56 milyon insanın ölümünün dəhşətli sirri AÇILDI - Dondurulmuş soyqırım
Antarktidadan gələn buz nümunələrinin tədqiqi alimlərə avropalıların Amerikaya müstəmləkəçilik etməyə gəlməsi ilə bağlı dəhşətli həqiqəti üzə çıxarmağa imkan verib.
Lent.az-ın xarici KİV-ə istinadən xəbərinə görə, alimlərin aşkar etdiyi sübutlar 15-ci əsrdə müstəmləkəçiliyin başlanğıcının 56 milyon insanın ölümü ilə nəticələndiyini göstərir. Bu məlumat 800.000 il əvvələ aid qədim məlumatların saxlandığı Law Dome və WAIS Divide buz təbəqələrinin dərinliklərindən çıxarılıb.
Hər il qar Yer kürəsinin ən soyuq guşələrini örtən zaman o, tədricən donaraq, ətrafımızdakı dünyanın keçmişinin görüntüsünü möhürləyən buz təbəqələri əmələ gətirir.
"Qar təkcə hissəcikləri və kimyəvi maddələri tutmur, həm də havanı saxlayır", - Britaniyanın Antarktika xidmətinin tədqiqatçı alimi Emi Kinq izah edir:
Alimlər bu təbəqələri təhlil edərək, atmosferin qədim nümunələrini ehtiva edən buz nüvələri adlanan uzun silindrlər çıxarırlar.
Müasir iqlim haqqında məlumatlar 19-cu əsrdən və sonrakı dövrlərdən toplansa da, tarixi xəritədə hələ də boşluqlar var. Buz nüvələri bu boşluqları dolduraraq tarixi iqlim nümunələrini, vulkan püskürmələri kimi təbii fəlakətləri və hətta insan fəaliyyətinin təsirini başa düşməyə kömək edir.
Məsələn, buz nüvələrindəki sulfatların izləri keçmiş vulkan püskürmələrini göstərə bilər, onların mənşəyini və miqyasını ortaya qoya bilər. Həmçinin, buz nüvələrində mis və qurğuşun kimi metalların olması qədim yunanlar və romalılar dövrünə aid qədim mədən və sənaye fəaliyyətini göstərir.
Emi Kinqin rəhbərlik etdiyi son tədqiqatlar bəşər tarixində qaranlıq bir səhifəni işıqlandırdı: kolonizasiya. Kinq və onun komandası buz nümunələrində karbon dioksid səviyyələrini təhlil edərək, Avropa müstəmləkəçiliyinin Amerika qitəsinin yerli əhalisinə dağıdıcı təsirini aşkar ediblər.
İnsanlardan ayrılan və bitkilərin udduğu karbon qazı atmosferin vəziyyətinin mühüm göstəricisi kimi xidmət edir. Tədqiqat avropalıların Amerikaya gəlişindən sonra karbon qazının səviyyəsinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldığını göstərib.
Müstəmləkəçilərin tətbiq etdiyi xəstəlik və zorakılıq yerli əhalinin kütləvi azalmasına və 150 il ərzində 56 milyon insanın ölümünə səbəb olub. Bu, əvvəllər becərilən torpaqların meşələr tərəfindən bərpasına kömək edib. Yeni meşələr daha çox karbon qazını udub, bu da onun atmosferdəki səviyyəsinin nəzərəçarpacaq dərəcədə azalmasına səbəb olub.
Əsrlər əvvəl insan fəaliyyəti Yer atmosferində öz izini qoyub. Bununla belə, Kinq xəbərdarlıq edir ki, bu, müasir dövrdə getdikcə çətinləşir, qlobal əhali artımı və digər mənbələrdən davamlı emissiyalar kimi amillər səbəbindən karbon dioksid səviyyələrinə təsir daha az aydın olur.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1629 Tarix: 19 aprel 2024
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Təmizləyici su filtrlərinin gizli fəsadları açıqlandı
"Filtrdən axan təmiz su, əgər qurğuya düzgün qulluq edilmirsə, hər zaman təhlükəsiz olmur". xəbər verir ki, bu barədə -ya istinadən Rusiya Dövlət Dumasının səhiyyənin mühafizəsi komitəsinin sədr müavini Tatyana Solomatina bildirib. Onun sözlərinə görə, filtr vaxtında dəyişdirilmədikdə, o təkc
21 martDolma bişirərkən suyuna nə əlavə edilməlidir?
Dolmanın həm rənginin parlaq qalması, həm də dadının daha dərin olması üçün bişirmə suyuna duz, limon şirəsi, zeytun yağı, bir az şəkər tozu və ətirli ədviyyatlar əlavə etmək məsləhətdir. xəbər verir ki, dolma suyuna duz əlavə etmək həm yarpağın, həm də içliyin dadını tarazlayır. Duz düyü və ətin təbi
22 martYaponlar niyə gecələr mətbəx çanağına duz tökürlər?
Yaponiyada təmizlik mədəniyyəti gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsi hesab olunur. Son dövrlərdə diqqət çəkən vərdişlərdən biri gecə saatlarında çanağa duz tökülməsidir. Bəs bu tətbiqin arxasında hansı səbəblər dayanır?. xəbər verir ki, Yaponiyada ev təmizliyində çox vaxt baha başa gələn kimyəvi maddələ
22 martEv bitkiləri isti hissini azaldır və havanı təmizləyir
İnsanlar həyatlarının təxminən 90%-ni evdə, ofislərdə, məktəblərdə və ticarət mərkəzlərində keçirirlər. Bununla yanaşı, ev bitkilərinin mikroiqlimə təsiri hələ də şəhər parkları və küçə ağaclarının təsirindən xeyli az öyrənilib. Qaynarinfo xəbər verir ki, Surrey Universitetinin geniş tədqiqatı Böyü
16 martBir porsiya belə təhlükəlidir: Ultra emal olunmuş qidalar barədə xəbərdarlıq
Çipslər, şəkərli içkilər və hazır yeməklər də daxil olmaqla ultra emal olunmuş qidaların tez-tez istehlakı infarkt, insult və ürək-damar xəstəliklərindən ölüm riskini əhəmiyyətli dərəcədə artırır. Bu qidaların daha çox istehlakı isə riski 67% yüksəldir. xəbər verir ki, bu barədə "Science Daily"
21 martƏtin qiyməti ilə bağlı təklif - UCUZLAŞACAQ?
Bəzi vəzifə sahiblərinin yeni iş yeri yaratmaq əvəzinə, iş yerlərini məhdudlaşdırmaq, yaşına, təcrübəsinə, ailə vəziyyətinə baxmayaraq, əsassız ixtisarlar edərək insanları işsiz qoymaq təşəbbüsləri narahatlıq doğurur. Bunu Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin sədri Tahir Rzayev parlamentin bugünk
22 martYer kürəsinin göbəyi haradır?
İnsanlar tarix boyu dünyanın haradan başladığını anlamağa çalışıblar. Müxtəlif mədəniyyətlər isə öz müqəddəs saydıqları məkanları "Yer kürəsinin göbəyi" kimi adlandırıblar. Tarixçilərin fikrincə, bu cür yerlər bir neçədir və hər birinin özünəməxsus hekayəsi və simvolik mənası var. xarici mediay
18 martPolis rəisi maşınında ölü tapıldı
Təhlükəsizlik Baş İdarəsinin Terrorla Mübarizə İdarəsində çalışan polis rəisi Birson Ergene Ankarada boş bir sahədə ölü tapılıb. -ın Türkiyə mediasına istinadən məlumatına görə, o, intihar etməzdən əvvəl məktub yazıb. 34 yaşlı polis rəisi Ankarada boş bir sahədə avtomobilinin içərisində ölü tapılıb
17 martEyni gündə 2 bayram - Bu adlar nə qədər populyardır?
Hazırda yaşadığımız mart ayında bayram bayrama qarışıb. Uzun illər boyunca çox az təsadüf edilən hal - Novruz və Ramazan bayramları eyni gündə qeyd olunur. Maraqlıdır, son 5 il ərzində neçə uşağa Ramazan və Novruz adları verilib?. "Qafqazinfo" Ədliyyə Nazirliyinin rəsmi göstəricilərinə istinadə
21 mart