Uşağınıza gündə neçə saat telefon verə bilərsiniz? - Cavab TƏƏCCÜBLƏNDİRƏCƏK
Şübhəsiz, ekran vaxtının uşaqlara təsiri müasir dövrdə valideynlərin ən çox narahat olduğu mövzulardan biridir. "JAMA Pediatrics" (2023) araşdırmasına görə, hətta gündə cəmi 1 saat ekran qarşısında vaxt keçirmək uşaqlarda yuxu keyfiyyətini 30 faiz azaldır.
Lent.az xarici mediaya istinadla ekran vaxtının təsiri ilə bağlı araşdırmaların nəticəsini təqdim edir:
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) 2 yaşa qədər uşaqlar üçün sıfır ekran vaxtı, məktəbəqədər uşaqlar üçün isə gündə maksimum 1 saat tövsiyə edir.
Amma reallıq fərqlidir. "Common Sense Media"nın araşdırmasına görə, orta hesabla bir yeniyetmə gündə 7 saatını sosial mediada keçirir. Bu, onların sosial münasibətlərinə də təsir edir.
14 yaşlı Maksimin anası "Facebook"da yazır: "Bir həftə oğlumun telefonunu götürəndə o, mənə faşist dedi".
Lakin ümidverici nəticələr də var. Kembric Universitetinin təcrübəsi göstərib ki, "rəqəmsal tətillər" tətbiq edən ailələr uşaqları ilə münasibətlərini 40 faiz yaxşılaşdırır.
Mütəxəssislərin tövsiyələri
Ən çox satılan "Rəqəmsal minimalizm" kitabının müəllifi Cal Nevport məsləhət görür:
"Qadağa qoymayın – alternativ yaradın. Gəzinti, stolüstü oyunlar, yemək bişirmək və s. Həyat maraqlı olduqda uşaqlar "TikTok"u unudurlar".
Ən narahatedicisi isə Stenford Tibb Məktəbinin araşdırmasıdır:
Gündə 3 saatdan çox internetdə vaxt keçirən yeniyetmələrin tənha hiss etmə ehtimalı iki dəfə çoxdur.
16 yaşlı Vika "Zəng edən yeniyetmələr" podkastında etiraf edir: "Düşünürdüm ki, internetdə çoxlu dostum var. "Instagram"ı silənə və əslində zəng edəcək heç kimin olmadığını anlayana qədər".
Həll yolu: Texnoloji detoks
Amerika Pediatriya Akademiyası ekran vaxtını tədricən azaltmaq üçün xüsusi proqramlardan istifadə etməyi tövsiyə edir.
Nümunə: 13 yaşlı Nikitanın atası deyir: "Biz 2 saat limit qoyduq – əvvəlcə qalmaqal oldu, amma bir aydan sonra oğlum özü kitab oxumağa başladı".
Lakin unutmaq olmaz ki, bütün ekran məzmunları eyni dərəcədə zərərli deyil.
Oksford İnternet İnstitutu (2024) araşdırması ekran məzmunlarını iki yerə ayırıb:
- "Passiv" məzmun – sosial şəbəkələr, videolar (zərərli təsir göstərir).
- "Aktiv" məzmun – təhsil proqramları, proqramlaşdırma (orta dozada faydalıdır).
Nümunə: 12 yaşlı Sofiyanın anası deyir: "Qızım Duolingo vasitəsilə ingilis dilini öyrənir – bir il ərzində onun dil bacarıqları C-dən A səviyyəsinə qədər artdı".
Əsas qayda: Yuxudan əvvəl 2 saat ekranlardan uzaq qalmaq
Ekranlardan yayılan mavi işıq melatonin istehsalını boğur, bu da xroniki yorğunluğa səbəb olur.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 5165 Tarix: 14 fevral 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşBeyin əməliyyatından sonra insanları pişik kimi görməyə başladı
ABŞ-də yaşayan 28 yaşlı kişi keçirdiyi beyin əməliyyatından sonra nadir görülən nevroloji pozğunluqla üzləşib. Belə ki, o, gün ərzində qarşılaşdığı insanların üzlərində öz ev heyvanı - "Luna" adlı pişiyinin cizgilərini görməyə başlayıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Dartmut Kollec
17 noyabrQocalmanı gecikdirən ən təsirli qidalar - Siyahı
Sağlam yaşlanmaq, dərinin gəncliyini qorumaq və immuniteti güclü saxlamaq hər zaman diqqət mərkəzindədir. Orqanizmin özünün istehsal etdiyi, lakin qidalar vasitəsilə də dəstəklənməli olan kükürd tərkibli sistein amin turşusu hüceyrələrin yenilənməsində mühüm rol oynayır. Hüceyrələrin qocalmasının qarşısın
13 noyabrXurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?
Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v
15 noyabrSoyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir
Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin
15 noyabrQədim Misirdə pişiklərə münasibətin görünməyən tərəfi üzə çıxıb
Qədim Misirdə müqəddəs hesab edilən pişiklərin əslində ağır şəraitdə yaşadığı məlum olub. xəbər verir ki, alimlər Vyana Təbiət Tarixi Muzeyində saxlanılan qədim Misir pişiklərinə aid 131 kəlləni araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələri "Journal of Archaeological Science" elmi jurnalında dərc olunub
14 noyabrBu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər
2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ
12 noyabrTurşu xiyarların xarab olmaması üçün nə etməli?
Turşu bankasını açdıqdan sonra xiyarların bir neçə gün ərzində xarab olmaması üçün müəyyən qaydalara əməl etmək lazımdır. Mütəxəssislərin sözlərinə görə, düzgün saxlanma şəraiti turşuların həm dadını, həm də xırtıldayan quruluşunu uzun müddət qorumağa kömək edir. xəbər verir ki, duzlu xiyarlar bank
8 noyabrKartof qaynadarkən 1 stəkan əlavə edin - dağılmır, qabığı öz-özünə soyulur
Mətbəxdə kartof qaynadarkən dağılmasının və ya isti qabığını soyarkən barmaqlarınızı yandırmağın qarşısını alan sadə bir üsul mövcuddur. Qaynama suyuna əlavə edilən 1 stəkan sirkə kartofun dağılmasının qarşısını alır və qabığının tək toxunuşla soyulmasını təmin edir. xəbər verir ki, kartofun tərkibindək
15 noyabr