Azərbaycandakı boyalı saxta çaylar – Onları belə tanıyın – ARAŞDIRMA

Azərbaycandakı boyalı saxta çaylar – Onları belə tanıyın – ARAŞDIRMABiz Lənkəran çayımızla öyünsək də Azərbaycanda çay istehlakı əsasən idxal hesabına ödənilir.

Sonxeber.az bildirir ki, lent.az-ın əməkdaşı bu istiqamətdə geniş araşdırma aparıb.

Məlum olur ki, son illər idxal kəskin şəkildə artıb. Məsələn, təkcə 2024-cü ilin yanvar-noyabr aylarında Azərbaycana 12,893 ton çay idxal olunub ki, bu da əvvəlki ilin eyni dövrünə görə həcm baxımından 3.3% çoxdur. İdxalın artması daxili tələbatın yüksəlməsi və yerli istehsalın çatışmazlığı ilə əlaqələndirilir.

Əsas təchizatçı ölkələr: Azərbaycan çayını əsasən xaricdən - xüsusilə ənənəvi "çay ölkələri"ndən alır. Rəsmi məlumatlara görə, Azərbaycana idxal olunan çayın təxminən 80%-i Şri-Lankadan gəlir. Çayın idxalında ikinci yeri Rusiya tutur (təxminən 9.1% payla), üçüncü yerdə isə Hindistan gəlir. Hindistan mənşəli çayın idxaldakı payı son illərdə artaraq 4.6%-ə çatıb (2020-ci ildə 2.9% idi). Bundan əlavə, daha cüzi həcmdə çaylar Keniya, Vyetnam, Türkiyə, İran və Gürcüstan kimi ölkələrdən də gətirilir. İdxal coğrafiyasının geniş olması Azərbaycan istehlakçılarının müxtəlif növ və markalı çaylara əlçatanlığını təmin edir.

Saxta Çay Problemi və İdxal Olunan Çayın Keyfiyyəti

Azərbaycan çay bazarında zaman-zaman saxta çay mövzusu gündəmə gəlir. Bura həm keyfiyyətsiz və standartdan aşağı çayların saxta etiketlərlə satılması, həm də bəzən çayın tərkibinin qəsdən dəyişdirilməsi (məsələn, boyaq maddələri əlavə edilməsi) halları daxildir. Ümumilikdə, aparılan rəsmi yoxlamalar ciddi sistemli saxtalaşdırma probleminin kütləvi olmadığını göstərsə də, istehlakçı şikayətləri və mətbuatda çıxan xəbərlər müəyyən narahatlıqlar doğurur.

Sosial Şəbəkələr və Mətbuatda Saxta Çay Halları

Son illərdə sosial mediada və xəbər portallarında bir neçə diqqətçəkən hadisə yayılıb. Məsələn, bəzi məşhur yerli markalı bağlamadan qurbağa çıxması haqda fotolar sosial şəbəkələrdə geniş müzakirə olundu. Bu iddia cəmiyyətdə şok effekti yaratdı və məsələ Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi Agentliyinə (AQTA) bildirildi. Araşdırmalardan sonra məlum oldu ki, dələduzlar məşhur markanın adından istifadə edib saxta çay hazırlayırmışlar. Lakin bu saxta məhsulun marketlərə necə yol tapması müəmma olaraq qaldı. Bu olay saxta qablaşdırılmış çay probleminin real olduğunu göstərdi və istehlakçıları markalı məhsulları alarkən ehtiyatlı olmağa sövq etdi.

Bundan əlavə, sosial şəbəkələrdə bəzən populyar çay markalarının saxta variantları barədə xəbərdarlıqlar edilir. İstifadəçilər bildirirlər ki, böyük həcmdə ucuz, keyfiyyətsiz çaylar ölkəyə gətirilərək məşhur markaların qutularında qablaşdırılır və hətta üzərinə saxta hologramlar vurulur ki, istehlakçı bunları orijinaldan ayıra bilməsin. Belə iddialar xüsusən arıqlama çayları və bitki çayları seqmentində də eşidilir. Bu kimi paylaşımlar geniş yayıldığından, rəsmi qurumlar da ictimaiyyəti diqqətli olmağa çağırır.

Yerlı mediada çayın keyfiyyəti ilə bağlı digər bir problem "boyalı çay" fenomenidir. Bəzi hallarda rəngi tünd olsun deyə qara çayın kimyəvi boyalarla işlənməsi barədə məlumatlar dolaşır. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, boyalı (yəni süni rəngləndirilmiş) çayı müəyyən etmək üçün onu suda dəmləyib çökməsinə diqqət yetirmək lazımdır - əgər dibində çökmə və bulanıqlıq yaranırsa, bu çayın saxtalaşdırılmış ola biləcəyinə işarədir. Belə çaylar potensial olaraq sağlamlığa ziyandır. Yerli bazarda sertifikatlı brend məhsullarda bu cür hal aşkarlanmasa da, ölçü ilə satılan və ya qeyri-məlum markalı ucuz çaylarda boyalı çay riski istisna edilmir.

Xarici Ölkələrdə Aşkar Edilən Saxta Çay Faktları

Azərbaycanda ciddi saxta çay qalmaqalları az olsa da, dünya praktikası bu məsələnin nə dərəcədə aktual olduğunu göstərir. Məsələn, qonşu Türkiyədə 2024-cü ilin sonunda Kənd Təsərrüfatı və Orman Nazirliyi qida sahəsində həyata keçirdiyi yoxlamalar nəticəsində 7 çay markasını ifşa edib və onların məhsullarında təbii olmayan qida boyası aşkarlandığını elan edib.

Sosial mediada ortaya çıxan bəzi olaylar Azərbaycanda saxta çayın istisna olunmadığını göstərir.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 1440   Tarix: 08 iyun 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Xurma niyə ağızda büzüşmə yaradır və nə qədər şəkərlidir?

Payızın gəlişi ilə xurma mövsümü də başlayır. Bu dadlı meyvə haqqında cəmiyyətdə müxtəlif yanlış təsəvvürlər mövcuddur. Bəziləri xurmanın həddindən artıq şəkərli və kalorili olduğunu düşünür, digərləri isə onun ağızda yaratdığı büzüşmə hissindən narahat olur. Bəs əslində xurma nə qədər faydalıdır v

15 noyabr
.

Qədim Misirdə pişiklərə münasibətin görünməyən tərəfi üzə çıxıb

Qədim Misirdə müqəddəs hesab edilən pişiklərin əslində ağır şəraitdə yaşadığı məlum olub. xəbər verir ki, alimlər Vyana Təbiət Tarixi Muzeyində saxlanılan qədim Misir pişiklərinə aid 131 kəlləni araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələri "Journal of Archaeological Science" elmi jurnalında dərc olunub

14 noyabr
.

"Powerbank"dakı gizli düymə nə üçündür?

Smartfonların enerjisini istənilən yerdə doldurmağa imkan verən portativ enerji cihazları gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin powerbank istifadəçilərinin çoxu cihazın üzərindəki kiçik düymənin əslində hansı funksiyaları yerinə yetirdiyini bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər veri

15 noyabr
.

Romanovların əfsanəvi sapfiri rekord qiymətə satıldı

Bir vaxtlar Rusiya İmperiyasının kral zinət əşyaları kolleksiyasına daxil olan nəhəng sapfirin yerləşdiyi nadir bilərzik İsveçrənin Cenevrə şəhərində keçirilən hərracda gözləntiləri iki dəfədən çox üstələyərək 4,9 milyon dollara alıcı tapıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, "Sotheby's"

14 noyabr
.

Əvvəl ağ idi: təkər şinləri niyə qara rəngdə istehsal olunur?

Bu gün yollarda gördüyümüz avtomobillərin demək olar ki, hamısının təkərləri qara rəngdədir. Lakin maraqlıdır ki, ilk avtomobil şinləri qara deyil, ağ rəngdə istehsal olunurdu. Bəs zamanla onların rəngi niyə dəyişdi?. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobil şinlərinin qara rəngdə olmasını

15 noyabr
.

Soyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir

Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin

15 noyabr
.

Beyin əməliyyatından sonra insanları pişik kimi görməyə başladı

ABŞ-də yaşayan 28 yaşlı kişi keçirdiyi beyin əməliyyatından sonra nadir görülən nevroloji pozğunluqla üzləşib. Belə ki, o, gün ərzində qarşılaşdığı insanların üzlərində öz ev heyvanı - "Luna" adlı pişiyinin cizgilərini görməyə başlayıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Dartmut Kollec

17 noyabr
.

Pomidoru soyuducuda saxlamayın

Təzə pomidorları soyuducuda saxlamaq onların dadına, ətrinə və quruluşuna mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, pomidorları otaq temperaturunda saxlamaq daha məqsədəuyğundur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, meyvə, tərəvəz və göyərtiləri aldıqdan dərhal sonra soyuducuya yerləşdirmə

14 noyabr
.

Yumurta qızartmaq üçün kərə yağını unudun - Aşpazlardan fərqli üsul

Adi qayğanağın dadını dəyişmək üçün mürəkkəb reseptlərə ehtiyac yoxdur. Cəmi bir neçə damcı küncüt yağı yumurtaya xüsusi aroma verə, kənarlarının xırtıldayan, sarısının isə yumşaq qalmasına kömək edə bilər. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə "Startlap" nəşri yazıb. Yumurt

8 noyabr