Dövlət Suverenliyi Günü - Azərbaycanın dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin rəmzi

Dövlət Suverenliyi Günü - Azərbaycanın dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin rəmziDövlət Suverenliyi Günü Azərbaycan xalqının dövlətçilik tarixində xüsusi əhəmiyyət daşıyan, milli iradənin, ərazi bütövlüyünün və müstəqil dövlətçilik prinsipinin təntənəsini ifadə edən mühüm tarixi gündür. Bu günün mahiyyətində Azərbaycan dövlətinin öz ərazisi üzərində tam hakimiyyətinin təmin olunması, ölkənin konstitusion quruluşunun bütün ərazidə bərqərar edilməsi və xalqın milli iradəsinin dövlətçilik institutları vasitəsilə reallaşdırılması dayanır.

Suverenlik anlayışı hər bir müstəqil dövlət üçün fundamental siyasi və hüquqi prinsipdir. Dövlətin suverenliyi o deməkdir ki, həmin dövlət öz ərazisində ali hakimiyyətə malikdir, daxili və xarici siyasətini müstəqil müəyyənləşdirir, milli maraqlarını qoruyur və ərazi bütövlüyünün toxunulmazlığını təmin edir. Bu baxımdan dövlət suverenliyi yalnız siyasi termin deyil, milli dövlətçiliyin mövcudluğunu müəyyən edən əsas dayaqlardan biridir.

Azərbaycanın dövlətçilik tarixində suverenlik uğrunda mübarizə uzun və mürəkkəb mərhələlərdən keçib. XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması xalqımızın müasir dövlətçilik ənənələrinin formalaşmasında mühüm mərhələ oldu. 1991-ci ildə Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpası isə xalqın öz siyasi taleyini müstəqil müəyyən etmək hüququnu yenidən təsdiqlədi. Lakin müstəqilliyin bərpasından sonra qarşıda duran ən böyük problemlərdən biri ölkənin ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam təmin olunması idi.
Azərbaycan torpaqlarının işğalı uzun illər ərzində ölkənin qarşısında ciddi siyasi, təhlükəsizlik və humanitar problemlər yaradıb. Yüz minlərlə insan doğma yurdlarından didərgin düşüb, şəhər və kəndlər dağıdılıb, tarixi-mədəni irsə ağır zərər vurulub. İşğal faktı Azərbaycanın yalnız ərazi bütövlüyünə deyil, həm də insanların fundamental hüquqlarına ciddi təsir göstərib.

Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi güclənməsi, iqtisadi imkanlarının artması, ordunun modernləşdirilməsi və dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi sonrakı mərhələdə ölkənin qarşısında yeni imkanlar yaratdı. 2020-ci ildə Vətən müharibəsində əldə olunan Zəfər Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində həlledici dönüş nöqtəsi oldu.
44 günlük müharibənin nəticələri Azərbaycanın regional və beynəlxalq mövqelərinə də ciddi təsir göstərdi. İşğal altında olan ərazilərin böyük hissəsinin azad edilməsi ilə yeni geosiyasi reallıq formalaşdı. Azərbaycan artıq münaqişənin nəticələrini deyil, postmünaqişə dövrünün siyasi, iqtisadi və sosial gündəliyini müəyyən edən əsas tərəflərdən birinə çevrildi.

2023-cü ilin sentyabrında keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirləri isə Azərbaycanın dövlət suverenliyinin bütün ərazi üzərində tam təmin olunması baxımından tarixi mərhələ oldu. Bundan sonra Azərbaycanın dövlət bayrağı ölkənin bütün ərazisində dalğalanmağa başladı, dövlət institutlarının fəaliyyəti vahid konstitusion çərçivədə təmin edildi.
Bu hadisənin tarixi əhəmiyyəti ondadır ki, Azərbaycan uzun illər ərzində üzləşdiyi ərazi parçalanması problemini faktiki olaraq aradan qaldırdı. Dövlət suverenliyinin tam bərpası Azərbaycanın siyasi tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu. Artıq əsas məsələ yalnız ərazilərin azad edilməsi deyil, həmin ərazilərdə dayanıqlı həyatın qurulması, əhalinin geri qayıdışının təmin edilməsi və regionun ölkənin vahid iqtisadi məkanına inteqrasiyasıdır.

Bu istiqamətdə həyata keçirilən Böyük Qayıdış proqramı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda genişmiqyaslı tikinti və bərpa işləri aparılır, yaşayış məntəqələri yenidən qurulur, yollar və kommunikasiya xətləri çəkilir, sosial obyektlər yaradılır. Məktəblərin, xəstəxanaların, xidmət mərkəzlərinin, yaşayış binalarının və digər infrastruktur obyektlərinin istifadəyə verilməsi azad edilmiş ərazilərin yeni inkişaf modelinin formalaşdırıldığını göstərir.
Keçmiş məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışı isə bütün bu prosesin ən mühüm humanitar istiqamətidir. Çünki dövlət suverenliyinin real nəticəsi yalnız xəritədə sərhədlərin müəyyən olunması ilə məhdudlaşmır. Suverenliyin ən mühüm göstəricilərindən biri insanların həmin ərazilərdə təhlükəsiz, rahat və layiqli həyat sürə bilməsidir.
Bu baxımdan Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən quruculuq işləri həm də Azərbaycan dövlətinin gələcəyə baxışının göstəricisidir. Müasir şəhər infrastrukturu, rəqəmsal texnologiyalar, yeni nəqliyyat bağlantıları, enerji layihələri və iqtisadi zonaların yaradılması azad edilmiş ərazilərin ölkənin iqtisadi həyatına daha fəal şəkildə qoşulmasına imkan verir.

Dövlət Suverenliyi Gününün digər mühüm aspekti milli həmrəylik məsələsidir. Azərbaycanın əldə etdiyi tarixi nəticələrin arxasında dövlətlə xalqın birliyi, cəmiyyətin müxtəlif təbəqələrinin ümumi milli məqsəd ətrafında səfərbər olunması dayanır. Dövlətçilik yalnız hakimiyyət institutlarının fəaliyyəti ilə məhdudlaşmır. Dövlətçilik eyni zamanda vətəndaşların dövlətə, qanunlara, milli dəyərlərə və ölkənin gələcəyinə münasibətində özünü göstərir.
Suveren dövlətin əsas xüsusiyyətlərindən biri də güclü hüquqi sistemdir. Dövlət ərazisində qanunun aliliyinin təmin olunması, vətəndaşların hüquq və azadlıqlarının qorunması, dövlət institutlarının səmərəli fəaliyyəti suverenliyin mühüm sütunlarıdır. Buna görə də suverenliyin qorunması yalnız təhlükəsizlik və müdafiə məsələsi deyil, həm də hüquqi, siyasi, iqtisadi və sosial institutların davamlı inkişafı məsələsidir.

Azərbaycanın son illərdə əldə etdiyi iqtisadi imkanlar da dövlət suverenliyinin möhkəmlənməsində mühüm rol oynayır. Güclü iqtisadiyyat dövlətin müstəqil qərarlar qəbul etmək imkanlarını genişləndirir, müdafiə qabiliyyətinin və sosial siyasətin maliyyələşdirilməsinə, infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsinə və uzunmüddətli inkişaf proqramlarının reallaşdırılmasına şərait yaradır.

Enerji siyasəti də Azərbaycanın müasir suverenlik strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biridir. Azərbaycan uzun illər ərzində enerji resurslarından yalnız iqtisadi gəlir əldə etmək üçün deyil, həm də regional əməkdaşlığın və beynəlxalq tərəfdaşlığın genişləndirilməsi üçün istifadə edib. Ölkənin enerji və nəqliyyat layihələrində mühüm tərəfdaş kimi çıxış etməsi onun geosiyasi çəkisini artıran amillərdəndir.

Eyni zamanda Azərbaycanın xarici siyasətində milli maraqların qorunması əsas prioritetlərdən biri olaraq qalır. Müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı hörmət və maraqlar əsasında münasibətlərin inkişaf etdirilməsi, regional əməkdaşlığın genişləndirilməsi və beynəlxalq platformalarda Azərbaycanın mövqeyinin müdafiəsi dövlət suverenliyinin diplomatik müstəvidə təmin edilməsinin mühüm elementləridir.

Dövlət Suverenliyi Günü həm də gələcək nəsillərə ünvanlanan mühüm mesajdır. Çünki əldə edilmiş nailiyyətlərin qorunması ən azı onların əldə edilməsi qədər böyük məsuliyyət tələb edir. Müstəqillik və suverenlik nəsildən-nəslə ötürülən ən böyük milli sərvətlərdəndir. Bu sərvətin qorunması üçün güclü dövlət, sağlam cəmiyyət, milli həmrəylik, yüksək vətəndaş məsuliyyəti və dövlətçilik şüuru vacibdir.

Gənc nəslin dövlətçilik ideyalarına bağlılığının artırılması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan tarixinin, müstəqillik mübarizəsinin, ərazi bütövlüyünün bərpası prosesinin və milli-mənəvi dəyərlərin gənclərə düzgün çatdırılması gələcəkdə dövlətçilik ənənələrinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Bu gün Azərbaycan qarşısında yeni vəzifələr dayanır. Ərazi bütövlüyünün və suverenliyin təmin olunmasından sonra əsas hədəflərdən biri əldə edilmiş tarixi nəticələrin davamlı sülh və inkişaf modelinə çevrilməsidir. Regionda uzunmüddətli sabitliyin yaradılması, iqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi, nəqliyyat və kommunikasiya imkanlarının artırılması Azərbaycanın qarşıdakı dövr üçün strateji prioritetləri sırasında yer alır.

Azərbaycanın suverenliyinin tam təmin olunması regionda yeni siyasi reallıq yaradıb. Bu reallıq ölkənin həm daxili inkişafına, həm də regional əməkdaşlıq imkanlarına yeni perspektivlər açır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun bərpası, Zəngəzur dəhlizi və digər nəqliyyat layihələri, regional iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi Azərbaycanın geosiyasi və iqtisadi rolunun daha da artmasına zəmin yarada bilər.

Dövlət Suverenliyi Günü bütün bu prosesləri bir arada düşünmək üçün mühüm fürsətdir. Bu gün həm keçilmiş yolun qiymətləndirilməsi, həm şəhidlərin və Vətən uğrunda həyatını itirən insanların xatirəsinin ehtiramla yad edilməsi, həm də gələcək qarşısında duran vəzifələrin dərk olunması baxımından əhəmiyyətlidir.

Suverenlik dövlətin varlığının təməlidir. Ərazi bütövlüyü onun coğrafi dayağıdırsa, milli birlik və dövlətçilik şüuru mənəvi dayağıdır. Güclü iqtisadiyyat, müasir ordu, effektiv dövlət institutları və müstəqil xarici siyasət isə bu dayaqları möhkəmləndirən əsas amillərdir.

Bu mənada Dövlət Suverenliyi Günü yalnız təqvimdə qeyd olunan bir tarix deyil. Bu gün Azərbaycan dövlətinin keçdiyi mürəkkəb tarixi yolun, xalqın milli iradəsinin və dövlətçilik əzminin simvoludur. Bu tarix bizə bir daha göstərir ki, müstəqillik və suverenlik xalqın ən böyük sərvətlərindəndir və onun qorunması bütün nəsillərin ümumi məsuliyyətidir.
Bu gün Azərbaycanın dövlət bayrağının ölkənin bütün ərazisində dalğalanması uzun illər davam edən bir tarixi arzunun gerçəkləşməsinin rəmzidir. Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda qurulan yeni şəhərlər, kəndlər, yollar, məktəblər və yaşayış məkanları isə bu suverenliyin gələcəyə yönəlmiş real ifadəsidir.

Azərbaycan qarşıdakı illərdə suverenliyini daha da möhkəmləndirən, iqtisadi və siyasi imkanlarını genişləndirən, regional sabitliyə və əməkdaşlığa töhfə verən dövlət kimi inkişaf etmək üçün böyük potensiala malikdir. Dövlət Suverenliyi Günü isə bu yolun əsas ideyasını - müstəqil, güclü, bütöv və gələcəyə inamla addımlayan Azərbaycan ideyasını özündə yaşadır.

Təranə Paşayeva
"Loqos" Psixoloji və Nitq Mərkəzinin rəhbəri, Psixoloji Xidmət və Tədqiqatlar Mərkəzi İctimai Birliyinin sədri, psixologiya üzrə fəlsəfə doktoru


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 422   Tarix: 14 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Saatlıq əməkhaqqı sistemi tətbiq ediləcək

Azərbaycanda saatlıq əməkhaqqı sistemi tətbiq ediləcək. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirə edilən Əmək Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb. Layihəyə əsasən, aşağıdakı hallardan biri olduqda saatlıq əməkhaqqı müəyyən ediləcək:

17 noyabr
.

Bab əl-Məndəb və Hörmüz eyni vaxtda risk altında: Azərbaycan tranzit marşrutları üçün bunun mənası nədir?

Körfəzdə gərginlik yenidən artıb. Noyabrın 13-də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Bəhreyndəki ABŞ radarına hücum etdiyini açıqladı. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) iki dronun vurulduğunu bildirdi, itki və zərər olmadığını dedi və radar iddiasını təkzib etdi (Al Jazeera, Reuters). Hər iki tərəfin iddias

16 noyabr
.

Bakıda müşavirələr keçirildi - Qarlı havalara hazırlıq tədbirləri müzakirə olundu

Bakı şəhərinin bütün rayonlarında təsdiq edilmiş tədbirlər planlarına uyğun qış mövsümündə qarlı havalara hazırlıq tədbirləri davam edir. xəbər verir ki, ilk növbədə şəhər və rayon kommunal xidmətlərinin xüsusi təyinatlı texnikaları hazır vəziyyətə gətirilib, bir sıra yaşayış və qeyri yaşayış binalarınd

17 noyabr
.

Prezident İlham Əliyevdən milli teleradioya mühüm mesaj: Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği strateji vəzifədir

Prezident İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə ünvanladığı müraciət Azərbaycanın informasiya siyasətinin prioritetləri, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və müasir media qarşısında dayanan vəzifələr baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısının müraciəti bi

16 noyabr
.

Evə buraxılan qadın xəstəxana həyətində öldü

Bakıda 65 yaşlı qadın xəstəxananın həyətində vəfat edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə Sabunçu rayonunda baş verib. Noyabrın 15-i saat 16 radələrində Maştağa qəsəbə sakini 1961-ci il təvəllüdlü Mətanət Ağasəlim qızı Məlikova qidadan (turşudan) zəhərlənərək xəstəxanaya yerləşdirilib. On

17 noyabr
.

637 balla universitetə qəbul olmuşdu: Yataqxanada ölən tələbə ilə bağlı yeni təfərrüat

Yataqxanada meyiti tapılan tələbə qızın ölümü ilə bağlı bəzi təfərrüat məlum olub. -a istinadən xəbər verir ki, 2007-ci il təvəllüdlü Elmira Eyyubova 2024-cü ildə 637 bal toplayaraq Azərbaycan Tibb Universitetinə qəbul olub. O, universitetin yataqxanasına bir müddət əvvəl köçübmüş. Elmira iki il Bakıd

16 noyabr
.

Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərinin dövlət idarəetməsi təkmilləşdirilir

Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərində davamlı inkişafın və ekoloji sabitliyin təmin edilməsi ilə bağlı idarəetmə və nəzarət sahələrində iştirak edən dövlət orqanlarının koordinasiyalı fəaliyyətinin təşkili, bu sahədə səmərəliliyin və çevikliyin artırılması, rəqəmsal idarəetmə modellərinin tətbiq edilməsi

17 noyabr
.

Direktorların işə qəbul nəticələri - Açıqlandı

2026-cı ildə keçirilmiş direktorların işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsabiqədə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən 463 nəfər uğur qazanıb. Namizədlərin müsabiqə nəticələri barədə məlumatlar onları

16 noyabr
.

Şəmkirdə meyiti tapılanlarla bağlı - Yeni detallar

Ötən gün Şəmkirdə evdə iki nəfərin meyitinin tapılması ilə bağlı bəzi təfərrüatlar üzə çıxıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, ilkin araşdırmalar zamanı rayonun Varlı Həyat kəndində 1968-ci il təvəllüdlü Rəfi Mustafayevin özünə məxsus evdə qeyri-rəsmi münasibətdə yaşadığı qadını qətlə yetirməsin

17 noyabr