Hansı hallarda məhkəməyə müraciət etmədən məsələni hüquqi yolla həll etmək mümkündür? - AÇIQLAMA

Hansı hallarda məhkəməyə müraciət etmədən məsələni hüquqi yolla həll etmək mümkündür? - AÇIQLAMACəmiyyətdə geniş yayılmış düşüncələrdən biri budur ki, hüquqi problem yaranan kimi yeganə çıxış yolu məhkəməyə müraciət etməkdir. Halbuki Azərbaycan qanunvericiliyi bir çox hallarda mübahisələrin məhkəməyə getmədən, daha sürətli və daha az xərcli üsullarla həllini mümkün hesab edir.

Bəs görəsən hansı hallarda məhkəməyə müraciət etmədən məsələni hüquqi yolla həll etmək mümkündür?

Hüquqşünas Xanım Yusifova bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Hər mübahisə avtomatik olaraq məhkəmə predmetinə çevrilməməlidir. Bir çox hallarda qanun alternativ mexanizmlər təqdim edir və tərəflər bu imkanlardan istifadə edə bilərlər.

İlk növbədə, mülki hüquq münasibətlərində tərəflər qarşılıqlı razılaşma yolu ilə problemi həll edə bilərlər. Borc, icarə, xidmət haqqı, əmlak bölgüsü kimi məsələlər yazılı sazişlə tənzimlənə bilər. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsi tərəflərin sərbəst iradə ifadəsinə əsaslanan razılaşmalarını hüquqi baxımdan etibarlı hesab edir.

Müqavilə münasibətlərində geniş tətbiq olunan mexanizmlərdən biri də pretensiya - yəni rəsmi yazılı tələb qaydasıdır. Qarşı tərəfə qanuni əsaslarla göndərilən rəsmi tələb bir çox hallarda mübahisəni məhkəməyə daşımadan həll etməyə imkan verir. Bəzi hallarda isə bu mərhələ məhkəməyə müraciətdən əvvəl zəruri prosedur hesab olunur.

Alternativ həll yollarından biri mediasiyadır. Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, bir sıra mülki, ailə və kommersiya mübahisələri mediasiya yolu ilə həll edilə bilər. Tərəflər neytral mediatorun iştirakı ilə razılığa gələrsə, əldə olunan saziş hüquqi qüvvəyə malik olur və icra sənədi kimi tanına bilər. Bu üsul həm vaxt, həm də xərc baxımından daha effektiv hesab olunur.

Əmək münasibətlərində də bütün məsələlər dərhal məhkəməyə daşınmır. İşçi əvvəlcə işəgötürənə rəsmi müraciət edə, müəssisədaxili araşdırma tələb edə və ya Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətinə şikayət ünvanlaya bilər. Çox zaman məsələ bu mərhələdə həll olunur.

Ailə münasibətlərində, xüsusilə alimentin könüllü ödənilməsi, uşaqlarla ünsiyyət qaydası və əmlak bölgüsü tərəflərin notarial qaydada təsdiqlənmiş razılaşması ilə tənzimlənə bilər. Bu halda məhkəmə qərarına ehtiyac qalmır.

Bundan əlavə, inzibati xarakterli bir çox məsələlər üzrə vətəndaşlar əvvəlcə aidiyyəti dövlət orqanına və ya yuxarı instansiyaya inzibati qaydada şikayət verə bilərlər. Yalnız bu mexanizm nəticə vermədikdə məsələ məhkəmə müstəvisinə çıxarılır.

Məhkəmə hüquqların müdafiəsinin əsas vasitələrindən biridir, lakin yeganə yol deyil. Qanun alternativ mexanizmlər təqdim edir və düzgün hüquqi yanaşma seçildikdə bir çox mübahisəni məhkəməyə getmədən, daha sivil və operativ şəkildə həll etmək mümkündür".


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 819   Tarix: 19 fevral 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Sabah hava necə olacaq?

Noyabrın 18-də gözlənilən hava şəraiti açıqlanıb. Milli Hidrometeorologiya Xidmətindən -a verilən məlumata görə, Bakıda və Abşeron yarımadasında hava şəraitinin dəyişkən buludlu olacağı, arabir tutulacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi gözlənilir. Lakin gecə bəzi şəhərətrafı ərazilərdə az yağış yağacağ

17 noyabr
.

Ev sahibi kirayəçini məhkəmə qərarı olmadan evdən çıxara bilərmi? - Qanun nə deyir? - ƏMLAK EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahibi ilə kirayəçi arasında yaranan mübahisələrdən biri də mənzilin boşaldılması tələbi ilə bağlıdır. Bəzi hallarda ev sahibləri kirayə haqqının gecikdirilməsini, müqavilə müddətinin başa çatmasını və ya mənzilə özlərinin ehtiyac duymasını əsas gətirərək kirayəçidən evi qıs

17 noyabr
.

Bab əl-Məndəb və Hörmüz eyni vaxtda risk altında: Azərbaycan tranzit marşrutları üçün bunun mənası nədir?

Körfəzdə gərginlik yenidən artıb. Noyabrın 13-də İran İnqilab Keşikçiləri Korpusu Bəhreyndəki ABŞ radarına hücum etdiyini açıqladı. ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (CENTCOM) iki dronun vurulduğunu bildirdi, itki və zərər olmadığını dedi və radar iddiasını təkzib etdi (Al Jazeera, Reuters). Hər iki tərəfin iddias

16 noyabr
.

Məşhur salonlar şəbəkəsinin rəhbəri ilə bağlı məhkəmədən qərar

"Beautytime" salonlar şəbəkəsinin rəhbəri Könül Həmzəyevanın təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunduğu işlərdən biri yekunlaşıb. "Unikal"a istinadən xəbər verir ki, xüsusi ittihamçı Röyal Masiyevin şikayəti əsasında Könül Həmzəyevanın Cinayət Məcəlləsinin 147.2-ci (ağır cinayə

16 noyabr
.

"20 Yanvar"da qəza - Motosikletçi öldü

Bakıda ölümlə nəticələnən yol qəzası baş verib. APA-ya istinadən xəbər verir ki, hadisə metronun "20 Yanvar" stansiyasının yaxınlığında qeydə alınıb. Hadisə zamanı avtomobil motosikletlə toqquşub. Nəticədə motosikleti idarə edən şəxs hadisə yerində ölüb

17 noyabr
.

Bakıda müşavirələr keçirildi - Qarlı havalara hazırlıq tədbirləri müzakirə olundu

Bakı şəhərinin bütün rayonlarında təsdiq edilmiş tədbirlər planlarına uyğun qış mövsümündə qarlı havalara hazırlıq tədbirləri davam edir. xəbər verir ki, ilk növbədə şəhər və rayon kommunal xidmətlərinin xüsusi təyinatlı texnikaları hazır vəziyyətə gətirilib, bir sıra yaşayış və qeyri yaşayış binalarınd

17 noyabr
.

Prezident təqaüdü alanların sayı açıqlandı

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdü və fəxri adlara görə təqaüd təyin olunan şəxslərin sayı açıqlanıb. xəbər verir ki, bu barədə Dövlət Statistika Komitəsi (DSK) məlumat yayıb. Bildirilib ki, müxtəlif kateqoriyadan olan 407,6 min şəxsə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdü və fəxr

18 noyabr
.

Azərbaycanda yerli QHT-lər yenidən qeydiyyata alınacaq

Azərbaycanda yerli QHT-lər və xarici QHT-lərin filial və ya nümayəndəlikləri qanunvericiliyə ediləcək dəyişikliklərlə əlaqədar yenidən dövlət qeydiyyatına alınmaq üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanına müraciət etməli olacaqlar. xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin 17 və 18 noyabr tarixlərində keçiriləcə

17 noyabr
.

Əməkhaqqı ödənişləri elektronlaşdırılacaq

Əməkhaqqı ödənişləri elektronlaşdırılacaq. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında müzakirə edilən Əmək Məcəlləsinə təklif edilən dəyişiklikdə əksini tapıb. Layihəyə əsasən əmək münasibətləri iştirakçıları tərəfindən qanunvericiliyin tələblərinə riayə

18 noyabr