Vəba Avropadan əvvəl Misirdə yayılıb - 3300 illik mumiya sübut etdi

Vəba Avropadan əvvəl Misirdə yayılıb - 3300 illik mumiya sübut etdiMisir mumiyası göstərir ki, bubon vəbası Şimali Afrikada Avropanı "terrora" məruz qoymazdan min illər əvvəl yayılıb.

Qaynarinfo bu barədə "Interesting Engineering" jurnalında dərc olunan araşdırmaya istinadən xəbər verir.

Turin muzeyində saxlanılan Misir mumiyası üzərində araşdırma aparan alimlər müəyyən ediblər ki, həmin şəxs 3290 il əvvəl tarixdə ən qorxunc xəstəliklərdən biri olan bubon vəbasından dünyasını dəyişib. Məlumata görə, bu, vəbanın planetimizdə mövcudluğunun əvvəl düşünüləndən daha qədim olduğunu sübut edir.

Bununla yanaşı, indiyə qədər bu ölümcül bakteriyanın Avropa və Asiyadan kənarda mövcudluğuna dair fiziki sübutlar aşkar edilməmişdi. Lakin Turin mumiyası üzərində aparılmış araşdırmanın nəticələri xəstəliyin Şimali Afrikadakı izlərini üzə çıxarır və onun zamanla necə yayıldığına dair elmi fərziyyələri dəqiqləşdirməyə yardım edir.

Tədqiqatın müəllifləri qeyd edirlər ki, paleogenetik analizlər bubon vəbasının mənşəyinin daha qədim dövrlərə, neolit dövrünə aid olduğunu ehtimal edir.

Bildirildiyinə görə, bu xəstəliyə dair qeyri-müəyyən məlumatlar Qədim Misirdə 3500 il əvvələ aid tibbi mətnlərdə öz əksini tapıb. Bu mətnlərdə irin və qan axan şişmiş "daşlaşmış" bubonlar təsvir edilib. Lakin bu yazılı məlumatları təsdiqləyən heç bir mumiya tapılmamışdı. Turin mumiyası isə vəba bakteriyasının aydın izlərini özündə saxlayırdı. Alimlər müəyyən ediblər ki, xəstəlik həmin şəxsin sümük toxumasına və bağırsaqlarına yayılmışdır.

Tədqiqatçılar bakteriyanın daşıyıcısı olan birə növləri haqqında kifayət qədər məlumat toplayaraq, Nil boyunca vəba epidemiyalarının baş verə biləcəyini ehtimal ediblər. Lakin bu fərziyyələri faktlarla əsaslandıra bilməmişdilər. İndi isə Turin mumiyası onların bu iddialarını təsdiqləyən tarixi sübut kimi çıxış edir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 1154   Tarix: 26 dekabr 2024  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Putin Moskvada Paşinyanla görüşəcək

Rusiya Prezidenti Vladimir Putin aprelin 1-də Moskvada Ermənistanın Baş naziri Nikol Paşinyan ilə danışıqlar aparacaq. xəbər verir ki, bu barədə Kremlin mətbuat xidməti məlumat yayıb. Bildirilib ki, görüş zamanı iki ölkə arasındakı münasibətlərin hazırkı vəziyyəti və gələcək inkişaf perspektivləri müzakir

31 mart
.

Günəşdə böyük plazma partlayışı: Ay missiyası risk altında

Günəşdə güclü plazma atılması baş verir və bu hadisə Ay missiyasının başlanmasına təsir göstərə bilər. bildirir ki, bu barədə Rusiya Elmlər Akademiyasının Kosmik Tədqiqatlar İnstitutunun Günəş Astronomiyası Laboratoriyası məlumat yayıb. "Koronoqrafların göndərdiyi məlumatlara və rentgen şüalanmasın

29 mart
.

Burada nəfəs almaq belə təhlükəlidir - Dünyanın ən çirkli paytaxtı açıqlandı

Hindistanın paytaxtı Yeni Dehli ardıcıl səkkizinci ildir ki, dünyanın ən çirkli paytaxtı olaraq qalır. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu, İsveçrənin hava monitorinqi agentliyi olan "IQAir" tərəfindən açıqlanan 2025-ci il Dünya Hava Keyfiyyəti Hesabatında əksini tapıb. Qeyd olunur ki

2 aprel
.

Rusiyada zavodda partlayış - 3 ölü, 58 yaralı - Yenilənib

Rusiyanın Nijnekamsk şəhərində "Nijnekamskneftexim" zavodunda partlayış və ardınca yanğın baş verib. "Qafqazinfo" "Kommersant"a istinadən xəbər verir ki, hadisə nəticəsində 1 nəfər həlak olub, daha 50 nəfər isə yaralanıb. Hazırda yanğının söndürülməsi istiqamətində iş aparılır

31 mart
.

Xameneinin vəziyyəti açıqlandı

İran Xarici İşlər Nazirliyinin (XİN) sözçüsü İsmail Bəqayi Misirin "Əl-Məsri əl-Youm" agentliyinə müsahibəsində ölkənin yeni Ali Lideri Müctəba Xameneinin səhhəti ilə bağlı yayılan şayiələrə aydınlıq gətirib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, XİN rəsmisi Müctəba Xameneinin vəziyyətini

1 aprel
.

KİV: Pentaqon İranda mümkün yerüstü əməliyyatlara hazırlıq aparır

Pentaqon ABŞ-nin İranda mümkün yerüstü əməliyyatlara hazırlıq aparır. Bu əməliyyatların bir neçə həftə davam edə biləcəyi ehtimal edilir. bu barədə "The Washington Post" qəzetinə istinadən xəbər verir. Qeyd edilir ki, potensial quru əməliyyatları ABŞ qüvvələrinin İrana tammiqyaslı hərbi müdaxiləsin

29 mart
.

Sorğu: Jey Di Vens Trampın varisləri arasında liderdir

Nüfuzlu mühafizəkarlar konfransı CPAC iştirakçıları arasında keçirilən qeyri-rəsmi sorğuya əsasən, vitse-prezident Jey Di Vens qarşıdan gələn 2028-ci il ABŞ prezident seçkilərində ölkə mühafizəkarları arasında ən populyar namizəddir. "Report"un "Reuters"ə istinadən verdiyi məlumat

29 mart
.

Şahzadə İzabella əsgər gedir

Danimarkada qadınlar üçün məcburi hərbi xidmət tətbiq olunduqdan sonra Şahzadə İzabella tarixi bir qərar verib. "Qafqazinfo"nun məlumatına görə, yeni qanunlara əsasən, 18 yaşlı şahzadə hərbi xidmətdən azad edilmədən orduda xidmət edəcək. Şahzadə 2026-cı ilin avqustunda Slagelsedəki Mühafiz

1 aprel
.

Problem, yoxsa oyanış: Orta yaş böhranının əsl səbəbləri nələrdir?

Orta yaş böhranı adlandırdığımız halların böyük hissəsi nə idman avtomobili almaq, nə ailəni tərk etmək, nə də isti ölkəyə birtərəfli bilet bron etmək istəyi ilə bağlıdır. Bu mərhələni yaşayan insanlar - müəllifin özü də daxil olmaqla - daha qəribə bir hissdən danışırlar: sanki həyatın əsası yerində

1 aprel