Şagirdlərin hamilə qalmasında günahkar kimdir: MƏKTƏB YOXSA VALİDEYN ? - AÇIQLAMA

Xəbər verdiyimiz kimi, Salyan rayon Pambıqkənd tam orta məktəbində şagirdlər arasında erkən nikah halları qeydə alınıb. Məktəbin 11-ci sinif şagirdlərindən biri uşaq dünyaya gətirib. Eyni zamanda, məktəbin yuxarı siniflərində təhsil alan qızlar nişanlı olduqları üçün dərsə gəlməsələr də, jurnalda adlarının qeyd olunduğu və qiymətlərinin yazıldığı iddia edilib. Bu zaman hadisə ilə bağlı bir sual yaranır. Məktəbdə çağında uşaqların ana olması, hamilə qalmasının günahkarı məktəbdir yoxsa valideyn?

Mövzu il bağlı sosioloq Üzeyir Şəfiyev Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirib ki, baş verən hadisələr çox böyük təəssüf doğurur. Bu o deməkdir ki, təhsilə nəzarət mexanizmində problemlər var. Bütün bunlar regionlarda və bölgələrdə orta məktəblərə nəzarət mexanizminin zəifliyindən irəli gəlir:

"Yerli təhsil şöbələri, Elm və Təhsil Nazirliyinin yerli strukturları təhsil müəssisələrinə, xüsusilə şagirdlərin davamiyyətinə, məktəblərdə psixoloji fəaliyyətin zəifliyindən xəbər verir. Necə ola bilər uşaq dərsə gəlməsin və ona iştirak edir yazılsın. Bu təhsil sahəsində çox kobud bir pozuntudur. Hesab edirəm ki, burada məsuliyyət daşıyan qurumlar və şəxslər hüquqi məsuliyyətə cəlb olunmalıdır. 11-ci sinif şagirdinin uşaq dünyaya gətirməsi digər şagirdlər üçün pis örnəkdir. Həmin məktəbdə tədris mühitinin arzuolunmaz vəziyyətinin təzahürlərindən biridir. Əvvəllər, hətta sovetlər dönəmində belə hadisələr orta məktəblərdə nadir hallarda baş verirdi. Bu hadisələrə qarşı hüquqi səviyyədə çox sərt tədbirlər görülürdü. Məktəb direktoru məktəbdən kənarlaşdırılırdı. Müvafiq sahə şəxsləri hüquqi məsuliyyət daşıyırdı. Həmin uşaq dünyaya gətirən şagirdin valideynlərinə qarşı isə böyük ictimai qınaq olurdu".

Üzeyir Şəfiyev deyib ki, bu həm də uşaqlar üzərində valideyn nəzarətsizliyidir. Valideynin ailədə olan boşluğu belə hadisələrə səbəb olur. Bu həm ailə vəziyyətinin nəzarətsizliyi və məktəbdəki intizam mühitinin arzuolunmaz olduğunu bir daha təsdiqləyir:

"11-ci sinif şagirdinin uşaq dünyaya gətirməsi və uşaqların nişanlanması, onlara göz yumulması ilk olaraq hüquqi məsuliyyət yaradır. Çox yaxşı olar ki, bununla bağlı ölkənin bütün məktəblərində monitorinqlər aparılsın. Düşünürəm ki, bu tək Salyanda baş verən məktəbin işi deyil. Oxşar vəziyyət digər məktəblərdə var. Biz saytlarda xəbərlərin kontent təhlilini aparanda görürük ki, digər bölgələrdə oxşar vəziyyətlər var. Elm və Təhsil Nazirliyinin və yerli strukturlarının məktəblər ilə əlaqəsi yenidən qurulmalıdır. Bu məsələyə yenidən baxılmalı və məktəb nəzarətsiz olmamalıdır. Məktəbdə tərbiyə işlərinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Valideynlərin uşaqları ilə bağlı nəzarəti mütləq şəkildə gücləndirilməlidir. Valideynlə məktəb birlikdə işləməlidir. Məktəb-valideyn-şagird üçbucağı məsələ var. Bu 2009-cu ildə qəbul olunmuş Təhsil haqqında qanunda öz əksini tapır. Bu mexanizm inkişaf etdirilməlidir".

Sosioloqun sözlərinə görə, ümumiyyətlə Elm və Təhsil Nazirliyinin məktəblər üzərində nəzarəti zəifdir. Təlim-tərbiyə işləri düzgün qurulmayıb. Xüsusilə, repetitorluq institutu məktəbdə uşaqlarına sosiallaşmasına təsir göstərir. 8-ci sinifdən başlayaraq uşaqlar daha çox repetitor yanına gedir və məktəb mühitindən uzaqlaşır:

"Məktəblərin bəziləri neqativ hallara yol verərək uşaqları nəinsə müqabilində repetitor yanına getməyə şərait yaradır. Çünki məktəb mühitində oxuyan uşaq normal sosiallaşma mühiti varsa daha yaxşı ünsiyyət qurula bilər. Məktəb tədris verir, amma təlim-tərbiyə funksiyası da var. Digər tərəfdən müəllimlər bu hallara şərait yaradır. Çünki repetitorların bir çoxları elə həmin müəllimlərin özləridir. Məktəblərdə müəllimlərin şagirdə, şagirdin isə şagirdə münasibəti üzərində düşünməlidir. Burada həssas nəzarət mexanizmi olmalıdır. Sosial şəbəkə vahidləri şagirdlərin davranışlarının formalaşmasına təsir göstərir. Hesab edirəm ki bu baxımdan məktəb ilə işin qurulmasına yenidən baxılmalıdır. Güman edirəm ki, baş verən hadisələr təhsilə nəzarət institutlarını səfərbər edəcək. Nəzarət mexanizmi gücləndirilməsə bu kimi hallar getdikcə artacaq".

Sevda Səfərova

Telegramda izləyin