Gənclər imtina edir, köhnə nəsil vacib bilir - Toylarda MÜBAHİSƏLİ ƏNƏNƏ
Azərbaycanda toy mərasimlərində bu gün də qorunub saxlanılan maraqlı adətlərdən biri gəlinin belinə qırmızı lent bağlanmasıdır. Xüsusilə bəzi bölgələrdə geniş yayılan bu ənənə toy mərasiminin diqqətçəkən rituallarından biri hesab olunur.
Bəs gəlinin belinə qırmızı lent bağlanmasının tarixi və simvolik mənası nədir? Bu adət hansı inanclarla bağlıdır və zamanla necə formalaşıb?
Globalinfo.az-a danışan folklorşünas Elnarə Əmirli deyib ki, bu adət fərqli izah olunur:
"Mərasimlərimizdə gəlinin belinə qırmızı lent bağlanması müxtəlif bölgələrdən toplanmış folklor nümunələrində fərqli şəkildə izah olunur. Bunlardan ən yayğın olanı budur ki, bəziləri bunu qızın təmizliyi və namuslu olması ilə əlaqələndirirlər. Digər bir izah ondan ibarətdir ki, qırmızı lent gəlinin bədnəzərdən qorunmasına işarə edir. Daha yayğın olan başqa bir izah isə budur ki, qırmızı lent qızın gələcəkdə getdiyi ocaqda nəsilartırma funksiyasını yerinə yetirməsini, yəni gələcəkdə oğullu-uşaqlı olmasını simvolizə edir".
E.Əmirlinin sözlərinə görə, son dövrlərdə belə bir təsəvvür formalaşıb ki, qırmızı lent yalnız bakirəliyi bildirir:
"Bu, belə deyil. Qədim inanclarda, qeyd etdiyim kimi, qırmızı rəngin qoruyucu mənası daha üstün olub. Müxtəlif türk xalqlarında da buna rast gəlinir. Yəni qırmızı rəngdən daha çox qoruyucu, bədnəzərdən qoruma anlamında istifadə olunub. Eyni zamanda, onun bolluq və bərəkət mənası da ön plana çıxıb. Lakin daha sonrakı dövrlərdə qırmızı lentin təmizliyi və bakirəliyi ifadə etməsi geniş yayılıb. Təbii ki, indi biz də müxtəlif mərasimlərdə iştirak edirik. Bəzən gənclər yalnız həmin mənaya yönəldikləri üçün qırmızı lenti bağlamaq istəmirlər. Mən də belə hallara rast gəlmişəm. Bəzən deyirlər ki, "Mən evdə bu lenti bağlayacağam, amma toy zamanı zalda onu bağlamayacağam". Çünki toyda gəlinin ağ rəngdə geyinməsi ilə qırmızı lentin uyğun gəlmədiyini düşünürlər. Bu səbəbdən gənclər çox vaxt onu bağlamaqdan imtina edirlər".
Folklorşünas deyib ki, bizdə "el qınağı" deyilən bir anlayış da var:
"Yəni bu, insanların dünya görüşündən asılıdır. Bəzi insanlar normal yanaşırlar ki, gəlin bağlamaq istəmirsə, təbii ki, bağlamaya bilər. Amma bəzən bu, ailənin düşüncəsindən də asılı olur. Bəzi ailələrdə bu, qəbul edilmir və düşünülür ki, gəlin qırmızı lenti sona qədər bağlamalıdır. Yəni bu məsələyə münasibət həm sosial mühitdən, həm də ailənin dünyagörüşündən asılıdır. Həm də bir çox ailələrin arzusudur ki, mərasimlər zamanı, istər oğul evləndirərkən, istərsə də qız köçürərkən əvvəldən bizə gəlib çatmış, nəsildən-nəslə ötürülən adət-ənənələr olduğu kimi icra olunsun. Bu, onların arzusudur. Ona görə də daha çox yaşlı nəsil, ata-ana övladlara təsir edir ki, həmin adətlərin hamısı icra olunsun. Məhz bu adətlərdən biri də qırmızı lentdir. Bu lentin bağlanması daha çox böyüklər tərəfindən istənilir".
Elnarə Əmirli əlavə edib ki, onun fikrincə, adət-ənənəyə məxsus hər bir detal qorunmalıdır.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1342 Tarix: 27 sentyabr 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşHər kəs xeyirli hesab edir, ən riskli ət növü açıqlandı
Bəzi ət növlərinin yüksək doymuş yağ və duz tərkibi ilə ürək-damar sağlamlığına mənfi təsir göstərə biləcəyini vurğulayan mütəxəssislər xüsusilə 4 ət növünün istehlakında diqqətli olmağı tövsiyə edirlər. xəbər verir ki, yağlı ət hissələrinin və emal olunmuş məhsulların həddindən artıq istehlakı "pi
7 noyabrQaralan kafel aralarını evdəki tək materialla təmizləyin
Kafel aralarında zamanla yaranan qaralmalar üçün bahalı təmizlik vasitələrinə ehtiyac qalmır. Evdə olan tək bir materialla təmizlik artıq daha asan olacaq. xəbər verir ki, vanna otağı və mətbəxlərdə zamanla qaralan kafel araları təmizlik edilsə də, istənilən görüntünün əldə edilməsini çətinləşdirə bilər
14 noyabrRomanovların əfsanəvi sapfiri rekord qiymətə satıldı
Bir vaxtlar Rusiya İmperiyasının kral zinət əşyaları kolleksiyasına daxil olan nəhəng sapfirin yerləşdiyi nadir bilərzik İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən hərracda gözləntiləri iki dəfədən çox üstələyərək 4,9 milyon dollara alıcı tapıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Sotheby's"
14 noyabrİnsan ölənə yaxın bu 4 sözü deyir - "Səni sevirəm"...
İnsan həyatının son anlarında nələr düşünür və hansı sözləri deməyə çalışır? Uzun illər ağır xəstələrlə çalışan məşhur onkoloq insanların ölümə yaxın vaxtlarda ən çox işlətdikləri dörd ifadəni açıqlayıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, tanınmış onkoloq, yazıçı və Pulitser mükafatı laureatı Siddharth
15 noyabrÖlümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?
Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə
15 noyabrEvdə açarı üç yerə qoymayın: xalq inancları nə deyir?
Xalq inanclarına görə, açarların evdə saxlanıldığı yer ailənin rifahına və evdəki harmoniyaya təsir göstərə bilər. Evimizin və ya mənzilimizin açarlarını çox vaxt əlimizə rahat gələn yerlərə - mətbəx masasına, güzgünün qarşısına və ya giriş qapısının yaxınlığına qoyuruq. Lakin xalq inanclarında açarları
15 noyabrKöhnə fleşkartı atmayın: 5 faydalı istifadə üsulu
Bir vaxtlar faylların saxlanılması və ötürülməsi üçün ən çox istifadə olunan USB fleşkartlar indi əvvəlki qədər populyar deyil. Lakin evdə qalan köhnə fleşkartları atmağa tələsməyin. fləşkartın kompüterin təhlükəsizliyini artırmaqdan tutmuş avtomobildə musiqi dinləməyə qədər yenidən istifadə etməyi
14 noyabrQadınlar kişilərdən daha çox üşüyür - SƏBƏB
Alimlər qadınların soyuğu kişilərdən daha tez hiss etməsinin və daha isti mühitə üstünlük verməsinin mümkün bioloji səbəbini araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələrinə görə, temperaturun qavranılmasına testosteron və dərinin sinir uclarında yerləşən xüsusi zülal reseptorları təsir göstərə bilər. xarici mediay
15 noyabr"Powerbank"dakı gizli düymə nə üçündür?
Smartfonların enerjisini istənilən yerdə doldurmağa imkan verən portativ enerji cihazları gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin powerbank istifadəçilərinin çoxu cihazın üzərindəki kiçik düymənin əslində hansı funksiyaları yerinə yetirdiyini bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər veri
15 noyabr