"Zəngəzur Dəhlizi Azərbaycan və Türkiyə arasında əlaqələrin inkişafı ilə bağlı mühüm əhəmiyyət kəsb edir" - DEPUTAT

"Naxçıvanı Azərbaycanla birləşdirən Zəngəzur Dəhlizi Cənubi Qafqazda strateji bir ərazidir və xüsusilə Azərbaycan və Türkiyə arasında əlaqələrin inkişafı ilə bağlı mühüm əhəmiyyət kəsb edir" bunu Sonxeber.az -a danışan deputat Pərvanə Vəliyeva deyib:

"Ölkə başçısı cənab İlham Əliyev mart ayının 5-də Türkiyə Respublikasına səfəri zamanı qardaş ölkənin Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan ilə Ankara şəhərində görüşərkən İğdır-Naxçıvan qaz kəmərinin videobağlantı formatında baş tutan açılış mərasimində bir sıra mühüm strateji məsələləri müzakirə etmişdir. Bu önəmli görüş ölkələrimiz arasında mövcud olan hərtərfli münasibətlərin inkişafının nəticəsidir. Eyni zamanda baş tutan açılış mərasimi hər iki ölkə üçün yeni layihələrin və yeni əməkdaşlığın başlanğıcıdır.

Görüşün əsas meyarı İgdır-Naxçıvan qaz boru kəmərinin açılışı ilə Naxçıvanın qaz təchizatını şaxələndirmək və genişləndirməklə yanaşı, eyni zamanda İğdır əhalisinin də bu istiqamətdə rifahının və təbii qaza olan tələbatının yüksəltməkdən ibarətdir. İğdır-Naxçıvan qaz kəməri layihəsinin açılışı günü iki ölkənin möhkəm qardaşlığını sübut edən önəmli bir gündür.

Naxçıvan qədim Azərbaycan torpağı olmasına baxmayaraq, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti 1920-ci ildə süqut edəndən sonra sovet hakimiyyəti Qərbi Zəngəzuru Azərbaycandan ayırmaqla Ermənistana birləşdirmiş və bununla da Naxçıvan bir əsrdən artıqdır ki, Azərbaycala quru bağlantısı pozulmuş və Azərbaycandan ayrı düşmüşdür.

Sovet hakimiyyətinin bu ədalətsiz qərarı əsasında baş verən ayrılıq uzun illərdir ki, Naxçıvanda yaşayan soydaşlarımızın həyat tərzinə öz mənfi təsirini buraxmışdır. Hələ Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı Erməni qəsbkarları Qarabağı işğal etməklə yanaşı Naxçıvana da işğal etmək məqsədilə təsir və təzyiqlər göstərərək Naxçıvanı blokadaya salmışdır. Buna baxmayaraq Naxçıvan əhalisi Ulu Öndər Heydər Əliyevin başçılığı altında səfərbər olub öz doğma torpaqlarını işğalçılara verməmək üçün sona kimi mübarizə aparmışlar.

Naxçıvanın işğal olunmamasının əsas səbəblərindən biri də həmin vaxt Naxçıvan ilə Türkiyə arasında olan və bu iki dövləti birləşdirən "Ümid" körpüsü olmuşdur ki, həmin körpü vasitəsilə qardaş ölkə Türkiyədən gələn yardımlar Naxçıvan əhalisinə çox böyük dəstək olmuşdur.

Məhz Türkiyə tərəfindən Naxçıvana edilən həmin dəstəklər, maddi və mənəvi yardımlar ölkələrimiz arasında mövcud olan qardaşlıq və birlik münasibətlərinin köklərinə söykənir ki, bu gün də bu iki ölkə həmin prinsiplərə əsaslanaraq həm iqtisadi, həm siyasi, həm də digər sferalarda öz vəhdətini nümayiş etdirirlər.

Naxçıvanla bərabər Qərbi Azərbaycan da, tarixən Azərbaycanın bir hissəsi olub. Qərbi Azərbaycan, qədim dövrlərdən müxtəlif sivilizasiyaların və mədəniyyətlərin qovuşduğu bir bölgə olmuşdur. Bu bölgə, xüsusilə 1828-ci ildə Türkmənçay Sazişi ilə Azərbaycanın böyük bir hissəsinin Rusiyaya verilməsi nəticəsində parçalanmışdır. XX əsrdə baş verən siyasi hadisələr nəticəsində bir neçə dəfə, o cümlədən 1980-ci illərin sonlarına doğru Qərbi Azərbaycan əhalisi kütləvi şəkildə öz doğma torpaqlarından çıxarılmışdır. Bu hadisələr həmçinin Qərbi Azərbaycanlıların digər bölgələrə, xüsusilə Naxçıvana və Türkiyəyə köçməsinə səbəb olmuşdur.

Naxçıvanı Azərbaycanla birləşdirən Zəngəzur Dəhlizi Cənubi Qafqazda strateji bir ərazidir və xüsusilə Azərbaycan və Türkiyə arasında əlaqələrin inkişafı ilə bağlı mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Zəngəzur Dəhlizi Azərbaycanı, Naxçıvan Muxtar Respublikasını və Türkiyəni birləşdirən bir marşrut olaraq, iqtisadi və coğrafi baxımından böyük əhəmiyyətə malikdir. Bu dəhlizin açılması, Azərbaycan və Türkiyə üçün daha geniş ticarət əlaqələri və regional inkişaf baxımından böyük perspektivlər yarada bilər. Azərbaycan, Türkiyə və digər tərəfdaş ölkələr Zəngəzur dəhlizinin açılmasının iqtisadi inkişaf üçün vacib olduğunu və regionda sabitlik və əməkdaşlığın güclənməsinə səbəb olacağına inanırlar. Bu layihə həmçinin Bakı-Tbilisi-Qars dəmiryolu xəttinin daha da inkişaf etməsinə və Qafqazın nəqliyyat mərkəzinə çevrilməsinə şərait yarada bilər.

Bunun üçün isə həm müəyyən zamana, həm də Azərbaycana hər zaman dəstək olan Türkiyə kimi ədalətli tərəfdaşlara ehtiyac vardır".

Çiçək Sadatova

Telegramda izləyin