Vəba Avropadan əvvəl Misirdə yayılıb - 3300 illik mumiya sübut etdi
Misir mumiyası göstərir ki, bubon vəbası Şimali Afrikada Avropanı "terrora" məruz qoymazdan min illər əvvəl yayılıb.
Qaynarinfo bu barədə "Interesting Engineering" jurnalında dərc olunan araşdırmaya istinadən xəbər verir.
Turin muzeyində saxlanılan Misir mumiyası üzərində araşdırma aparan alimlər müəyyən ediblər ki, həmin şəxs 3290 il əvvəl tarixdə ən qorxunc xəstəliklərdən biri olan bubon vəbasından dünyasını dəyişib. Məlumata görə, bu, vəbanın planetimizdə mövcudluğunun əvvəl düşünüləndən daha qədim olduğunu sübut edir.
Bununla yanaşı, indiyə qədər bu ölümcül bakteriyanın Avropa və Asiyadan kənarda mövcudluğuna dair fiziki sübutlar aşkar edilməmişdi. Lakin Turin mumiyası üzərində aparılmış araşdırmanın nəticələri xəstəliyin Şimali Afrikadakı izlərini üzə çıxarır və onun zamanla necə yayıldığına dair elmi fərziyyələri dəqiqləşdirməyə yardım edir.
Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, paleogenetik analizlər bubon vəbasının mənşəyinin daha qədim dövrlərə, neolit dövrünə aid olduğunu ehtimal edir.
Bildirildiyinə görə, bu xəstəliyə dair qeyri-müəyyən məlumatlar Qədim Misirdə 3500 il əvvələ aid tibbi mətnlərdə öz əksini tapıb. Bu mətnlərdə irin və qan axan şişmiş "daşlaşmış" bubonlar təsvir edilib. Lakin bu yazılı məlumatları təsdiqləyən heç bir mumiya tapılmamışdı. Turin mumiyası isə vəba bakteriyasının aydın izlərini özündə saxlayırdı. Alimlər müəyyən ediblər ki, xəstəlik həmin şəxsin sümük toxumasına və bağırsaqlarına yayılmışdır.
Tədqiqatçılar bakteriyanın daşıyıcısı olan birə növləri haqqında kifayət qədər məlumat toplayaraq, Nil boyunca vəba epidemiyalarının baş verə biləcəyini ehtimal ediblər. Lakin bu fərziyyələri faktlarla əsaslandıra bilməmişdilər. İndi isə Turin mumiyası onların bu iddialarını təsdiqləyən tarixi sübut kimi çıxış edir.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada Baxılıb: 1153 Tarix: 26 dekabr 2024
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Eyvanda durub arbaletlə atəş açdı: Qurbanlar var - VİDEO
Niderlandın Almelo şəhərində bıçaqlı hücum baş verib. Hadisə nəticəsində iki nəfər ölüb, daha iki nəfər yaralanıb. Bundan başqa eyvanda bir kişinin arbaletdən atəş açdığı barədə kadrlar yayılıb. Polis həmin şəxsə atəş açmaq məcburiyyətində qalıb. Nəticədə o, yaralanıb. Hazırda şübhəli saxlanılıb. Həl
18 sentyabr 2021Cərrahın eynəyi oğurlandı - Xəstələr əməliyyatsız qaldı
İngiltərənin Birminqem şəhərində ürək cərrahı Stiven Runi ürək əməliyyatı zamanı taxdığı fərdi durbin eynəkləri oğurlandığından onlarla xəstə əməliyyat oluna bilməyib. xəbər verir ki, bu barədə The Birmingham Mail məlumat yayıb. Oğurluq 11 sentyabr günü həkimin xəstəxananın kənarında dayanmış avtomobilində
15 sentyabr 202118 yaşlı tennisçinin geyimi sosial şəbəkələrdə ajiotaj yaratdı - FOTO
"US Open"in qalibi olan britaniyalı tennisçi Emma Radukanunun Açıq Çempionatda geyindiyi idman komplekti böyük ajiotaja səbəb olub. "Böyük Dəbilqə" turinirinin 18 yaşlı çempionu, "Nike" firmasının dar topunda və yubka-şortda korta çıxıb. Məlumata görə, elə həmin günü şirkəti
15 sentyabr 2021Oğrular bu dəfə onları çəkən təhlükəsizlik kamerasını oğurladılar - VİDEO
Türkiyənin Bursa şəhərində dəfələrlə oğurluq olan anbara daxil olan şəxslərin kimliyini müəyyənləşdirmək üçün sahibi orada təhlükəsizlik kameraları quraşdırıb. Növbəti dəfə oğurluq etmək məqsədilə oraya daxil olan şəxslər əvvəl nəzərdə tutduqları malları, daha sonra isə onları qeydə alan təhlükəsizli
18 sentyabr 2021Daha bir ölkədə iş yerində COVID-19 pasportu vacib oldu
İtaliyada oktyabrın 15-dən etibarən bütün sakinlər yalnız COVID-19 pasportunun olduğu halda işləyə biləcəklər. Belə bir sənədi ya COVID-19 əleyhinə peyvənd vurdurmaqla, ya yaxın günlərdə koronavirusdan sağalmanı təsdiqləyən sənədlə, ya da testin mənfi cavabı ilə əldə etmək mümkündür. Beləliklə, oktyabrı
17 sentyabr 2021Paşinyana görə deputatlardan şüşə butulkalar yığıldı
Ermənistan parlamentində Baş nazir Nikol Paşinyanın təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün iclas zalındakı su şüşələri yığışdırılıb. -a istinadən xəbər verir ki, bir neçə gün öncə ölkənin qanunverici orqanında hakim və müxalif partiya nümayəndələri arasında baş verən kütləvi davalarda təkcə yumruqlarda
16 sentyabr 2021Məzarlıqda gördüyü mənzərə dəhşət saçdı - VİDEO
ABŞ-ın Kaliforniya ştatında yaşayan Joel Morrison "Saint Joseph Katolik"qəbiristanlığı ziyarət edərkən təəccüblü bir hadisə ilə üzləşib. xəbər verir ki, qadın məzarların arasında gəzərkən, qəbirlərdən biri onun diqqətini çəkib. Joel məzara yaxınlaşdıqda daşların arasında bir qadına məxsus saçı
17 sentyabr 2021Merkel rəsmi mərasimdə ayaq üstə dura bilmədi – VİDEO
Ötən illərdə ara-sıra titrəmələrilə diqqət çəkən Almaniya Kansleri Angela Merkel Albaniyada rəsmi qarşılanma mərasimi zamanı stulda əyləşib. Hökumət başçısının rəsmi protokola uyğun olaraq ayaq üstə dura bilməməsi onun səhhətilə bağlı gəzən şayiələri yenidən gündəmə gətirib. Qeyd edək ki, Merkel il
15 sentyabr 2021