İnsanlar və ya təbiət tərəfindən yaradılmayan nəhəng tunellər tapıldı: Onlar necə yaranıb?

İnsanlar və ya təbiət tərəfindən yaradılmayan nəhəng tunellər tapıldı: Onlar necə yaranıb?Cənubi Braziliyanın təpələrinin və Argentinanın şimal bölgələrinin altında alimlər möhkəm qaya laylarında oyulmuş nəhəng tunellər aşkar ediblər. Tədqiqatçıların sözlərinə görə, bu tunellər nə insanlar, nə də geoloji proseslər tərəfindən yaradılıb.

Qaynarinfo "Science Advances" jurnalında dərc olunan araşdırmaya istinadla xəbər verir ki, onların mənşəyi tamamilə fərqlidir.

Tunellər çay məcraları boyunca uzanmır, faydalı qazıntı hasilatına dair izlər daşımır və adi mağaralara bənzəmir. Bu keçidlərin bir çoxunun uzunluğu 550 metrdən artıqdır və hündürlüyü elədir ki, yetkin insan onların içindən əyilmədən keçə bilir.

Alimlərin əsas ehtimalına görə, bu nəhəng yeraltı sığınacaqları artıq nəsli kəsilmiş iri yerüstü tənbəllər qazıb və bununla da Cənubi Amerikanın bəzi hissələrini yeraltı yaşayış labirintinə çeviriblər.

Son on il ərzində aparılan ətraflı tədqiqatlar nəticəsində Braziliyanın cənub və cənub-şərqində 1500-dən çox nəhəng yuva xəritələşdirilib. Bu tunellərin bəziləri yüzlərlə fut uzunluğa çatır, yan keçidlərə ayrılır və divarlarında paralel, uzun caynaq izləri müşahidə olunur.

Araşdırmaya Braziliyanın Rio-Qrandi-du-Sul Federal Universitetinin geoloqu Genrix Frank rəhbərlik edib. Onun işi paleonorlara - böyük və artıq məhv olmuş heyvanlar tərəfindən qazılmış fosil tunellərə fokuslanıb. Bu canlılar vaxtilə Cənubi Amerikanın cənub hissəsinin landşaftını əhəmiyyətli dərəcədə dəyişiblər.

"Bir çox keçid sıxılmış qumlarda, qumdaşında və ya aşınmış vulkanik süxurlarda formalaşıb. Bu materialları texnika ilə belə qazmaq çətindir, insanların sadə alətlərlə bunu etməsi isə daha da mümkünsüzdür. Uçmuş tavanlar və bağlanmış tunellər göstərir ki, bəzi marşrutlar genişləndirilib və təkrar istifadə olunub", deyə qeyd edilir.

Frank bildirir ki, tunellərin divarlarında bəzən üç paralel xətdən ibarət caynaq izləri görünür. Bu izlər qazıcı ətrafın qayanı necə yararaq irəlilədiyini aydın şəkildə göstərir.

Tədqiqatçılar vurğulayırlar ki, bu quruluş təsadüfi eroziyanı deyil, uzun müddət ərzində qazılmış və saxlanılmış planlı sığınacaqlar şəbəkəsini xatırladır.

Tunellərin yaradıcılarını müəyyən etmək üçün alimlər yuvaların ölçülərini və caynaq izlərini eyni bölgələrdə tapılmış fosil skeletlərlə müqayisə ediblər. Ən böyük tunellərin eni təxminən 1,8 metr, hündürlüyü isə buna yaxın ölçüdədir.

Bu da şübhələri iri yerüstü tənbəllər və zirehli armadillolar üzərində cəmləşdirir. Lakin caynaq izlərinin geniş və nisbətən dayaz olması onların qısa caynaqlı armadillolardan çox, uzun və əyri caynaqlara malik tənbəllərə uyğun gəldiyini göstərir. Bu yuvalar meqafaunanın hərəkət edərək və dincələrək torpaq səthini necə formalaşdırdığının klassik nümunəsi hesab olunur.

Qeyd edilir ki, bu tunelləri Megaterium növünə aid tənbəllər yaratmış ola bilər. Bu, gec buzlaşma dövründə yaşamış ən məşhur Cənubi Amerika nəhəng yerüstü tənbəlidir. Fosil tapıntıları göstərir ki, Megateriumun çəkisi dörd tona qədər, boyu isə 3,7 metr olub.

Mənbədə vurğulanır ki, bu heyvan uzun quyruğu ilə tarazlığını saxlayır, güclü ön ətrafları və əyri caynaqları sayəsində çökmə süxurları və daha yumşaq qayaları nəsillər boyu stabil şəkildə qaza bilirdi.

Nəşrin yekununda bildirilir ki, Braziliya və Argentina ərazisində aşkar edilmiş bu nəhəng tunellər sadəcə maraqlı bir fakt deyil. Onlar buzlaşma dövründə qədim tənbəllərin, insanların və landşaftların bir-birini necə formalaşdırdığının canlı sübutudur.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 822   Tarix: 16 dekabr 2025  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Satın aldığı qırıq çaydan ona sərvət qazandırdı

İngiltərədə bir kolleksiyaçının cəmi 15 sterlinqə aldığı sınıq və qapaqsız çaydanlığın ABŞ-da istehsal edilmiş ən qədim çini nümunələrindən biri olduğu üzə çıxıb. Təxminən 30 ildir keramika kolleksiyası toplayan alıcının diqqətini çəkən tarixi əşya hərracda 575 min sterlinqə satılıb. Çaydanlıq Nyu-Yorkdak

7 noyabr
.

Rent a car üçün ən çox seçilən avtomobillər hansıdır?

Sedan, yoxsa krossover icarəyə götürmək istəyirsiniz? Avtomobil seçərkən nələrə diqqət edilməlidir? Rent a car üçün ekonom, sedan, SUV və miniven avtomobillər təklif olunur. Avtomobillər salon genişliyi, yanacaq sərfiyyatı və baqaj həcminə görə fərqlənir. Ekonom sinif rent a car avtomobilləri. Az yanaca

17 noyabr
.

Pomidoru soyuducuda saxlamayın

Təzə pomidorları soyuducuda saxlamaq onların dadına, ətrinə və quruluşuna mənfi təsir göstərə bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, pomidorları otaq temperaturunda saxlamaq daha məqsədəuyğundur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, meyvə, tərəvəz və göyərtiləri aldıqdan dərhal sonra soyuducuya yerləşdirmə

14 noyabr
.

Soyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir

Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin

15 noyabr
.

Əvvəl ağ idi: təkər şinləri niyə qara rəngdə istehsal olunur?

Bu gün yollarda gördüyümüz avtomobillərin demək olar ki, hamısının təkərləri qara rəngdədir. Lakin maraqlıdır ki, ilk avtomobil şinləri qara deyil, ağ rəngdə istehsal olunurdu. Bəs zamanla onların rəngi niyə dəyişdi?. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, avtomobil şinlərinin qara rəngdə olmasını

15 noyabr
.

İnsan ölənə yaxın bu 4 sözü deyir - "Səni sevirəm"...

İnsan həyatının son anlarında nələr düşünür və hansı sözləri deməyə çalışır? Uzun illər ağır xəstələrlə çalışan məşhur onkoloq insanların ölümə yaxın vaxtlarda ən çox işlətdikləri dörd ifadəni açıqlayıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, tanınmış onkoloq, yazıçı və Pulitser mükafatı laureatı Siddharth

15 noyabr
.

Klozetin içinə 1 ədəd su şüşəsi qoyun, fərqi görün

Evdə su sərfiyyatını azaltmaq məqsədilə klozet rezervuarlarına plastik şüşə qoyulması üsulu yenidən gündəmə gəlib. Mütəxəssislər düzgün quraşdırmanın vacibliyinə diqqət çəkiblər. xəbər verir ki, ev şəraitində su istehlakını azaltmaq üçün köhnə bir praktika olan rezervuara plastik şüşə yerləşdirmə üsul

7 noyabr
.

Kotletlər tavaya yapışmayacaq - Peşəkar aşpazların gizli üsulu

Kotlet bişirmək ilk baxışdan çox sadə görünür. Lakin bəzən kotletlər tavaya yapışır, çevirərkən dağılır və ən dadlı, qızarmış hissəsi tavanın dibində qalır. Bunun səbəbi çox vaxt qiymənin hazırlanmasında deyil, bişirmə zamanı yol verilən səhvlərdə olur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, peşəka

15 noyabr
.

Beyin əməliyyatından sonra insanları pişik kimi görməyə başladı

ABŞ-də yaşayan 28 yaşlı kişi keçirdiyi beyin əməliyyatından sonra nadir görülən nevroloji pozğunluqla üzləşib. Belə ki, o, gün ərzində qarşılaşdığı insanların üzlərində öz ev heyvanı - "Luna" adlı pişiyinin cizgilərini görməyə başlayıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Dartmut Kollec

17 noyabr