Sosial mediada yaranan viral trendlər insanların davranış və əxlaqına necə təsir edir? - AÇIQLAMA

Sosial mediada yaranan viral trendlər insanların davranış və əxlaqına necə təsir edir? - AÇIQLAMABir zamanlar cəmiyyətin davranış kodlarını ailə, məktəb və ictimai mühit formalaşdırırdısa, bu gün həmin prosesə sosial media da aktiv şəkildə qoşulub.

Xüsusilə viral trendlər qısa müddətdə milyonlarla insana çataraq onların həyatına müxtəlif mənada təsir edə bilir.

Bəs sosial mediada yaranan viral trendlər insanların davranış və əxlaqına necə təsir edir və cəmiyyət bu prosesə nə dərəcədə hazırdır?

Sosioloq Mətanət Məmmədova bu barədə Sonxeber.az -a açıqlama verib:

"Sosial mediada qarşımıza çıxan trendlər artıq sadəcə əyləncə vasitəsi deyil. Onlar davranışımıza, zövqümüzə, hətta əxlaqi seçimlərimizə təsir edən güclü sosial mexanizmə çevrilib. Təəssüf ki, bu axının içində könlümüzü oxşayan, dəyər yaradan kontentlərlə nadir hallarda rastlaşırıq. Əksəriyyət isə diqqət çəkmək naminə sərhədləri zorlayan, bəzən isə açıq-aşkar mənfi təsir göstərən paylaşımlardan ibarətdir.

Blogger və influenserlərin, xüsusilə də xarici məşhurların viral etdiyi videolar hər xalqın mədəni və mənəvi dəyərlərini əks etdirmir. Lakin biz yenə də həmin trendlərin ətrafında yer tapmağa çalışırıq. Çünki getdikcə real həyatla bağımız zəifləyir, virtual aləmdə isə daha çox "var oluruq". Həyatın mənasını bəzən qısa videolarda, trend səslərdə, süni şəkildə qurulmuş parlaq səhnələrdə axtarırıq. "Biz də belə yaşaya bilərikmi?", "Bizim də həyatımız belə ola bilərmi?" kimi suallar düşüncəmizi məşğul edir və zamanla reallıqla müqayisə hissimizi korlayır.

Xüsusilə yetkinlik yaşına çatmayan uşaqlar üçün bu təsir daha güclüdür. Onlar demək olar ki, gözlərini virtual aləmdə açır, davranış modellərini oradan götürürlər. Gerçək həyatın təbii çətinlikləri, zəhməti, məsuliyyəti isə ekranda görünmür. Nəticədə formalaşan təsəvvürlə real həyat arasında ciddi uçurum yaranır. Gənclər gördükləri trendlərə uyğun yaşamaq istəyir, lakin həyat filtrsiz və montajsızdır.

Doğrudur, viral məzmunun içində müsbət nümunələr də olur. Müəllim-şagird münasibətini, məktəb həyatını, insanlıq dəyərlərini önə çıxaran videolar cəmiyyətə müsbət enerji ötürə bilir. Ancaq belə nümunələrin sayı azlıq təşkil edir. Əksinə, mənfi mövzular daha sürətlə yayılır, daha çox baxış və bəyənmə toplayır. Bu isə cəmiyyətin diqqət mexanizminin necə işlədiyini açıq göstərir: qalmaqal və sensasiya maarifləndirmədən daha tez cəlb edir.

Halbuki mənalı və faydalı mövzuları da viral etmək mümkündür. Kitab oxumaq mədəniyyətini təşviq edən, təbiətin qorunmasına çağıran, yaşlılara hörmət və sosial məsuliyyəti ön plana çəkən məzmunlar da geniş auditoriya toplaya bilər. Sadəcə bunun üçün həm yaradıcılıq, həm də məsuliyyət lazımdır.

Bu gün reallıq ondan ibarətdir ki, sosial platformalar həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Biz artıq viral videoları izləməklə kifayətlənmir, onlarla emosional bağ qururuq. Onlarsız darıxır, boşluq hiss edirik. Bu isə asılılıq mexanizminin klassik əlamətidir.

Çıxış yolu qadağalarda deyil, şüurlu seçimdədir. Rəqəmsal savadlılığın artırılması, valideyn nəzarətinin gücləndirilməsi və kontent istehsalçılarının sosial məsuliyyət hissinin formalaşması mühüm addımlar ola bilər. Əks halda, trend dalğası istiqaməti özü müəyyən edəcək və biz də onun axını ilə sürüklənəcəyik.

Virtual dünya qaçılmazdır, lakin seçim yenə də insana məxsusdur. Reallıqdan uzaqlaşmaq asandır, gerçəyi qorumaq isə iradə tələb edir. Gələcəyin necə formalaşacağı isə bu gün hansı məzmunu seçdiyimizdən başlayır."


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 642   Tarix: 04 mart 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

İçərişəhərdə maşın park etməyin saatı 5 manatdır - RƏSMİ

"Qeyri-rezidentlər üçün qüvvədə olan tariflər ilk 15 dəqiqə üçün 3 manat, sonrakı hər saat üçün isə 5 manat təşkil edir. Avtomatlaşdırılmış sistem tərəfindən hesablanan 6 saat 4 dəqiqəlik parklanma müddəti üzrə 33 manatlıq ödəniş də müəyyən edilmiş tariflərə uyğundur. Tariflər və giriş şərtlər

16 noyabr
.

Kirayəçi evi boşaltmaqdan imtina edirsə, ev sahibi nə etməlidir? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahiblərinin üzləşdiyi problemlərdən biri də müqavilənin müddəti başa çatdıqdan və ya kirayə haqqı ödənilmədikdən sonra kirayəçinin mənzili boşaltmaqdan imtina etməsidir. Belə hallarda mülkiyyətçilər həm əmlak hüquqlarını qorumaq, həm də qanun çərçivəsində hərəkət etmək məcburiyyətind

17 noyabr
.

SOCAR: Naxçıvan Muxtar Respublikasına yanacaq tədarükü Türkiyə və Gürcüstan ərazilərindən həyata keçirilir

Naxçıvan Muxtar Respublikasına yanacaq tədarükü Türkiyə və Gürcüstan ərazilərindən həyata keçirilir. Bu barədə Naxçıvan Muxtar Respublikasının yanacaqla etibarlı təchizatı ilə bağlı AZƏRTAC-ın sorğusuna cavab olaraq SOCAR-dan bildirilib. Qeyd olunub ki, muxtar respublikanın tələbatı tam həcmdə ödənili

18 noyabr
.

Hər şeydə qüsur axtaran insanlar: Daim neqativ düşünməyin səbəbi nədir? - PSİXOLOQDAN AÇIQLAMA

Cəmiyyətdə elə insanlar var ki, baş verən hadisələrə, edilən yaxşılıqlara və hətta xeyirxah təşəbbüslərə belə daim neqativ yanaşırlar. Kiminsə lotereyada iştirak etməsini fırıldaq hesab edir, xəstə uşaqların müalicəsi üçün başladılan yardım kampaniyalarının arxasında mütləq başqa məqsəd axtarır, küç

18 noyabr
.

AQTA işlənmiş fritür yağı aşkarladı - İstehlakçılar nələrə diqqət etməlidir? - QİDA EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Qida məhsullarının hazırlanmasında istifadə olunan yağların keyfiyyəti insan sağlamlığı baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Eyni yağın dəfələrlə yüksək temperaturda qızdırılaraq istifadə edilməsi onun kimyəvi tərkibinin dəyişməsinə, zərərli birləşmələrin yaranmasına səbəb ola bilər. Belə məhsulları

18 noyabr
.

"Şamaxinka"dakı qəzada ölən kuryerin dəfninə dostları belə gəldi - Video

Dünən paytaxtın Yasamal rayonu ərazisində - "Şamaxinka" adlanan yerdən keçən tunelin girişində baş vermiş qəzada ölən motosikletçi dəfn edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, faciəvi şəkildə həyatını itirən Asif Ağaverdiyevin dəfnində çoxsaylı motosikletçi iştirak edib. Onlar katafalk

18 noyabr
.

Bakcell gənclər üçün növbəti süni intellekt hakatonunu keçirib

Bakcell gənclərin texnoloji bacarıqlarının inkişafına yönəlmiş hakatonlar silsiləsini davam etdirir. Bu dəfə Peerstack Academy tələbələri süni intellekt üzrə keçirilən hakatonda bir araya gəliblər. Hakaton çərçivəsində iştirakçılar telekommunikasiya sahəsi üçün süni intellekt dəstəkli məhsullar hazırlayıblar

18 noyabr
.

Azərbaycanda terminallarla ödəniş qaydası dəyişdi

Ödənişlərin təhlükəsizliyinin artırılması və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq terminallar vasitəsilə nağd vəsaitlərin qəbulu üzrə yeni qayda tətbiq olunur. xəbər verir ki, qaydaya əsasən, 500 AZN-dən artıq məbləğdə ödəniş və ya pul köçürməsi həyata keçirmək istəyən istifadəçilər şəxsiyyətlərin

16 noyabr
.

Bakıda oğurluq iddiası: Malı çantalarına qoyub mağazadan çıxmaq istədilər - Video

Bakıda bir neçə nəfərin mağazalara daxil olaraq oğurluq etdiyi iddia olunur. xəbər verir ki, bununla bağlı videogörüntülər yayılıb. Məlumata görə, hadisə metronun "Əcəmi" stansiyası yaxınlığında yerləşən mağazalardan birində baş verib. İddia olunur ki, mağazaya müştəri qismində daxil olan qadınla

18 noyabr