Bugün məktəb, sabah böyük həyat - KÖŞƏ YAZISI

Bugün məktəb, sabah böyük həyat - KÖŞƏ YAZISI"A məktəb yolları, məktəb yolları,

Sizi bir an belə unutmadım mən..."

Bəxtiyar Vahabzadənin bu misralarında təkcə uşaqlıq xatirəsinin kövrəkliyi yoxdur. Burada insanın ömrü boyu yaddaşında daşıdığı bir həqiqət var: məktəb sadəcə bir binadan, sinif otağından, parta və lövhədən ibarət deyil. Məktəb insanın həyata açılan ilk böyük qapısıdır. O qapıdan içəri girən uşaq bir müddət sonra dünyanı anlamağa, sual verməyə, düşünməyə, seçim etməyə və nəhayət, öz yolunu tapmağa başlayır.

Sabah Azərbaycanda Bilik Günüdür. Sentyabrın 15-i ölkəmizdə yeni dərs ilinin başlanğıcı kimi xüsusi bir məna daşıyır. Bu gün məktəb həyətlərində ilk dəfə çantasını çiyninə keçirən balacaların həyəcanı, illərdir məktəbə gedən şagirdlərin görüş sevinci, müəllimlərin üzündəki məsuliyyət və valideynlərin qəlbindəki ümid bir-birinə qarışır.

Amma Bilik Gününü yalnız ilk zəngin səsi ilə ölçmək, məktəb həyətində keçirilən tədbirlə məhdudlaşdırmaq bu günün əsl mahiyyətini kiçiltmək olardı. Bilik bir təqvim günü deyil. Bilik insanın həyat boyu davam edən mənəvi səfəridir.

İnsan dünyaya gələndə çox şeyi bilmir. O, danışmağı, oxumağı, yazmağı, düşünməyi, hadisələr arasında əlaqə qurmağı sonradan öyrənir. İlk müəllim ona hərfləri öyrədir, növbəti müəllim sözlərin arxasındakı mənanı göstərir, elm isə dünyanın görünən tərəfinin arxasında görünməyən qanunların olduğunu anladır. Beləcə, təhsil insanı sadəcə savadlandırmır, onu şəxsiyyətə çevirir.

Bu gün dünyada ən böyük sərvətlərdən biri torpaq, qızıl və ya neft deyil. Ən böyük sərvət düşünən insan kapitalıdır. Çünki sərvəti yaradan da, qoruyan da, onu gələcəyə daşıyan da insandır. Bir ölkənin gücü yalnız yollarının, binalarının, texnologiyasının çoxluğu ilə ölçülmür. Həmin ölkənin sabahını quracaq gənclərinin nə qədər savadlı, dünyagörüşlü, yaradıcı və məsuliyyətli olması onun əsl güc göstəricisidir.

Elm insana hazır cavabları əzbərlətməkdən daha böyük iş görür: ona düzgün sual verməyi öyrədir. Bəzən ən böyük kəşflər bir uşağın sadə görünən "Niyə?" sualından başlayır. Niyə göy mavidir? Niyə ulduzlar işıq saçır? İnsan necə sağalır? Təbiətdə hansı qanunlar hökm sürür? Süni intellekt necə işləyir? Bir ölkə necə inkişaf edir? Tarix niyə təkrarlanır? Bu sualların hər biri insan zəkasının qapısını açan açardır.

Ona görə məktəbin əsas vəzifəsi yalnız dərslikdəki məlumatı uşağın yaddaşına yerləşdirmək deyil. Məktəb düşünən, araşdıran, müqayisə edən, şübhələnəndə yenidən yoxlayan insan yetişdirməlidir. Çünki məlumat dəyişə bilər, texnologiya yenilənə bilər, peşələr yoxa çıxıb yeniləri yarana bilər. Amma öyrənmə bacarığı insana ömrü boyu lazım olacaq.

Müəllim də məhz buna görə cəmiyyətin ən mühüm simalarından biridir. Bir müəllimin sinifdə söylədiyi bir cümlə illər sonra hansısa insanın həyat qərarına çevrilə bilər. Bir müəllimin şagirdə inamı onun özünə inamını dəyişə bilər. Bəzən valideynin, dostun, hətta insanın özünün görə bilmədiyi istedadı müəllim görür. O istedadı üzə çıxarmaq isə sadəcə peşə deyil, böyük məsuliyyətdir.

Bu gün məktəbə gedən hər bir uşağın çiynində yalnız çanta yoxdur. Onun çiynində gələcəyin yükü və imkanları var. O uşaqların arasından sabah həkim çıxacaq, müəllim çıxacaq, mühəndis, alim, yazıçı, proqramçı, memar, hərbçi, sahibkar, diplomat çıxacaq. Bu gün sinif otağında əyləşən bir uşaq illər sonra minlərlə insanın həyatına toxuna biləcək bir qərarın müəllifi ola bilər.

Buna görə də təhsilə münasibət yalnız "uşaq məktəbə gedir" səviyyəsində qalmamalıdır. Valideyn üçün təhsil qiymətdən, diplomdan və qəbul balından böyük anlayış olmalıdır. Uşağın neçə bal toplamasından əvvəl onun necə düşündüyünə, necə davrandığına, insanlara münasibətinə, öyrənmək həvəsinə diqqət yetirmək lazımdır. Çünki yüksək nəticə yalnız imtahandan keçmək deyil, həyat qarşısında məsuliyyət daşıya bilməkdir.

Bu məsuliyyət dövlətin də, cəmiyyətin də üzərinə düşür. Müasir məktəb yalnız dərs keçirilən məkan yox, elmə, texnologiyaya, yaradıcılığa və azad düşüncəyə açılan mühit olmalıdır. Laboratoriyanın, kitabxananın, kompüterin, internetin imkanları nə qədər geniş olsa da, onların hamısından qiymətli olan öyrənmək həvəsidir. Həmin həvəs yoxdursa, ən müasir avadanlıq belə susqun əşyaya çevrilir.

Bilik insanın dünyaya baxışını dəyişir. Oxuyan insan yalnız daha çox şey bilmir, həm də daha çox şey görür. Tarix oxuyan keçmişin səhvlərindən nəticə çıxarmağı, ədəbiyyat oxuyan başqa bir insanın ağrısını anlamağı, biologiya öyrənən canlı aləminə məsuliyyətlə yanaşmağı, fizika və riyaziyyat öyrənən təbiətin nizamını dərk etməyi öyrənir. Əsl təhsil insanın zehnini genişləndirdiyi qədər qəlbini də zənginləşdirir.

Bəlkə də elə buna görə illər keçir, insan məktəbi bitirir, başqa şəhərlərə gedir, başqa işlərdə çalışır, başqa həyat qurur, amma məktəbin yaddaşından çıxa bilmir. Çünki insanın uşaqlıqdan gəncliyə keçdiyi həmin illər onun xarakterinin formalaşdığı dövrdür. Məktəbin dəhlizləri, ilk müəllim, ilk kitab, ilk uğur, ilk səhv, ilk dostluq, ilk böyük arzu yaddaşın dərinliyində qalır.

Bilik Gününün ən gözəl tərəfi də budur: bu gün biz yalnız uşaqların məktəbə qayıtmasını deyil, cəmiyyətin gələcəyə qayıdışını qeyd edirik. Hər yeni dərs ili əslində bir ölkənin gələcəyinə qoyulan yeni sərmayədir. Bu sərmayənin nəticəsi isə illər sonra görünür.

Sabah məktəb həyətlərində ilk zəng çalınanda həmin səs yalnız bir dərsin başlanğıcını bildirməyəcək. O səs bizə xatırladacaq ki, hər bir cəmiyyətin sabahı bu gün sinif otaqlarında formalaşır. Orada gələcəyin həkimləri, alimləri, müəllimləri, mühəndisləri və fikir adamları yetişir.

Və bəlkə də Bilik Günündə özümüzə verməli olduğumuz ən vacib sual budur: biz uşaqlara yalnız cavabları öyrədirik, yoxsa onlara düşünməyi də öyrədirik?
Çünki insanın əlindən çox şey alına bilər. Varlıqlarını, vəzifəsini, hətta qazandığı uğurları itirə bilər. Amma öyrənməyi bacaran insan yenidən başlamaq gücünü həmişə özündə saxlayır. Elm onun ağlına, bilik isə həyatına işıq verir.

Bilik Gününüz mübarək! Qoy sabah məktəb qapısından içəri daxil olan hər bir uşaq öz gələcəyinə doğru ilk addımını inamla atsın. Qoy hər kitab bir pəncərə, hər dərs bir yol, hər müəllim bir işıq, hər sual isə yeni bir kəşfin başlanğıcı olsun. Çünki gələcəyin böyük dünyası bu gün kiçik bir sinif otağında başlayır.

Lalə Məmmədova


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 288   Tarix: 15 sentyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Saatlıq əməkhaqqı sistemi tətbiq ediləcək

Azərbaycanda saatlıq əməkhaqqı sistemi tətbiq ediləcək. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən iclasında müzakirə edilən Əmək Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb. Layihəyə əsasən, aşağıdakı hallardan biri olduqda saatlıq əməkhaqqı müəyyən ediləcək:

17 noyabr
.

Bab əl-Məndəb və Hörmüz eyni vaxtda risk altında: Azərbaycan tranzit marşrutları üçün bunun mənası nədir?

Körfəzdə gərginlik yenidən artıb. Noyabrın 13-də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Bəhreyndəki ABŞ radarına hücum etdiyini açıqladı. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) iki dronun vurulduğunu bildirdi, itki və zərər olmadığını dedi və radar iddiasını təkzib etdi (Al Jazeera, Reuters). Hər iki tərəfin iddias

16 noyabr
.

Bakıda müşavirələr keçirildi - Qarlı havalara hazırlıq tədbirləri müzakirə olundu

Bakı şəhərinin bütün rayonlarında təsdiq edilmiş tədbirlər planlarına uyğun qış mövsümündə qarlı havalara hazırlıq tədbirləri davam edir. xəbər verir ki, ilk növbədə şəhər və rayon kommunal xidmətlərinin xüsusi təyinatlı texnikaları hazır vəziyyətə gətirilib, bir sıra yaşayış və qeyri yaşayış binalarınd

17 noyabr
.

Prezident İlham Əliyevdən milli teleradioya mühüm mesaj: Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği strateji vəzifədir

Prezident İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə ünvanladığı müraciət Azərbaycanın informasiya siyasətinin prioritetləri, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və müasir media qarşısında dayanan vəzifələr baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısının müraciəti bi

16 noyabr
.

Evə buraxılan qadın xəstəxana həyətində öldü

Bakıda 65 yaşlı qadın xəstəxananın həyətində vəfat edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə Sabunçu rayonunda baş verib. Noyabrın 15-i saat 16 radələrində Maştağa qəsəbə sakini 1961-ci il təvəllüdlü Mətanət Ağasəlim qızı Məlikova qidadan (turşudan) zəhərlənərək xəstəxanaya yerləşdirilib. On

17 noyabr
.

637 balla universitetə qəbul olmuşdu: Yataqxanada ölən tələbə ilə bağlı yeni təfərrüat

Yataqxanada meyiti tapılan tələbə qızın ölümü ilə bağlı bəzi təfərrüat məlum olub. -a istinadən xəbər verir ki, 2007-ci il təvəllüdlü Elmira Eyyubova 2024-cü ildə 637 bal toplayaraq Azərbaycan Tibb Universitetinə qəbul olub. O, universitetin yataqxanasına bir müddət əvvəl köçübmüş. Elmira iki il Bakıd

16 noyabr
.

Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərinin dövlət idarəetməsi təkmilləşdirilir

Xəzər dənizinin sahilboyu ərazilərində davamlı inkişafın və ekoloji sabitliyin təmin edilməsi ilə bağlı idarəetmə və nəzarət sahələrində iştirak edən dövlət orqanlarının koordinasiyalı fəaliyyətinin təşkili, bu sahədə səmərəliliyin və çevikliyin artırılması, rəqəmsal idarəetmə modellərinin tətbiq edilməsi

17 noyabr
.

Direktorların işə qəbul nəticələri - Açıqlandı

2026-cı ildə keçirilmiş direktorların işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsabiqədə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən 463 nəfər uğur qazanıb. Namizədlərin müsabiqə nəticələri barədə məlumatlar onları

16 noyabr
.

Şəmkirdə meyiti tapılanlarla bağlı - Yeni detallar

Ötən gün Şəmkirdə evdə iki nəfərin meyitinin tapılması ilə bağlı bəzi təfərrüatlar üzə çıxıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, ilkin araşdırmalar zamanı rayonun Varlı Həyat kəndində 1968-ci il təvəllüdlü Rəfi Mustafayevin özünə məxsus evdə qeyri-rəsmi münasibətdə yaşadığı qadını qətlə yetirməsin

17 noyabr