Min illər əvvəl Sahara yaşıl və yağışlı olub: Alimlər inandırıcı sübutlar tapdı

Sahara səhrası indiki ən isti yer olmasına baxmayaraq, min illər əvvəl tamamilə fərqli görkəmə malik olub. Mərakeşin cənubundakı qədim mağaralarda aşkar edilən geoloji məlumatlar göstərir ki, həmin dövrdə bölgədə yağıntılar çox daha çox olub.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "Daily Galaxy" yazıb.

Alimlər stalaktitləri - mağara döşəməsindən yuxarı doğru böyüyən mineral əmələgəlmələri araşdıraraq bu nəticəyə gəliblər. Stalaktitlər yalnız yağış suyu torpaqdan süzülüb mağaralara düşdükdə formalaşır və bu səbəbdən təbii iqlim arxivi rolunu oynayır. Zaman keçdikcə mineral təbəqələr yığılır və yaranma suyu haqqında kimyəvi məlumatı saxlayır.

"Earth and Planetary Science Letters" jurnalında dərc olunan tədqiqatda alimlər Atlas dağlarının cənubundakı mağaralardan 0,25 qramlıq kiçik stalaktit nümunələri götürüblər. Uran və torium izotoplarının səviyyəsini ölçməklə, stalaktitlərin nə vaxt əmələ gəldiyi və böyümələrinin nə vaxt dayandığı müəyyən edilib.

Nəticələr göstərib ki, stalaktitlər təxminən 8 700 ilə 4 300 il əvvəl böyüyüb, bu da həmin dövrdə bölgədə yağıntıların xeyli çox olduğunu sübut edir.

Daha rütubətli iqlim bölgədə yaşayan insanlar üçün birbaşa təsirə malik olub. Arxeoloji məlumatlar göstərir ki, Atlas dağlarının cənubunda neolitik yaşayış məntəqələrinin sayı həmin dövrdə artıb.

Bu icmalar əsasən heyvandarlıqla məşğul olub, buna görə su və bitki örtüyünə çıxış vacib idi. Daha çox yağıntı otlaqları dəstəkləyib və otlaq icmalarının indiki səhralıq ərazilərə yayılmasına imkan verib.

Tədqiqatın həmtəsisçisi Dr. Culiya Barrott qeyd edib ki, iqlim məlumatları ilə insan tarixinin əlaqəsi araşdırma prosesində aydın görünüb.

Alimlər stalaktitlərin oksigen izotop tərkibini araşdıraraq qədim yağıntıların mənbəyini müəyyənləşdiriblər. Araşdırmaya görə, yağıntılar tropik axınlar - tropik regionlardan subtropiklərə rütubət daşıyan böyük bulud sistemləri nəticəsində yaranıb.

Bu, Sahara səhrasının şimal-qərb hissəsində belə atmosfer proseslərinin yağıntılara təsirini sübut edən ilk elmi faktdır.

Tədqiqatçılardan Sem Hollovud vurğulayıb ki, hətta kiçik mağara qalıqları ətraf mühitdəki böyük dəyişiklikləri açıqlaya bilər. "Kiçik kalsium təbəqələrindən nə qədər məlumat əldə edə biləcəyimizi görmək çox maraqlı idi", deyə o bildirib və əlavə edib ki, alimlər bu qədim rütubətli dövrdə yağıntıların nə qədər artdığını daha dəqiq qiymətləndirmək üzərində işləməyə davam edirlər.

Telegramda izləyin