluğun özü, ümumiyyətlə, eşitmə sistemi sahəsində deyil. Buna görə də, əgər biz haqlıyıqsa, o zaman beynin digər sahələrini də müalicə etmək lazımdır", - doktor Tyan əlavə edir.
Bundan əlavə, məlum olur ki, hətta yalançı siqnallar da xəstənin beyninin özü tərəfindən istehsal olunur - düzgün başa düşüldükdən sonra bu, xəstəliyə baxışı tamamilə dəyişəcək, alim əmindir.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 357 Tarix: 27 avqust 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşTurşu xiyarların xarab olmaması üçün nə etməli?
Turşu bankasını açdıqdan sonra xiyarların bir neçə gün ərzində xarab olmaması üçün müəyyən qaydalara əməl etmək lazımdır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, düzgün saxlanma şəraiti turşuların həm dadını, həm də xırtıldayan quruluşunu uzun müddət qorumağa kömək edir. xəbər verir ki, duzlu xiyarlar bank
8 noyabrDüyü bişirərkən bu səhvi etməyin
Düyü bişirərkən onun dibinin yapışqan, üst hissəsinin isə quru qalması bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bunun səbəbi hər zaman suyun miqdarı və ya bişirmə müddəti olmaya bilər. İstifadə edilən qazanın forması da yeməyin keyfiyyətinə təsir göstərir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər veri
12 noyabrKöhnə fleşkartı atmayın: 5 faydalı istifadə üsulu
Bir vaxtlar faylların saxlanılması və ötürülməsi üçün ən çox istifadə olunan USB fleşkartlar indi əvvəlki qədər populyar deyil. Lakin evdə qalan köhnə fleşkartları atmağa tələsməyin. fləşkartın kompüterin təhlükəsizliyini artırmaqdan tutmuş avtomobildə musiqi dinləməyə qədər yenidən istifadə etməyi
14 noyabr800 illik qala 1 avroya satılır - Fotolar
Almaniyanın Saksoniya torpağında yerləşən Bad-Düben şəhər rəhbərliyi 800 illik tarixə malik Şnaditz su qalasını satışa çıxarıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şəhər mülk üçün simvolik olaraq cəmi 1 avro tələb edir, lakin bu "əlverişli" sövdələşmənin arxasında böyük maliyyə öhdəliklər
9 noyabrEvdə açarı üç yerə qoymayın: xalq inancları nə deyir?
Xalq inanclarına görə, açarların evdə saxlanıldığı yer ailənin rifahına və evdəki harmoniyaya təsir göstərə bilər. Evimizin və ya mənzilimizin açarlarını çox vaxt əlimizə rahat gələn yerlərə - mətbəx masasına, güzgünün qarşısına və ya giriş qapısının yaxınlığına qoyuruq. Lakin xalq inanclarında açarları
15 noyabrZirzəmidə iki il saxlanılan pendir dünyanın ən yaxşısı seçildi
Fransanın şərqindəki Yura dağlarında yerləşən zirzəmidə düz iki il saxlanılan "Komte" pendiri İspaniyanın Kordova şəhərində keçirilən "World Cheese Awards" müsabiqəsində dünyanın ən yaxşı pendiri adına layiq görülüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, nüfuzlu müsabiqənin münsiflə
13 noyabrMətbəxlərdə mərmər dövrü bitdi: Yeni sistem gəldi
İllərdir lüksün simvolu olan mərmər mətbəx dəzgahları cızılma, ləkə və qulluq problemlərinə qarşı daha davamlı olan farfor, sinterlənmiş daş və kvars kimi yeni nəsil alternativlərlə əvəz olunur. xəbər verir ki, təbii damarlı və şık görünüşə malik mərmər məsaməli quruluşu səbəbindən limon, qəhvə və ya
14 noyabrUnitaza buz kubları atmağa başladılar - səbəb
Sosial şəbəkələrdə klozete buz kubları ataraq sifonu çəkməkdən ibarət qeyri-adi təmizlik üsulu sürətlə yayılır. bu üsulun detallarını təqdim edir:. Tətbiqi necə həyata keçirilir? Bir-iki stəkan buz kubunu birbaşa klozete atıb bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra sifonu çəkmək kifayətdir. Su ilə hərəkə
7 noyabrQaralan kafel aralarını evdəki tək materialla təmizləyin
Kafel aralarında zamanla yaranan qaralmalar üçün bahalı təmizlik vasitələrinə ehtiyac qalmır. Evdə olan tək bir materialla təmizlik artıq daha asan olacaq. xəbər verir ki, vanna otağı və mətbəxlərdə zamanla qaralan kafel araları təmizlik edilsə də, istənilən görüntünün əldə edilməsini çətinləşdirə bilər
14 noyabr