Qida mütəxəssisi: "Məhsula dadlandırıcı vurulmasa, üç gündən artıq saxlamaq olmaz"

Qida mütəxəssisi: "Məhsula dadlandırıcı vurulmasa, üç gündən artıq saxlamaq olmaz"Un məmulatları, şirniyyat və qazlı içkilərdə geniş istifadə olunan süni dadlandırıcılarla bağlı təhlükə aktuallaşıb. Sintetik yolla istehsal olunan süni dadlandırıcılar xərçəng xəstəliyi yaradır. Hansı ki, bu günlərdə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) tərkibində süni dadlandırıcı aspartam olan qida və içkilərin xərçəngə səbəb ola biləcəyini, lakin müəyyən hədlər daxilində istehlak edildikdə təhlükəsiz olduğunu bəyan etmişdi.

Sahibkarlar bu xəbərdarlıqlara məhəl qoymayaraq, öz sənayelərində dadlandırıcılardan geniş istifadəni davam etirməkdədirlər.

Qida mütəxəssisi Ağa Salamov Bizim.Media-ya açıqlamasında süni dadlandırıcıların insan orqanizminə ciddi fəsadlarının olduğunu deyib.

Onun sözlərinə görə dadlandırıcılar təhlükəli olsa da, onlardan imtina etmək mümkünsüzdür. Çünki tərkibinə dadlandırıcı qatılmayan məhsulları üç gündən artıq saxlamaq olmur.

Bu da sənaye və istehsalla məşğul olanlara sərf etmir:

"Sintetik yolla istehsal olunan süni dadlandırıcı aspartamdan pəhriz içkilərində, xəmir məmulatlarında, süd məhsullarında, şəkərsiz saqqızlarda, hazır qəhvə, pudinq və bəzi dərman preparatlarında istifadə edilir. Keçmiş sənaye ilə indiki sənayeni müqayisə edəndə nə görürük? Hətta xalçalar belə, süni rənglərlə deyil, təbii rənglərlə boyanırdı. Qidalara kimyəvi qida boyası vurulmurdu. Yumurta boyayanda belə, rəngi kök, göyərti və ya çuğundurdan əldə edirdilər.

İndi baxırsan ki, hər birinin tərkibində kimyəvi qatqısı var. Bioloji varlıq olan insan yavaş-yavaş bu sintetikləri qəbul edir və nəticədə mədə xərçəngi, ürək qan-damar pozğunluqları, eləcə də müxtəlif xəstəliklərlə üz-üzə qalır. Ya biz keçmişə qayıdıb ovaxtkı adət-ənənələrimizi, dəyərlərimizi qorumalıyıq, ya da tərkibi aspartamdan tutmuş fosfor turşusuna qədər olan rəngli qazlı içkilər və zəhərli qidalardan yeyib "fatihə"mizi oxumalıyıq.

Bunun üçün güclü maarifləndirmə işləri aparılmalı və müəyyən zərərli qatqı maddələrinə qadağa qoyulmalıdır.

Yəni satışı dayandırılmalı, istənilən sənayedə zərərli qatqı maddələrdən istifadəyə qadağa qoyulmalıdır. Bu da mümkün deyil. Çünki kapitalizmdə yaşayırıq və IV sənaye inqilabı əsridir. Bu da o deməkdir ki, müəyyən normativləri aşmadan kim nə istəyirsə, edə bilər.

Məsələn, "Taorin"i (yarı əvəzolunmaz metionin və sistindən əldə edilən sulfiddən alınan amin turşusu) enerji içkisinə qatırlar. Amma qablaşdırmanın üzərinə yazmırlar ki, bir adam neçə banka içə bilər. Şəxs beş banka içir və ürəyindən əziyyət çəkir. Amma bunun maarifləndirmə işi aparılmır ki, bir banka içmək kifayətdir. Marketinq cəhətdən onlara ziyan gətirir deyə bunun üstünü də vurmurlar".
Ağa Salamov hazırda meyvə və tərəvəzlərin də təhlükəli olduğunu vurğulayıb. O qeyd edib ki, artıq hibrid məhsullar da süfrələrimizə gəlib çıxıb ki, bunun xeyli ziyanları var:

"Tez-tez tövsiyə edirlər ki, meyvə və tərəvəz yeyin. Axı bütün bu məhsullar hibriddir. Müəyyən şirniyyatların tərkibinə qarğıdalı şərbəti vurulur. Hansı ki, bu maddə şəkər tozundan daha ucuz başa gəlir və şəkər xəstələrinə ziyandır. İndi elə bir dövrdür ki, məhsulların çoxu əlçatandır. Amma o məhsulların 90 faizi zərərlidir. 10 faizi zərərsizdir ki, onlar da kənddə əldə edilən kərə yağı, süddən hazırlanmış pendir, qatıq və qaymaqdır. Bu isə Azərbaycanı təmin edəcək gücdə deyil.

İnsanların əkib-becərməyə marağını artırmaq lazımdır. GMO (geni modifikasiya olunmuş) yeməklərlə heyvanları yemləmək deyil, sağlam şəraitdə və təbiətin qanunlarını pozmamaqla bu işi görmək lazımdır. O zaman biz sağlam qidadan danışa bilərik. Bazar iqtisadiyyatı olduğu üçün kim nə istəyir, satır və hansı qiymət istəyirsə, qoyur. Bunun əziyyətini isə insanlar çəkirlər".

Ekspert ölkədə istehsal olunan və xaricdən Azərbaycana gətirilən kolbasaların tərkibinə də toxunub. O, deyib ki, bütün kolbasaların tərkibinə bəzi ölkələrdə qadağan olunan nitrat vurulur. Sadəcə, müəyyən bir miqdar qadağan olunmur:

"Nitrat çox zərərli bir maddədir. Ondan 5-10 qram filə verilsə, ölər. Amma bu, kolbasalara vurulur. Məqsəd isə məhsulun ömrünü uzatmaq və pul qazanmaqdır. İşbazlar tonlarla məhsul istehsal edirlər, bunlar isə bir günə satılan məhsullar deyil. Tam orqanik olsa, kolbasaların saxlanma müddəti üç gündən artıq olmaz. 72 saat ərzində ya satılmalı, ya da tullanmalıdır. Bu da şirkətlərə sərf etmir. Ona görə də məhsulların tərkibinə vitrinin ömrünü uzadacaq kimyəvi rəngləndirici və dadlandırıcı qatqılar qatırlar.

Bunlara isə insan orqanizminə zərər verməyən bir doza həddi təyin olunur. O həddi aşanda aidiyyəti qurumlarımız, məsələn, Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyi (AQTA) artıq buna müdaxilə edə bilər. Amma AQTA şirkətlərə ümumiyyətlə məhsullara dadlandırıcı vurulmasını qadağan edə bilməz. Kimsə hər gün kolbasa-çörək yeyəcəksə, təbii ki, bu, ona ziyan edəcək. Çünki nitratı və ya kimyəvi qatqıları çox istehlak etmiş olur.

Onu da qeyd edim ki, Azərbaycana xaricdən hazır gələn burger və çörəklərin tərkibində sistein maddəsinin olması ehtimalı çoxdur.

Rəngli-qazlı içkilərin tərkibində fosfor turşusu var və o, şəkəri balanslaşdıran bir maddədir. Fosfor turşusu uşaqlarda sümük inkişafının qarşısını alır, yaşlı insanlarda isə sümük əriməsinə gətirib çıxarır.

Azərbaycanda elə süfrə yoxdur ki, orada rəngli-qazlı içki olmasın. İstehlakçını maarifləndirmək lazımdır ki, bu içkiləri içməyin. Yaxud içirsinizsə, az için. Bir sözlə, qloballaşan dünyada və bütün sənayedə düzgün heç nə yoxdur. Ancaq və ancaq fırıldaq, hiylə və pul qazanmaq var".


Sonxeber.az Telegramda izləyin instagramda izləyin
İqtisadiyyat   Baxılıb: 1117   Tarix: 05 avqust 2023  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 051 7028255

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Ticarət mərkəzləri və "mall"ların fəaliyyəti nə zaman bərpa ediləcək? - AÇIQLAMA

Son günlər ərzində koronavirusa yoluxanların sayında azalma müşahidə edilir. Karantinlə bağlı bəzi qadağalar aradan qaldırılsa da ticarət mərkəzləri və "mall"ların fəaliyyəti hələ də bərpa edilməyib. Bəs görəsən bu məsələ ilə bağlı tətbiq edilən qadağalar aradan qaldırıla bilərmi?. Mövzu il

5 may 2021
.

Toylara icazənin verilməsi qızıl bazarına necə təsir edəcək? - AÇIQLAMA

Xəbər verdiyimiz ki, iyulun 1-dən ölkəmizdə toylara icazə verilib. Bu, təbii ki, qızıl satışının artımı deməkdir. Bəs qızıl satışında uzunmüddətli durğunluqdan sonra bahalaşma ola bilərmi?. Məsələ ilə bağlı -a açıqlama verən iqtisadçı-ekspert Elmir Səfərli bildirib ki, qızıl satışında bahalaşma gözlənilmir:

6 iyul 2021
.

Xəzərin dayazsulu hissəsində kəşfiyyat quyularının qazılacağı tarix AÇIQLANDI - FOTO

Qazaxıstanın modernizasiyası yekunlaşmış "Sətti" qazma qurğusu vasitəsilə Abşeron Yarımadasının Dayazsulu Hissəsində qazma işlərinə start verilir. -ın məlumatına görə, Abşeron yarımadasının SOCAR və BP tərəfindən birgə istismar olunan dayazsulu hissəsində layihə çərçivəsində qazma işlərin

20 iyul 2021
.

Laçında ətrafında içki məclisi qurulduğu iddia edilən bulağı salan şəxsin övladı danışdı - VİDEO

Xəbər verdiyimiz kimi, sosial şəbəkələrdə çəkiliş üçün Laçına gedən bir qrup rəsmi şəxsin və deputatın Laçında Humay Hümbətov adlı şəxsin xatirəsinə salınmış bulaq başında kef məclisi qurması ilə bağlı iddialar yayılıb. Yayılan məlumatda bildirilir ki, qeyd edilən məclisdə Laçın rayonunun deputatı Mahi

19 may 2021
.

"Bitcoin"in qiyməti düşdü

Dünyanın ən populyar kriptovalyutası olan "bitcoin"in qiyməti 18 faizdən çox düşüb. TASS-a istinadla xəbər verir ki, saat 20:45 (GMT+4) üçün "bitcoin"in dəyəri 18,32 faiz ucuzlaşaraq 31,179 min dollar təşkil edib. Qeyd edək ki, saat 16:55-də "bitcoin"in qiyməti 33,348 (-11,0

23 may 2021
.

"BİG Group" şirkətinin rəhbəri iqdisadiyyatın pandemiya və post pandemiya dövrünü şərh etdi

Artıq iki ilə yaxındır ki, qlobal miqyasda tuğyan edən Covid-19 pandemiyası və onunla bağlı qaydalar dünya iqtisadiyyatının çətin böhranla üz-üzə qoyub. Koronavirus infeksiyasının yayılmasının qarşısının alınmasına hesablanan online sistem təkcə dünyada deyil, elə Azərbaycanda da iqtisadiyyatın bir ço

6 sentyabr 2021
.

Azərbaycanda ərzaq məhsulları 5%-ə yaxın BAHALAŞIB - RƏSMİ

2021-ci ilin yanvar-aprel aylarında istehlak qiymətləri indeksi (inflyasiya) 2020-ci ilin yanvar-aprel aylarına nisbətən 4,0 faiz, o cümlədən ərzaq məhsulları, içkilər və tütün məmulatları üzrə 4,7 faiz, qeyri-ərzaq məhsulları üzrə 3,7 faiz, əhaliyə göstərilmiş ödənişli xidmətlər üzrə 3,1 faiz artıb

13 may 2021
.

İqtisadiyyatı ilə daha da güclü ölkəyə çevrilməyin ŞANSLARI...Biznesmen RƏYİ

Artıq Azərbacan hərbi, siyasi, iqtisadi və bu kimi vacib sahələr üzrə miqyasını qısa zamanda genişləndirməyi bacardı. Hətta dünyanın nəzəri və diqqəti, həmçinin biznes hədəfləri, planları da Azərbaycana yönəlib. Bundan peşəkarcasına faydalanmaq ölkə iqtisadiyyatı üçün daha bir təkana çevriləcək. Mövzun

12 iyul 2021
.

İnvestisiya Holdinqinin idarə edəcəyi qurumlarla bağlı - Sərəncam

Baş nazir Əli Əsədov Prezidentinin "Azərbaycan İnvestisiya Holdinqinin idarəetməsinə veriləcək dövlət şirkətlərinin və müəssisələrinin, habelə dövlət payı olan təsərrüfat cəmiyyətlərinin siyahısı"nda dəyişiklik edilməsi haqqında" Fərmanının icrasının təmin edilməsi barədə sərəncam imzalayıb

8 may 2021