Kredit və borc mübahisələrində vətəndaş özünü necə qoruya bilər? - AÇIQLAMA
Kredit və borc münasibətləri müasir dövrdə ən çox mübahisə doğuran hüquqi sahələrdən biridir. İnsanlar çox vaxt müqaviləni tam oxumadan imzalayır, öhdəliklərin həcmini və mümkün riskləri düzgün qiymətləndirmir.
Nəticədə gecikmələr, əlavə faizlər, cərimələr və məhkəmə çəkişmələri yaranır.
Bəs görəsən kredit və borc mübahisələrində vətəndaş özünü necə qoruya bilər?
Hüquqşünas Xanım Yusifova bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:
"İlk müdafiə mexanizmi müqavilə mərhələsində başlayır. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə əsasən, kredit müqaviləsi yazılı formada bağlanmalıdır və tərəflərin hüquq və vəzifələri aydın göstərilməlidir. Müqaviləni imzalamazdan əvvəl faiz dərəcəsi, illik effektiv faiz, cərimə şərtləri, vaxtından əvvəl ödəmə imkanları və əlavə komissiyalar diqqətlə yoxlanmalıdır. Şifahi vədlərin hüquqi qüvvəsi demək olar ki, yoxdur - əsas sənəd müqavilədir.
İkinci vacib məqam ödəniş intizamıdır. Gecikmə yaranarsa, borclu tərəf dərhal bank və ya kreditorla yazılı qaydada əlaqə saxlamalıdır. Qanun ödəniş qrafikinin dəyişdirilməsi imkanını istisna etmir. Praktikada banklar çox vaxt məhkəmədən əvvəl razılaşmaya üstünlük verirlər. Yazılı müraciət etmək sonradan sübut baxımından əhəmiyyətlidir.
Əgər artıq mübahisə yaranıbsa, vətəndaşın bir neçə hüquqi aləti var. Kreditor tərəfindən hesablanan faiz və cərimələr qanunvericiliyə və müqaviləyə uyğun olmalıdır. Mülki Məcəlləyə görə, həddən artıq yüksək cərimə məbləği məhkəmə tərəfindən azaldıla bilər. Bundan əlavə, borcun məbləği ilə bağlı hesablamalar şəffaf təqdim olunmalıdır; borclu tərəf detallı çıxarış tələb etmək hüququna malikdir.
Məhkəmə mərhələsində isə vətəndaş müdafiə hüququndan istifadə etməlidir. İddia ərizəsi alındıqda ona laqeyd yanaşmaq olmaz. Etiraz ərizəsi təqdim etmək, sübutlar toplamaq və mümkün hüquq pozuntularını göstərmək lazımdır. Bəzi hallarda zamanaşımı müddəti tətbiq oluna bilər. Azərbaycan qanunvericiliyində ümumi iddia müddəti adətən 3 ildir, lakin konkret haldan asılı olaraq dəyişə bilər.
Əgər borc mikromaliyyə təşkilatı və ya fiziki şəxs qarşısındadırsa, eyni prinsiplər tətbiq edilir: yazılı sübut, dəqiq hesablaşma və hüquqi əsas. Qeyri-rəsmi, sənədsiz borclanma isə sonradan ciddi sübut problemi yaradır.
Unudulmamalıdır ki, borcun mövcudluğu vətəndaşı hüquqsuz etmir. Hüquq sistemi cəza mexanizmi deyil, balans mexanizmidir. Vaxtında hüquqi məsləhət almaq, sənədləri qorumaq və emosional deyil, hüquqi əsasla hərəkət etmək ən effektiv müdafiə yoludur. Maliyyə intizamı iqtisadi məsələdir, amma onu düzgün idarə etmək hüquqi savad tələb edir"
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial Baxılıb: 2349 Tarix: 26 fevral 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş"20 Yanvar"da qəza - Motosikletçi öldü
Bakıda ölümlə nəticələnən yol qəzası baş verib. APA-ya istinadən xəbər verir ki, hadisə metronun "20 Yanvar" stansiyasının yaxınlığında qeydə alınıb. Hadisə zamanı avtomobil motosikletlə toqquşub. Nəticədə motosikleti idarə edən şəxs hadisə yerində ölüb
17 noyabrDirektorların işə qəbul nəticələri - Açıqlandı
2026-cı ildə keçirilmiş direktorların işə qəbulu müsabiqəsinin nəticələri elan edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə MÜTDA məlumat yayıb. Bildirilib ki, müsabiqədə müəyyən edilmiş tələblərə cavab verən 463 nəfər uğur qazanıb. Namizədlərin müsabiqə nəticələri barədə məlumatlar onları
16 noyabrGürcüstanda 31 yaşlı azərbaycanlını cərəyan vurub öldürdü
Gürcüstanın Laqodexi bələdiyyəsində azərbaycanlı şəxs bədbəxt hadisə nəticəsində ölüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, hadisə Yzybtala kəndində baş verib. Usta işləyən 31 yaşlı Əmrah Kazımov talvarın üzərini metal təbəqə ilə örtdüyü zaman ehtiyatsızlıqdan yüksəkgərginlikli elektrik naqillərin
18 noyabrAzərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür
Bu gün - noyabrın 17-si Azərbaycanda Milli Dirçəliş Günüdür. Bayram 1988-ci ilin noyabr-dekabrında Bakıda başlayan milli-azadlıq hərəkatı ilə bağlıdır. Həmin vaxt SSRİ rəhbərliyinin Qarabağ məsələsi ətrafında apardığı anti-Azərbaycan siyasəti nəticəsində Azərbaycanda antisovet xalq hərəkatı təşəkkü
17 noyabrMediaya ayrılan pul çox azdır - Deputat
Mediaya ayrılan pul çox azdır. xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin bu gün keçirilən plenar iclasında 2027-ci ilin dövlət büdcəsi zərfinin müzakirəsində deputat Hikmət Babaoğlu deyib. Deputat bildirib ki, düşüncəni, milli düşüncə platformasının keyfiyyətini təyin edən mediadır, televiziyalardır, televiziy
16 noyabrPrezident təqaüdü alanların sayı açıqlandı
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdü və fəxri adlara görə təqaüd təyin olunan şəxslərin sayı açıqlanıb. xəbər verir ki, bu barədə Dövlət Statistika Komitəsi (DSK) məlumat yayıb. Bildirilib ki, müxtəlif kateqoriyadan olan 407,6 min şəxsə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin təqaüdü və fəxr
18 noyabrRəşid Mahmudovun evində partlayış baş verib?
Sosial şəbəkələrdə tanınmış həkim, tibb elmləri üzrə fəlsəfə doktoru Rəşid Mahmudovun evində qaz partlayışı baş verməsi ilə bağlı iddialar yayılıb. xəbər verir ki, paylaşımlarda iddia olunub ki, parlayış həkimin Badamdarda yerləşən evində baş verib. Məsələ ilə bağlı Rəşid Mahmudovla əlaqə saxladıq. Həki
17 noyabrŞəmkirdə meyiti tapılanlarla bağlı - Yeni detallar
Ötən gün Şəmkirdə evdə iki nəfərin meyitinin tapılması ilə bağlı bəzi təfərrüatlar üzə çıxıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, ilkin araşdırmalar zamanı rayonun Varlı Həyat kəndində 1968-ci il təvəllüdlü Rəfi Mustafayevin özünə məxsus evdə qeyri-rəsmi münasibətdə yaşadığı qadını qətlə yetirməsin
17 noyabr