Mesopotamiyalılar rəqəmlərin ixtirasından əvvəl riyaziyyatı anlayırmış

Mesopotamiyalılar rəqəmlərin ixtirasından əvvəl riyaziyyatı anlayırmış8000 illik keramika qabı göstərir ki, mesopotamiyalılar rəqəmlər və yazının ixtirasından çox əvvəl riyaziyyatdan istifadə ediblər.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə son araşdırmalar "The Independent"ə istinadən yazıb.

Əvvəllər hesab olunurdu ki, ilk rəqəm yazıları təxminən eramızdan əvvəl 3400-cü ildə müasir İraq ərazisində şumerlər tərəfindən meydana çıxıb. Lakin tədqiqatçılar müəyyən ediblər ki, həmin regionun sakinləri daha əvvəl də yüksək səviyyəli riyazi biliklərə malik olublar.

Məqalədə qeyd olunur: "Tədqiqat Halaf mədəniyyətinə aid bitki təsvirləri ilə bəzədilmiş keramikanın öyrənilməsinə həsr olunub. Bu mədəniyyət təxminən eramızdan əvvəl 6200-5500-cü illərdə Şimal Mesopotamiyasında mövcud olub və dünyanın ən qədim kənd təsərrüfatı icmalarından biri sayılırdı".

Araşdırmalar göstərib ki, həmin icmanın qədim keramikasında pərdələr və naxışlar simmetriya və təkrarlanma prinsiplərini ifadə edən əsas riyazi simvollar rolunu oynayıb.

Çox sayda qaba dörd, səkkiz, onaltı, otuz iki və ya altmış dörd ləçəkləri olan çiçək təsvirləri çəkilib ki, bu da "geometrik ardıcıllığa" işarə edir.

Alimlərin sözlərinə görə, riyazi düşüncənin inkişafı "bitki aləmində müşahidə olunan simmetriya üzrə kognitiv şüur" yaradıb. Buna görə keramikanın üzərində çiçəklər, kol-kos, budaqlar və ağac təsvirləri əks olunub.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Dünyada   Baxılıb: 650   Tarix: 16 fevral 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Vens: ABŞ və İran İslamabadda keçirilən danışıqlarda razılığa gələ bilməyib

Amerika tərəfi İslamabadda İran nümayəndə heyəti ilə görüşdə yekun razılığa gələ bilməyib. "Report"un məlumatına görə, bunu ABŞ-nin Vitse-prezidenti Cey Di Vens İslamabadda İran nümayəndə heyəti ilə danışıqların yekunlarına dair keçirilən mətbuat konfransında bildirib. "İranlılarla bi

12 aprel
.

Çin avtomobillərinin ən həssas yeri bəlli oldu

Çin avtomobillərinin ən həssas hissəsi radiator hesab olunur. xəbər verir ki, yaz mövsümündə avtomobillə bağlı işlər adətən təkərlərin dəyişdirilməsi, şüşəsilənlərin yenilənməsi və avtomobilin yuyulması ilə məhdudlaşır. Lakin Çin avtomobili sahiblərinə radiator üçün qoruyucu tor quraşdırmaq tövsiyə olunur

14 aprel
.

Kainatın genişlənmə sürəti böhranında yeni fəsil: Müasir fizika çökür?

Müasir astronomiya son illərin ən böyük elmi qarşıdurmalarından birini yaşayır. Alimlər kainatın hansı sürətlə genişləndiyini müəyyənləşdirməyə çalışarkən, "Hubble sabiti" ətrafında ciddi ziddiyyətlərlə üz-üzə qalıblar. Qaynarinfo xəbər verir ki, bir tərəfdə kainatın erkən dövrlərindən gələ

15 aprel
.

Səhranın mərkəzində çiçəklənən sahilləri olan çay: Bunu necə yaradıblar?

Səudiyyə Ərəbistanı paytaxtı Ər-Riyadın təmizlənmiş tullantı sularını Ərəbistan səhrasının mərkəzində yerləşən Vadi Hənifə vadisi boyunca 120 kilometrlik bir axına çevirərək canlı yaşıl ekosistem yaradıb. Bu süni su sistemi artıq onlarla quş və balıq növünü dəstəkləyir. Qayanrinfo "Ecoticias"

14 aprel
.

"Betmen" trilogiyasının ulduzu Con Nolan vəfat edib

Britaniyalı aktyor Con Nolan 88 yaşında vəfat edib. "Report" bu barədə "Herald" qəzetinə istinadən xəbər verir. Nəşrin məlumatına görə, aktyor aprelin 11-də dünyasını dəyişib. Onun ölüm səbəbi açıqlanmayıb. Nolan 1960-cı illərin sonlarından başlayaraq onlarla filmin çəkilişində iştira

12 aprel
.

İranda PUA istehsalı 10 dəfə artdı

İranda pilotsuz uçuş aparatlarının (PUA) istehsalı artıb. Qaynarinfo xəbər verir ki, bunu İran ordusunun baş qərargah rəisinin müavini, briqada generalı Əlirza Şeyx deyib. O bildirib ki, 2025-ci ilin iyununda İsraillə baş vermiş 12 günlük müharibədən sonra İranda PUA istehsalı 10 dəfə artırılıb. Şey

16 aprel
.

Türkiyədəki hadisədə ölənlərin sayı - 10 nəfərə çatdı

Türkiyənin Kahramanmaraş şəhərindəki məktəbə silahlı hücum nəticəsində həlak olanların sayı 10 nəfərə çatıb. "Qafqazinfo" Türkiyə mətbuatına istinadən xəbər verir ki, ötən gün yaralanan 11 yaşlı Yusuf Tarıq Gül xəstəxanada vəfat edib. Xatırladaq ki, daha əvvəl hadisə nəticəsində doqquz nəfəri

16 aprel
.

Gələn həftə Zelenski və Meloni arasında Romada görüş keçiriləcək

İtaliya Baş naziri Ciorcia Meloni aprelin 15-də Romada Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski ilə görüşəcək. "Report"un məlumatına görə, bu barədə İtaliya hökumətinin saytında bildirilib. Qeyd olunub ki, görüş günorta saatlarında "Palazzo Chigi" sarayında baş tutacaq

12 aprel
.

Apofis asteroidi Yerə yaxınlaşır - Təhlükə varmı?

Diametri təxminən 340 metr olan Apophis asteroidi Yerə Ay orbitindən daha yaxın məsafədən keçəcək. Qaynarinfo xəbər verir ki, uzun müddət bəşəriyyət üçün əsas kosmik təhlükə hesab edilən bu asteroidlə bağlı son ölçmələr göstərir ki, o, 13 aprel 2029-cu ildə Yerə təhlükəsiz şəkildə yaxınlaşacaq. Hesablamalar

16 aprel