Marsda gözlənilməz KƏŞF - Qırmızı planetdə həyat izi

Marsda gözlənilməz KƏŞF - Qırmızı planetdə həyat iziABŞ-nin Milli Aeronavtika və Kosmos Agentliyinin (NASA) "Perseverance" roveri qədim Mars süxurlarında gözlənilməz dərəcədə yüksək həcmdə nikel tapıb. Bu, milyardlarla il əvvəl mövcud olmuş çox zəngin kimyəvi mühiti göstərir.

Milli.Az xəbər verir ki, bu barədə "Daily Galaxy" məlumat yayıb.

Neretva-Vallis vadisində əldə edilən tapıntı Yer kürəsində bəzən mikrobioloji aktivliklə əlaqələndirilən mineral formasiyaları xatırladır. Bu, Marsda həyatın mövcud olduğunu sübut etmir, amma uzun illərdir davam edən elmi araşdırmalara yeni element qazandırıb.

2021-ci ilin fevralında eniş etdikdən sonra "Perseverance" eni 45 kilometr olan və vaxtilə göl olduğu hesab edilən Jezero kraterini araşdırır. Perdyu Universitetindən doktor Henri Manelski və komandası bildirir ki, kraterdə qədim su fəaliyyətinin izləri - çay yataqları və çöküntü qatları aydın görünür.

Bəhayət, rover yaşı təxminən 3 milyard il olan çöküntülərin qorunduğu qədim çay deltası - Neretva-Vallisə çata bilib.

Süxurların analizi üçün "Perseverance" lazer alətləri, infraqırmızı sensorlar və rentgen cihazlarının kombinasiyasından istifadə edib. Analiz edilən 126 süxurdan 32-də nikel aşkar edilib.

Manelskinin sözlərinə görə, nikel bir qayda olaraq Yer və Marsda mikroelement sayılır. Çünki planetlərin formalaşması zamanı nüvəyə böyük həcmdə nikel sızıb.

"Planetin səthində aşkar etdiyimiz bu qədər yüksək həcm həmin süxurların necə formalaşdığı və sonradan necə dəyişdiyi barədə unikal məhdudiyyətlər qoyur", - tədqiqatçı vurğulayıb.

Bu, Marsın ana süxurlarında indiyə qədər ölçülmüş ən yüksək nikel səviyyəsidir. Bu element dəmir sulfid mineralları və jarozit, akaqanit kimi sulfatlarla birlikdə müşahidə olunur ki, onlar süxurların tədricən parçalanması nəticəsində yaranır.

"Yer kürəsində nikellə zəngin dəmir sulfid qədim çöküntü süxurlarında müşahidə olunur. Dəmir sulfid oksigenlə zəngin mühitdə asanlıqla aşınır, buna görə də onun qədim Yer süxurlarında mövcudluğu erkən atmosferin oksigen baxımından çox yoxsul olduğuna dair dəlillərdən biridir", - Manelski izah edib.

Tədqiqatçıları həmçinin bu Mars minerallarının Yer kürəsində geniş yayılmış dəmir sulfid - piritə çox bənzəməsi təəccübləndirib. Belə formasiyalar Yerdə tez-tez, xüsusilə oksigenin az olduğu mühitlərdə mikrobioloji proseslərlə əlaqələndirilir.

Həmin bölgədə həmçinin dəmir sulfidlər üzvi karbon birləşmələri ilə birlikdə aşkar edilib. Bu kombinasiya bioloji aktivliklə bağlı, amma sırf kimyəvi reaksiyaların nəticəsi də ola bilər.

"Nikellə zəngin süxurların mövcudluğu göstərir ki, əgər erkən Marsda canlı orqanizmlər mövcud olubsa, nikel onların istifadə edə biləcəyi formada mövcud ola bilərdi", - elm adamı qeyd edib.

Nikelin mənbəyi hələlik məlum deyil. Alimlər onun vulkanik süxurların parçalanmasından və ya nikel baxımından zəngin meteoritlərdən qaynaqlana biləcəyini ehtimal edirlər. Mənbəni müəyyənləşdirmək və onun bu bölgədəki üzvi maddələrlə mümkün əlaqəsini araşdırmaq üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 516   Tarix: 19 aprel 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Rent a car üçün ən çox seçilən avtomobillər hansıdır?

Sedan, yoxsa krossover icarəyə götürmək istəyirsiniz? Avtomobil seçərkən nələrə diqqət edilməlidir? Rent a car üçün ekonom, sedan, SUV və miniven avtomobillər təklif olunur. Avtomobillər salon genişliyi, yanacaq sərfiyyatı və baqaj həcminə görə fərqlənir. Ekonom sinif rent a car avtomobilləri. Az yanaca

17 noyabr
.

5 5 5 5 = 24: Bu tənliyi doğru edəcək üç riyazi işarə hansılardır?

Tənliyi doğru etmək üçün dörd 5 arasında üç riyazi işarə qoymalısınız. Dörd eyni rəqəm və istədiyiniz nəticə. Bu riyazi tapmacada yalnız üç hesab işarəsi yoxdur. Tapmaca şərti:. 5 5 5 5 = 24. -ın xəbərinə görə, tənliyi doğru etmək üçün dörd beşlik arasında üç riyazi simvol yerləşdirməlisiniz. Toplama

8 noyabr
.

Qaralan kafel aralarını evdəki tək materialla təmizləyin

Kafel aralarında zamanla yaranan qaralmalar üçün bahalı təmizlik vasitələrinə ehtiyac qalmır. Evdə olan tək bir materialla təmizlik artıq daha asan olacaq. xəbər verir ki, vanna otağı və mətbəxlərdə zamanla qaralan kafel araları təmizlik edilsə də, istənilən görüntünün əldə edilməsini çətinləşdirə bilər

14 noyabr
.

Hər gün soyuq duş qəbul etsəniz, nə baş verər?

Mütəmadi olaraq soyuq duş qəbul etmək insanların xəstəlik səbəbindən işə getmədikləri günlərin sayının azalması və özlərini daha yaxşı hiss etmələri ilə əlaqəli ola bilər. xarivi KİV-ə istinadən xəbər verir ki, İsveçrənin Bazel Universitetinin psixoloqu Lena Qlazer soyuq duşun insan orqanizminə təsirin

8 noyabr
.

Mətbəxdə paket yığanlara mütəxəssislərdən xəbərdarlıq: Təhlükə saçır

Milyonlarla evdə marketlərdən gətirilən plastik paketlər "bir gün lazım olar" deyə mətbəx şkaflarında və ya rəflərin altında toplanır. Lakin mütəxəssislər demək olar ki, hər kəsin etdiyi bu vərdişin ciddi səhiyyə təhlükələri yaratdığını bildirərək, həmin paketlərin dərhal evdən atılması üçü

7 noyabr
.

Satın aldığı qırıq çaydan ona sərvət qazandırdı

İngiltərədə bir kolleksiyaçının cəmi 15 sterlinqə aldığı sınıq və qapaqsız çaydanlığın ABŞ-da istehsal edilmiş ən qədim çini nümunələrindən biri olduğu üzə çıxıb. Təxminən 30 ildir keramika kolleksiyası toplayan alıcının diqqətini çəkən tarixi əşya hərracda 575 min sterlinqə satılıb. Çaydanlıq Nyu-Yorkdak

7 noyabr
.

Sahiblərinin əhvali-ruhiyyəsi itlərə necə təsir edir?

İtlər sahiblərinin davranışlarına və emosional vəziyyətinə müxtəlif cür reaksiya verirlər. İnsanların keçirdiyi hər bir emosiya heyvanlar üçün fərqli məna daşıya bilər. xəbər verir ki, itlər insanların üz ifadələrini alimlərin əvvəllər düşündüyündən daha yaxşı tanıya bilirlər. Üstəlik, sahibinin emosiona

8 noyabr
.

Uşaq niyə heç bir səbəb olmadan ağlamağa başlayır?

Bəzən uşaqlar heç bir aydın səbəb olmadan qəfil ağlamağa başlayırlar. Bir neçə dəqiqə əvvəl gülən, oynayan və özünü yaxşı hiss edən uşaq birdən narahat olur, sakitləşmək istəmir və valideynlərinin bütün cəhdlərinə baxmayaraq ağlamağa davam edir. Belə vəziyyətlər xüsusilə gənc valideynlərdə narahatlı

15 noyabr
.

"Powerbank"dakı gizli düymə nə üçündür?

Smartfonların enerjisini istənilən yerdə doldurmağa imkan verən portativ enerji cihazları gündəlik həyatımızın ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Lakin powerbank istifadəçilərinin çoxu cihazın üzərindəki kiçik düymənin əslində hansı funksiyaları yerinə yetirdiyini bilmir. xarici mediaya istinadla xəbər veri

15 noyabr