Alimlər insanların Ayı çirkləndirməyə başladığını aşkarlayıblar

Alimlər insanların Ayı çirkləndirməyə başladığını aşkarlayıblarAyın kosmik gəmilərindən çıxan metan qazının yarıdan çoxu təbii peykin Yer kürəsində həyatın mənşəyinə dair ipucları saxlaya biləcək bölgələrini çirkləndirə bilər.

Sonxeber.az-ın "Report"a istinadən məlumatına görə, Avropa Kosmik Agentliyinin (ESA) alimlər qrupu bu nəticəyə "Journal of Geophysical Research: Planets" jurnalında dərc olunmuş araşdırmaya nəticələrinə əsasən gəliblər.

Tədqiqatçılar qeyd edirlər ki, Ayın qütblərində daimi kölgədə qalan bölgələrin çirklənməsi xüsusi təhlükə yaradır, çünki milyardlarla il əvvəl kometlər və asteroidlər tərəfindən çatdırılan üzvi molekullar buzda donmuş ola bilər. Bu "prebiotik üzvi molekullar" həyatın mümkün "tikinti blokları"dır və izləri Yer kürəsində çoxdan silinib.

Alimlər tərəfindən qarşıdan gələn ESA "Arqonavt" missiyasından nümunə olaraq aparılan simulyasiyalar göstərib ki, metan molekulları - qazın əsas üzvi birləşmələri - Cənub qütbündəki eniş yerindən Şimal qütbünə iki ay günündən az müddətdə çata bilər. Yeddi ay günü (təxminən yeddi Yer ayı) ərzində metan tullantılarının yarısından çoxu qütblərdə "soyuqda qalır": cənub qütbündə 42 % və şimal qütbündə 12 %.

"Biz elmi və kosmosa qoyulan investisiyalarımızı qorumağa çalışırıq", - Avropa Kosmik Agentliyinin planetlərin qorunması üzrə məsul şəxsi Silvio Sinibaldi bildirib. "Paradoksal olaraq, fəaliyyətlərimiz əslində elmi tədqiqatlara mane ola bilər", - o vurğulayıb.

Atmosferin demək olar ki, olmaması səbəbindən Aydakı molekullar ballistik trayektoriyaları izləyir, səthdə sıçrayır, soyuqda yavaşlayır və Günəş işığında sürətlənir. Bu o deməkdir ki, çirklənmədən etibarlı şəkildə qorunan eniş yerləri mövcud olmaya bilər. Tədqiqatın müəllifləri bu modelləri Aydakı real dünya ölçmələri ilə təsdiqləməyin və Ay mühitinin unikal elmi dəyərini qorumaq üçün planetlərin qorunması strategiyaları hazırlamağın vacibliyini vurğulayırlar.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 785   Tarix: 08 yanvar 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

ABŞ müttəfiqlərini raket tədarükündə gecikmələr barədə xəbərdar edib

ABŞ-nin müttəfiqləri Vaşinqtonun İranla müharibə zamanı öz silah ehtiyatlarını tükətməsi səbəbindən raket və hava hücumundan müdafiə vasitələrinin tədarükündə gecikmələrlə üzləşə bilər. "Report" xəbər verir ki, bu barədə "Bloomberg" agentliyi mənbələrinə istinadən məlumat yayıb. Qey

20 sentyabr
.

Kim Çen Inın bacısından ABŞ-yə xəbərdarlıq: "KXDR nüvə gücünü artıracaq"

ABŞ-nin hərbi təlimləri Şimali Koreyanı nüvə arsenalını gücləndirməyə vadar edir. -ın Koreya Mərkəzi Teleqraf Agentliyinə (KCNA) istinadən verdiyi məlumata görə, bunu Şimali Koreya liderinin bacısı, Koreya Əmək Partiyası Mərkəzi Komitəsinin şöbə müdiri Kim Yo Çjon bildirib. Qeyd edək ki, 7-11 sentyabrd

20 sentyabr
.

Zelenskidən etiraf: "Ukrayna büdcəsində "nəhəng dəlik" var"

Ukraynanın dövlət büdcəsində hazırda çox böyük "dəlik" problemi var. Lakin bu problemin həlli ilə bağlı təkliflər mövcuddur. Ukrayna Prezidentinin Ofisinə istinadən xəbər verir ki, bu barədə Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski "Karpat səkkizliyi" görüşündə media ilə ünsiyyət zaman

20 sentyabr
.

Haaqada iğtişaşlar səbəbindən 24 nəfər saxlanılıb

Haaqada ifrat sağçı hərəkatların nümayişi iğtişaşlara və polislə toqquşmalara çevrilib. "Report" xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, aksiya zamanı Niderland polisi hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşlarına qarşı aqressiyaya görə 24 nəfəri saxlayıb. Qeyd olunub ki, Niderlandın miqrasiy

20 sentyabr
.

İrakli Kobaxidze: Gürcüstanın ərazi bütövlüyünü dinc yolla bərpa etmək milli arzumuzdur

Gürcüstanın Baş naziri İrakli Kobaxidze ölkənin ərazi bütövlüyünün dinc yolla bərpasının milli arzu olduğunu bildirib. "Report"un Gürcüstan bürosu xəbər verir ki, İ.Kobaxidze məcburi köçkün ailələrinə mənzillərin verilməsi tədbirində çıxışı zamanı deyib ki, hökumət ərazi bütövlüyünün bərpasın

19 sentyabr
.

Avstraliyada üzgüçüyə hücum edən köpəkbalığının öldürülməsi barədə qərar verilib

Avstraliyada köpəkbalığının üzgüçüyə ölümlə nəticələnən hücumundan sonra Pert bölgəsindəki bir sıra çimərliklər bazar gününə qədər bağlı qalacaq. "Report" BBC-yə istinadən xəbər verir ki, Qərbi Avstraliya ştatının səlahiyyətliləri köpəkbalığının tutulması və öldürülməsi barədə nadir qərar veriblər

20 sentyabr
.

Qırğızıstanın sabiq fövqəladə hallar naziri iki ay müddətinə həbs edilib

Qırğızıstanın sabiq fövqəladə hallar naziri Boobek Ajikeyev iki ay müddətinə həbs edilib. "Report" yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, bu qərarı Hərbi Prokurorluğun müstəntiqinin vəsatəti əsasında Bişkekin Pervomayski Rayon Məhkəməsi çıxarıb. Qeyd olunub ki, Ajikeyevə Qırğızıstan Cinayə

20 sentyabr
.

Əbu-Dabidə adada yarım milyardlıq toy edəcəklər?

"Miss Rusiya 2024" və "Miss BRİKS 2026"titullarının sahibi Valentina Alekseyeva biznesmen sevgilisi İlya Mitelmanla ailə qurur. Axşam.az xəbər verir ki, "Mash" teleqram kanalının məlumatına görə, 20 yaşlı modellə 30 yaşlı biznesmenin toyu Əbu-Dabidə keçiriləcək və indidə

20 sentyabr
.

Nobel mükafatının məbləği artırıldı

Nobel Fondu 2026-cı ildə hər bir kateqoriya üzrə Nobel mükafatının məbləğini artıraraq 12 milyon krona (1.22 milyon dollar) çatdırmaq barədə qərar qəbul edib. xəbər verir ki, bu barədə fondun mətbuat xidmətinin bəyanatında bildirilir. Belə ki, mükafatın məbləği 1 milyon kron (101 min dollar) artırılıb

20 sentyabr