"Tərkib və tarix aydın olmazsa, risk artır" - Qida eksperti

"Tərkib və tarix aydın olmazsa, risk artır" - Qida ekspertiSon illər açıq satışda təqdim olunan şirniyyat və un məmulatlarının tərkibi ilə bağlı şəffaflıq məsələsi daha çox müzakirə olunur. Xüsusilə marketlərdə və ya şirniyyat evlərində çəkilərək qablaşdırılan məhsulların üzərində bəzən tərkib, istehsal tarixi, son istifadə müddəti və ya istehsalçı barədə məlumatlar göstərilmir. Bu isə istehlakçıların seçim imkanlarını məhdudlaşdırmaqla yanaşı, qida təhlükəsizliyi baxımından da suallar yaradır.
Bəs, açıq və ya yerində qablaşdırılan şirniyyatların üzərində etiket məlumatlarının olmaması qanunvericilik baxımından nə dərəcədə doğrudur və bu hal istehlakçı sağlamlığı üçün hansı riskləri yarada bilər?

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a qida eksperti Asim Vəliyev danışıb.

O, açıqlamasında qeyd edib ki, qida məhsulu istehlakçıya təqdim olunanda, onun haqqında əsas məlumatlar aydın və əlçatan olmalıdır:

"Qanunvericiliyin ümumi məntiqi sadədir. Məhsul fabrikin qablaşdırması ilə gəlsə də, ya da yerində qablaşdırılsa da, bu prinsip dəyişmir. Yəni "biz burada çəkirik, ona görə tərkib və tarix yazmaya bilərik" yanaşması normal hal kimi qəbul edilmir.

Bəzən mağazalar məlumatı birbaşa qabın üzərində yox, vitrin yanında qiymət kağızında, ayrıca lövhədə verirlər. Bu hal praktikada rast gəlinir. Amma istehlakçı məlumatı real şəkildə görə bilmirsə və soruşanda dəqiq cavab ala bilmirsə, əsas problem buradan başlayır.

Etiket məlumatının olmaması ilk olaraq allergiya riski yaradır. Şirniyyat və un məmulatlarında yumurta, süd, qoz-fındıq, qlüten, soya kimi allergenlər ola bilər. Allergiyası olan uşaq üçün tərkibi bilinməyən pirojna bəzən sadəcə narahatlıq yox, ciddi reaksiya səbəbi ola bilər. Çox vaxt "bir şey olmaz" deyə düşünürük, amma allergiya məhz belə, bilmədən edilən seçimlərdə təhlükəli olur".

Digər risk yararlılıq müddəti və saxlanma şəraitidir. Kremli tortlar, qaymaqlı pirojnalar, kəsmikli məhsullar kimi tez xarab olan qidalar temperatur rejiminə həssasdır. Hazırlanma tarixi və son istifadə müddəti bilinməyəndə məhsulun soyuducuda nə qədər qaldığını və ya vitrində neçə saat saxlandığını anlamaq mümkün olmur. Bu isə mədə-bağırsaq narahatlıqları, bəzən də qida zəhərlənməsi riskini artırır. Dərhal zəhərlənməyə bilərik, amma riski də önləmək lazımdır.

Başqa bir məsələ izlənəbilənlikdir. Deyək ki, problem yarandı. Şikayət olanda, bu məhsul hansı partiyadır, kim hazırlayıb, hansı xammaldan istifadə olunub? suallarına cavab tapmaq çətinləşir. Etiketdə istehsalçı və ya hazırlayan obyekt barədə məlumatın olmaması həm araşdırmanı ləngidir, həm də məsuliyyətin kimdə olduğunu bilməyə imkan vermir. Qida təhlükəsizliyində bu hal zəif nöqtə sayılır. Problem olanda geri dönüb mənbəni tapmaq mümkün olmalıdır.

Başqa bir risk istehlakçının aldadılmasıdır. Tərkib göstərilməyəndə insan daha bahalı yağ gözləyir, amma daha ucuz yağ qarışıqları istifadə oluna bilər. Aromatizator, rəngləndirici, müxtəlif qarışıqlar barədə məlumat olmur. Məsələ təkcə zərərli maddə deyil; istehlakçının məlumatlı seçim haqqıdır. İnsan nə aldığını bilməlidir ki, ona uyğun qərar versin.

Belə hallarda istehlakçı üçün ən praktik yol sadə suallardır: Hazırlanma tarixi nə vaxtdır? Son istifadə müddəti nə vaxtdır? Tərkibində allergen varmı? Harada hazırlanıb? Bu suallara aydın cavab verilmirsə, xüsusilə kremli və tez xarab olan məhsullarda daha ehtiyatlı davranmaq məntiqlidir. Allergiyası olan uşaqlar və immuniteti zəif olanlar üçün etiketsiz və məlumatı bilinməyən məhsullar riskli seçimə çevrilir".

Vüsalə İbrahimli


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 918   Tarix: 20 fevral 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Məşhur salonlar şəbəkəsinin rəhbəri ilə bağlı məhkəmədən qərar

"Beautytime" salonlar şəbəkəsinin rəhbəri Könül Həmzəyevanın təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunduğu işlərdən biri yekunlaşıb. "Unikal"a istinadən xəbər verir ki, xüsusi ittihamçı Röyal Masiyevin şikayəti əsasında Könül Həmzəyevanın Cinayət Məcəlləsinin 147.2-ci (ağır cinayə

16 noyabr
.

Noyabr ayının pensiyaları ödənildi

Bu gün Bakı, Sumqayıt şəhərləri və Abşeron rayonu üzrə noyabr ayının pensiyaları ödənilib. xəbər verir ki, bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyində Dövlət Sosial Müdafiə Fondu məlumat yayıb. Naxçıvan Muxtar Respublikasının Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin tabeliyind

17 noyabr
.

Muxtar Maniyevin oğlu vəzifədən azad olundu

10 ay əvvəl Müdafiə Nazirliyinin Mətbuat və ictimaiyyətlə əlaqələr idarəsinin rəis müavini təyin edilmiş polkovnik Tural Maniyev vəzifəsindən azad edilib. Axşam.az "Qafqazinfo"ya istinadən xəbər verir ki, bu barədə müvafiq Əmr imzalanıb. Polkovnik Maniyev ehtiyata buraxılıb. Qeyd edək ki, Tura

18 noyabr
.

Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür

Bu gün - noyabrın 17-si Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür. Bayram 1988-ci ilin noyabr-dekabrında Bakıda başlayan milli-azadlıq hərəkatı ilə bağlıdır. Həmin vaxt SSRİ rəhbərliyinin Qarabağ məsələsi ətrafında apardığı anti-Azərbaycan siyasəti nəticəsində Azərbaycanda antisovet xalq hərəkatı təşəkkü

17 noyabr
.

Prezident təqaüdü alanların sayı açıqlandı

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdü və fəxri adlara görə təqaüd təyin olunan şəxslərin sayı açıqlanıb. xəbər verir ki, bu barədə Dövlət Statistika Komitəsi (DSK) məlumat yayıb. Bildirilib ki, müxtəlif kateqoriyadan olan 407,6 min şəxsə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdü və fəxr

18 noyabr
.

Bakıda oğurluq iddiası: Malı çantalarına qoyub mağazadan çıxmaq istədilər - Video

Bakıda bir neçə nəfərin mağazalara daxil olaraq oğurluq etdiyi iddia olunur. xəbər verir ki, bununla bağlı videogörüntülər yayılıb. Məlumata görə, hadisə metronun "Əcəmi" stansiyası yaxınlığında yerləşən mağazalardan birində baş verib. İddia olunur ki, mağazaya müştəri qismində daxil olan qadınla

18 noyabr
.

Azərbaycanda odunla qızdırılan məktəb qalmayıb

Təhsil müəssisələrinin bir hissəsi qazlaşdırılıb, odun yanacağı ilə qızdırılan təhsil müəssisələri isə alternativ yanacaq növü olan pelletdən istifadəyə keçid edib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə Meşələrin İnkişafı Xidmətinin və Məktəbəqədər və Ümumi Təhsil üzrə Dövlət Agentliyini

18 noyabr
.

Gürcüstanda 31 yaşlı azərbaycanlını cərəyan vurub öldürdü

Gürcüstanın Laqodexi bələdiyyəsində azərbaycanlı şəxs bədbəxt hadisə nəticəsində ölüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə Yzybtala kəndində baş verib. Usta işləyən 31 yaşlı Əmrah Kazımov talvarın üzərini metal təbəqə ilə örtdüyü zaman ehtiyatsızlıqdan yüksəkgərginlikli elektrik naqillərin

18 noyabr
.

"Şamaxinka"dakı qəzada ölən kuryerin dəfninə dostları belə gəldi - Video

Dünən paytaxtın Yasamal rayonu ərazisində - "Şamaxinka" adlanan yerdən keçən tunelin girişində baş vermiş qəzada ölən motosikletçi dəfn edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, faciəvi şəkildə həyatını itirən Asif Ağaverdiyevin dəfnində çoxsaylı motosikletçi iştirak edib. Onlar katafalk

18 noyabr