Vikinqlər Atlantik okeanını taxta gəmilərlə necə keçib?
Amerika qitəsinə qədər çata bilən məşhur taxta Vikinq gəmilərinin sirrini açmaq üçün bir arxeoloq real Vikinq gəmisi inşa edib dənizə çıxaraq bu məsələni araşdırıb.
Qaynarinfo xəbər verir ki, Milad təqvimi ilə 800-1050-ci illər arasında Avropa sahillərindən başlayaraq İslandiya, Qrenlandiya və hətta Şimali Amerikaya qədər irəliləyən vikinqlər yalnız döyüşçü deyil, həm də cəsur dənizçilər idilər. Həmin dövrün texnologiyası ilə bu qədər uzaq məsafələrə çatmaları bu gün də bir çox insanı təəccübləndirir. Xüsusilə də Atlantik okeanını - bu gün belə keçilməsi çətin olan bir su hövzəsini - min ildən artıq əvvəl kiçik taxta qayıqlarla aşa bilmələri ağlabatan görünmür.
Vikinqlərin gəmiləri yalnız Amerika sahillərinə çatmaqla kifayətlənməyib, həm də İngiltərə və Fransaya təşkil olunan böyük basqınlarda istifadə olunub. Minlərlə döyüşçünü təhlükəsiz şəkildə daşıya bilən bu gəmilərin necə bu qədər dayanıqlı və istifadəyə yararlı olması bu gün də tam izah edilə bilmir.
Bu suallara cavab axtaranlardan biri də Lund Universitetindən arxeoloq Qrir Carretdir. O, kitablardan oxumaqla kifayətlənməyib, əsl Vikinq gəmisinin bənzərini inşa etdirərək dənizə çıxıb.
Carret və komandası 2021-ci ilin sentyabrı ilə 2022-ci ilin iyulu arasında ənənəvi üsullarla inşa edilmiş yeddi fərqli "klinker" tipli Vikinq qayıqları ilə Norveç sahillərində səyahət ediblər. Təcrübəli arxeologiyanın bir hissəsi olan bu layihədə 15 müxtəlif yelkən sınağı və iki uzun məsafəli sınaq səfəri həyata keçirilib. Ümumilikdə 1.494 dəniz mili qət olunub. Marşrutlar boyunca külək, dalğa, texniki nasazlıqlar – yəni ağlınıza nə gəlirsə – yaşanıb. Bir səfərdə yelkən dirəyi sahildən 25 kilometr uzaqda qırılıb. Qayıqçıların yelkəni sabitləşdirib qayıqlarla sahilə doğru irəliləməsi lazım gəlib.
Ancaq bu çətinliklər vacib ipucları da ortaya çıxarıb. Carret sahil boyunca dörd təbii liman müəyyən edib. Bu ərazilərin Vikinqlər tərəfindən müvəqqəti dayanacaq kimi istifadə olunmuş ola biləcəyi düşünülür. Hətta bəzi nöqtələrdə insan fəaliyyətinə işarə edən izlər də tapılıb.
Carret təcrübələrini belə yekunlaşdırır: "Amerika sahillərinə getmədik, amma necə gedilə biləcəyinə dair çox şey öyrəndik".
Səfərlər göstərir ki, Vikinqlər okeanı keçərkən heç də təsadüfi hərəkət etməyiblər. Böyük ehtimalla təbii limanlardan limanlara keçərək, küləyi və dalğanı arxalarına alaraq irəliləyiblər. Fırtınalı havalarda sığınacaq kimi istifadə edə biləcəkləri nöqtələr əvvəlcədən bilinib, bəlkə də bu bilgilər nəsildən-nəslə ötürülüb.
Bu gün tarixi mənbələrdə adı keçən əsas Vikinq məskənlərindən başqa, bu cür kiçik sığınacaq nöqtələrinin də mövcudluğu daha aydın şəkildə görünür. Carretin təcrübəsi göstərir ki, bu marşrutlar yalnız son dayanacaqlardan ibarət deyilmiş, əslində arada çoxsaylı keçid nöqtələri olub.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 1105 Tarix: 28 may 2025
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşMətbəxdə paket yığanlara mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: Təhlükə saçır
Milyonlarla evdə marketlərdən gətirilən plastik paketlər "bir gün lazım olar" deyə mətbəx şkaflarında və ya rəflərin altında toplanır. Lakin mütəxəssislər demək olar ki, hər kəsin etdiyi bu vərdişin ciddi səhiyyə təhlükələri yaratdığını bildirərək, həmin paketlərin dərhal evdən atılması üçü
7 noyabrPomidoru soyuducuda saxlamayın
Təzə pomidorları soyuducuda saxlamaq onların dadına, ətrinə və quruluşuna mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, pomidorları otaq temperaturunda saxlamaq daha məqsədəuyğundur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, meyvə, tərəvəz və göyərtiləri aldıqdan dərhal sonra soyuducuya yerləşdirmə
14 noyabrQədim Misirdə pişiklərə münasibətin görünməyən tərəfi üzə çıxıb
Qədim Misirdə müqəddəs hesab edilən pişiklərin əslində ağır şəraitdə yaşadığı məlum olub. xəbər verir ki, alimlər Vyana Təbiət Tarixi Muzeyində saxlanılan qədim Misir pişiklərinə aid 131 kəlləni araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələri "Journal of Archaeological Science" elmi jurnalında dərc olunub
14 noyabrBu qış dəbdə olacaq ayaqqabılar - Stilistdən əsas trendlər
2026-2027-ci ilin qış mövsümündə hündür çəkmələr, 70-ci illərin üslubunu xatırladan zamşa modellər və müxtəlif tokalı botlar dəbdə olacaq. Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə ukraynalı stilist Qalina Denisük UNIAN-a açıqlamasında danışıb. Onun sözlərinə görə, soyuq mövsümdə dizə qədər uzanan çəkmələ
12 noyabrQuru meyvələrin gizli təhlükəsi - Həkimdən xəbərdarlıq
"Quru meyvələr tez-tez şirniyyatlara tam təhlükəsiz və faydalı alternativ kimi qəbul edilsə də, bəzi hallarda sağlamlığa ciddi zərər vura bilər". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı dietoloq Maryana Cutova bildirib. Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, bol miqdarda quru meyv
13 noyabrDüyü bişirərkən bu səhvi etməyin
Düyü bişirərkən onun dibinin yapışqan, üst hissəsinin isə quru qalması bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bunun səbəbi hər zaman suyun miqdarı və ya bişirmə müddəti olmaya bilər. İstifadə edilən qazanın forması da yeməyin keyfiyyətinə təsir göstərir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər veri
12 noyabr800 illik qala 1 avroya satılır - Fotolar
Almaniyanın Saksoniya torpağında yerləşən Bad-Düben şəhər rəhbərliyi 800 illik tarixə malik Şnaditz su qalasını satışa çıxarıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şəhər mülk üçün simvolik olaraq cəmi 1 avro tələb edir, lakin bu "əlverişli" sövdələşmənin arxasında böyük maliyyə öhdəliklər
9 noyabr24 saat fasiləsiz uçaraq Rekordlar Kitabına düşdü
"Airbus A350-100ULR" sərnişin təyyarəsi Avstraliyadan Fransaya 24 saat 24 dəqiqə fasiləsiz uçaraq Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şirkətin sınaq uçuşu çərçivəsində Melburn və Tuluza şəhərləri arasında 23 min 155 kilometr məsafə qət edilib. Bu, kommersiy
10 noyabrSürücülər payızda avtomobilə niyə sabun parçası qoyurlar? - İnanılmaz SƏBƏB
Adi bir sabun parçası payız aylarında sürücülərin köməyinə çata bilər. Yağışların artması, havanın rütubətlənməsi və temperaturun tez-tez dəyişməsi avtomobil sahibləri üçün əlavə çətinliklər yaradır. Belə hallarda sadə məişət vasitələri də faydalı ola bilər. Məhz buna görə bəzi təcrübəli sürücülər avtomobili
15 noyabr