"Niyə bəzi insanlar olduğundan daha gənc, bəziləri isə daha yaşlı görünür?

"Niyə bəzi insanlar olduğundan daha gənc, bəziləri isə daha yaşlı görünür?Gənc qalmaq hamımızın ən böyük arzusu olsa da, qocalmaq da qorxularımızdan biridir. Yeni tanış olduğunuz birinə "Səncə mənim neçə yaşım var?" sualını verin. Zaman-zaman özümüzü həmyaşıdlarımızla müqayisə edirik, kimin daha gənc göründüyünü öyrənməyə çalışırıq və ya yaşını bildiyimiz insanların görünüşünə baxaraq, necə bu qədər cavan görünə biləcəyini düşünürük.

Bəs necə olur ki, bəzi insanlar olduğundan daha gənc görünür, bəziləri isə daha yaşlı?

Bu məqamda elmi tapıntılar və araşdırmalar bir çox cəhətdən bu sualın cavabını verə bilir.

Yaşlanma, bioloji prosesdir və hər bir canlı təbii olaraq qocalacaq. Bu arada, maraqlı olan şey, fiziki görünüşün insandan insana necə dəyişməsidir, ancaq görünüş yaşla dəyişən tək şey deyil. Hollandiyada aparılan araşdırmada real yaşından ən az 5 yaş kiçik görünən insanların idrak qabiliyyətlərinin digər insanlara nisbətən daha inkişaf etdiyi sübut olunub. Onlar həmçinin eşitmə itkisi, osteoporoz və katarakt kimi yaşa bağlı xəstəliklərdən 25% daha az əziyyət çəkirdilər. Ancaq real yaşından daha yaşlı görünən insanlarda yaşla bağlı xəstəliklərin riskinin çox yüksək olduğu müəyyən edilib. Olduğundan daha gənc görünən insanların orqanları, zehni və bədəni bu istiqamətdə çox daha sağlamdır.

Bəzi insanların niyə yaşlı, digərlərinin isə daha gənc göründüyünü anlamaq üçün bu iki yaş tipinə, xronoloji və bioloji xüsusiyyətlərə diqqət yetirmək lazımdır. Xronoloji yaş yaşadığımız illərin sayı olsa da, bioloji yaş hüceyrələrimizin və toxumalarımızın yaşına aiddir. Xronoloji yaşı dəyişmək mümkün deyil, ancaq pəhriz, idman, siqaret, yuxu keyfiyyəti kimi faktorların təsiri ilə bioloji yaşı irəli və ya geri çəkmək mümkündür. Bu məqamda vərdişlərimizin qocalma prosesinə böyük təsir etdiyini söyləmək olar. Genetikamızdakı dəyişikliklər bioloji yaşı təyin etmək üçün açardır. Bu mərhələdə iki fərqli hadisəyə baxan tədqiqatçılar əvvəlcə xromosomların bir hissəsi olan telomerləri araşdırıblar. Bədənimizdəki hər bir DNT ardıcıllığı genetik məlumat daşıyan xromosomların birləşməsi ilə əlaqəlidir. Elm adamları isə bu telomerlərin artan xronoloji yaşla qısaldığını bildirirlər.

Bioloji yaşa təsir edən başqa bir proses DNT-mizin necə qocalmasıdır. Biz DNT-ni sabit və dəyişməz bir şey kimi düşünürük, lakin bu doğru deyil. Genlərimizin bəziləri "açıq", bəziləri isə "bağlıdır". Yəni açıq gen aktiv, qapalı gen isə, passiv olur. Genləri açıb-bağlayan bu proses "metilləşmə" adlanır və bioloji yaşın müəyyən edilməsi üçün metilləşmə prosesi izlənilir. Bu mərhələdə hətta orqanizmdə hansı orqanın daha tez qocaldığını müəyyən etmək olar.

Bioloji yaşı hesablamaq asan deyil. İnternetdəki bəzi saytlar bu yaşın hesablanmasında müvəffəqiyyətli olduqlarını bildirsələr də, dəqiq müəyyən etmək üçün tibbi müayinələr bir tibb işçisinin iştirakı ilə aparılmalıdır. Bu hallara əsaslanaraq, dermatoloq Tamar Nijsten və həmkarları yoxlama komitəsindən 51-88 yaş arası insanların 2679 portretini araşdırmağı xahiş edib. Bu 2679 iştirakçı fotosessiya zamanı makiyaj, krem və ya zinət əşyalarından istifadə etməyib. İştirakçıların təxmini yaşları ilə onların xronoloji yaşları arasındakı fərqlər onların cinsi nəzərə alınmaqla bu fotoşəkillərdə qiymətləndirilib. Xronoloji yaşlarından 5 yaş kiçik görünən iştirakçılar koqnitiv testlərdə daha yaxşı nəticə göstəriblər. Yaşından daha yaşlı görünənlərin, yaşlarından daha gənc görünənlərə nisbətən ölüm riskinin çox daha yüksək olduğu müəyyən edilib. Eyni zamanda qəbul edilən yaş və osteoartrit və yaşa bağlı görmə pozğunluğu arasında heç bir əlaqə müəyyən edilməyib.

Oxşar nəticələrə malik başqa bir araşdırma Kopenhagendə 20 min kişi üzərində aparılıb. Daha çox üz qırışları, keçəllik və ağ saçları olan insanların infarkt keçirmə riskinin daha yüksək olduğu müəyyən edilib.

Yaponiyada 273 kişi və qadın üzərində aparılan araşdırmada, yaşlarından az olan insanların gələcək həyatlarında ürək xəstəliyinə tutulma riskinin xeyli aşağı olduğu aşkarlanıb. Yaşlanma tərzimiz əsasən genlərlə bağlıdır və insan nəzarətindən kənardadır.

Qocalma əlamətlərinin bir neçə il də olsa qarşısını almaq və bu prosesi yavaşlatmaq üçün edə biləcəyimiz bəzi şeylər var. Sağlam qidalanmaq, idman etmək, streslə mübarizə aparmaq, siqaret və spirtli içkilərdən uzaq olmaq, yuxu rejimini tarazlaşdırmaq, günəşə çox məruz qalmamaq, kifayət qədər su istehlak etmək və ən əsası fiziki mühit bu əlamətlərin qarşısını ala biləcək amillərdəndir. Fiziki mühit dedikdə, iş mühiti və vaxt keçirdiyimiz yerləri nəzərdə tutulur.

Eyni zamanda, çirklənmiş havanın tərkibindəki zərərli maddələrin insan orqanizminə təsiri də insanın olduğundan daha gənc və ya yaşlı görünməsində çox mühüm rol oynayır.

Bizimyol.info


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 3486   Tarix: 09 aprel 2023  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Telefonları folqaya bükməyə başladılar - SƏBƏBİ...

Ağıllı telefon istifadəçiləri rəqəmsal gizlilik üçün maraqlı bir üsula müraciət edirlər. Cihazı kənar siqnallardan təcrid etmək məqsədilə alüminium folqadan istifadə olunması geniş müzakirə olunur. xəbər verir ki, telefonu alüminium folqaya bürümək cihazın xarici aləmlə qurduğu naqilsiz əlaqələri kəsmə

14 noyabr
.

Ölümdən iki gün əvvəl orqanizmdə nə baş verir?

Həyatın son 48 saatında insan orqanizmi həyati funksiyalarını qorumaq qabiliyyətini tədricən itirir. Həyatın son 48 saatında insan bədəni nəzərəçarpacaq dəyişikliklərə məruz qala bilər. İnsan zəifləyir, daha çox yatır, yeməyə az maraq göstərir və nəfəs alma və qan dövranı tədricən dəyişir. Bu təzahürlə

15 noyabr
.

Peçenyedə dadı dəyişən gizli səhv bu imiş

Peçenyelərin daha dadlı, yumşaq və ideal formada alınması üçün istifadə olunan inqrediyentlərin miqdarını dəqiq ölçmək vacibdir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, mütəxəssislər bunun üçün adi ölçü qablarından deyil, mətbəx tərəzisindən istifadə etməyi tövsiyə edirlər. Peçenye hazırlanmas

11 noyabr
.

Kərə yağını kimlər yeməməlidir? - Sağlamlıq problemi olanlar üçün vacib xəbərdarlıq

Kərə yağı gündəlik qidalanmada geniş istifadə olunsa da, hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Süd zülalına allergiyası, yüksək xolesterini və ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslər bu məhsulun istifadəsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Kərə yağında doymuş yağların miqdarı yüksəkdir. Onların həddində

14 noyabr
.

İnsan ölənə yaxın bu 4 sözü deyir - "Səni sevirəm"...

İnsan həyatının son anlarında nələr düşünür və hansı sözləri deməyə çalışır? Uzun illər ağır xəstələrlə çalışan məşhur onkoloq insanların ölümə yaxın vaxtlarda ən çox işlətdikləri dörd ifadəni açıqlayıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, tanınmış onkoloq, yazıçı və Pulitser mükafatı laureatı Siddharth

15 noyabr
.

Soyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir

Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin

15 noyabr
.

Romantik şəxsiyyət TESTİ: Bir çiçək ideal ikinci yarınızı aşkarlayacaq

Sevgi tərzinizi kəşf etmək üçün səkkiz çiçəkdən birini seçin. Hər kəsin öz ideal partnyoru var. Bəziləri səxavətli jestlər və gözəl görüş gözləyir, bəziləri isə dinc ev mühitinə üstünlük verir. bildirir ki, bu təəccüblü dərəcədə dəqiq romantika testi, münasibətdən nə istədiyinizi və çiçək seçimləriniz

15 noyabr
.

Bu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər

2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ

12 noyabr
.

Düyü bişirərkən bu səhvi etməyin

Düyü bişirərkən onun dibinin yapışqan, üst hissəsinin isə quru qalması bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bunun səbəbi hər zaman suyun miqdarı və ya bişirmə müddəti olmaya bilər. İstifadə edilən qazanın forması da yeməyin keyfiyyətinə təsir göstərir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər veri

12 noyabr