Ay ətrafında dövrə vuran ilk canlılar: İki tısbağanın hekayəsi

1968-ci ildə Sovet İttifaqı Ay ətrafında uçuş həyata keçirmək və Yerə qayıtmaq məqsədilə "Zond-5" kosmik aparatını kosmosa göndərib. Aparatın göyərtəsində iki Orta Asiya tısbağası ilə yanaşı, milçəklər, qurdlar, bitkilər və toxumlar da olub. Bu missiya canlı orqanizmlərin Yer orbitindən kənara, uzaq kosmosa göndərilməsi baxımından mühüm hadisələrdən biri hesab edilir.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Science et Vie" portalı məlumat yayıb.

Kosmik aparat Baykonur kosmodromundan "Proton" daşıyıcı raketi ilə buraxılıb. İlkin olaraq Yerətrafı orbitə çıxarılan kapsul daha sonra Aya doğru istiqamətləndirilib. Üç gün davam edən uçuş zamanı aparat Ayın Yer üzündən görünməyən tərəfinin təxminən 1950 kilometrliyindən keçərək geri dönüş yoluna çıxıb. Missiya zamanı Yerdən təxminən 90 min kilometr məsafədən planetimizin də fotoları çəkilib.

Tısbağaların seçilməsi təsadüfi olmayıb. Alimlər bu heyvanların uzun müddət qidasız qalmağa və oksigen çatışmazlığına dözümlülüyünü nəzərə alıblar. Beləliklə, onlar Ay ətrafında uçuş həyata keçirən ilk canlılar kimi tarixə düşüblər.

Kosmik aparat planlaşdırılan yerə enə bilmədi

Sentyabrın 21-də Yerə qayıdan aparatın atmosferə daxilolma trayektoriyasında idarəetmə sistemindəki nasazlıq səbəbindən dəyişiklik baş verib. Nəticədə kapsulun Qazaxıstan ərazisinə enməsi planı baş tutmayıb və aparat Hind okeanına düşüb.

Hadisə yerinə ilk olaraq ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin gəmiləri çatıb. Daha sonra sovet gəmisi "Vasili Qolovnin" kapsulu sudan çıxararaq göyərtəsinə götürüb. Oktyabrın 3-də aparat Bombeyə (indiki Mumbay) çatdırılıb, oradan isə təyyarə ilə Moskvaya göndərilib.

Alimlər tısbağaları müayinə etdikdə onların bir qədər çəki itirdiyini, lakin ümumi vəziyyətlərinin yaxşı olduğunu müəyyənləşdiriblər. Bu nəticə kosmik uçuşun canlı orqanizmlərə təsirinin öyrənilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyıb.

"Zond-5" missiyası Sovet İttifaqının Ay istiqamətindəki kosmik tədqiqatlarının mühüm mərhələlərindən biri olub. Uçuş insanlı Ay missiyalarına hazırlıq prosesində də əhəmiyyətli təcrübə qazandırıb.

Telegramda izləyin