Əlvida, 24 saat: Yer kürəsində 25 saatlıq günün görünəcəyi tarix açıqlandı
Alimlər Yer kürəsinin fırlanmasının gələcəkdə tədricən zəifləyəcəyini bildirirlər. Bu proses nəticəsində günün uzunluğu artır və çox uzaq gələcəkdə 24 saatlıq günün 25 saata qədər uzanması ehtimalı müzakirə olunur.
Bu barədə "Econews" yazır.
Günün dəyişkənliyi
Gündəlik həyatda biz 24 saatlıq sistemi sabit qəbul etsək də, bu rəqəm tamamilə dəyişməz deyil. Astronomik ölçmələr göstərir ki, Yer həm Günəşə görə, həm də uzaq ulduzlara görə fərqli sürətlə fırlanır. Ulduzlara görə ölçülən "ulduz günü" daha qısadır.
Günəşə görə təyin edilən "günəş günü" isə Yer həm fırlandığı, həm də Günəş ətrafında hərəkət etdiyi üçün bir qədər uzundur. Uzun zaman kəsiyində bu dəyər çox kiçik miqyasda olsa da dəyişir.
Ayın əsas təsiri
Bu dəyişmənin əsas səbəbi Yer ilə Ay arasındakı qravitasiya qarşılıqlı təsiridir. Ayın cazibəsi okeanlarda qabarma və çəkilmələr yaradır. Bu proses zamanı su kütlələrinin hərəkəti Yer fırlanmasına qarşı kiçik bir "əyləc" effekti yaradır.
Nəticədə Yer çox yavaş şəkildə enerji itirir və fırlanma sürəti azalır. Eyni zamanda Ay da Yerdən tədricən uzaqlaşır.
Alimlər bunu çox sadə bir nümunə ilə izah edirlər: fırlanan kreslonu ayaqla yüngülcə yavaşlatmaq kimi. Hərəkət dayanmasa da, sürət azalır.
Necə ölçülür?
Bu dəyişiklik insan həyatı üçün hiss olunacaq səviyyədə deyil. Alimlər bunu atom saatları ilə astronomik müşahidələri müqayisə edərək müəyyən edirlər.
Tarixi günəş tutulmaları, dəqiq vaxt ölçmələri və müasir peyk sistemləri Yer fırlanmasındakı çox kiçik fərqləri üzə çıxarmağa imkan verir. Bu sahədə NASA, eləcə də Beynəlxalq Yer Fırlanması və Referens Sistemləri Xidməti kimi qurumlar mütəmadi məlumatlar dərc edir. Bəzi hallarda dünya vaxtını Yer fırlanmasına uyğunlaşdırmaq üçün artıq saniyələr də əlavə edilir.
25 saatlıq gün nə vaxt mümkündür?
Hazırkı elmi hesablamalara görə, 25 saatlıq günün formalaşması təxminən 200 milyon il kimi çox uzaq bir zaman miqyasında mümkündür. Bu nəticə Yer-Ay sisteminin eyni şəkildə inkişaf etməyə davam edəcəyi fərziyyəsinə əsaslanır. Alim Norman Murray və Toronto Universiteti ilə bağlı tədqiqatlar bu uzunmüddətli dəyişimi araşdıran işlər sırasındadır.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu dəyişiklik insan sivilizasiyasına və ya təqvim sisteminə yaxın gələcəkdə heç bir təsir göstərməyəcək.
Digər təsir edən amillər
Yer fırlanmasına yalnız Ay təsir etmir. Qütb buzlaqlarının əriməsi, yeraltı suların hərəkəti və iqlim dəyişiklikləri də planetin kütlə paylanmasını dəyişdirərək çox kiçik təsirlər yarada bilər.
NASA bu proseslərin Yer fırlanmasına mikroskopik səviyyədə təsir etdiyini qeyd edir. Hətta böyük miqyaslı mühəndislik layihələrinin belə nəzəri olaraq çox kiçik dəyişikliklər yaratması mümkündür.
25 saatlıq gün ideyası elmi baxımdan real olsa da, bu dəyişikliklər o qədər yavaşdır ki, insan həyatı üçün praktik əhəmiyyət daşımır. Yer fırlanması milyard illər ərzində dəyişən dinamik bir sistem kimi qalır. (Qaynarinfo.az)
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 326 Tarix: 26 aprel 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda Paylaş
Çin maşınlarına maraq niyə azalıb? - Ekspert
Ölkəmizdə 4 il ərzində hibrid və elektromobillərin rüsumdan azad olunması həm sahibkarlar, həm də vətəndaşlar üçün əlverişli şərait yaratdı. Bu dövrdə həm də Çindən çoxlu sayda avtomobil idxal edildi və bazarda təklif tələbi üstələdi. Sonradan güzəştlər başa çatdı, qanunvericilik dəyişdi və idxal əvvəlk
25 aprelUşaqlıqdan müstəqilliyə öyrədilən insanların hansı xarakter çatışmazlığı var?
Gənc nəsil tez-tez böyüklərdən həddindən artıq asılı olduqları üçün tənqid edilsə də, həddindən artıq müstəqillik bəzən daha ciddi problemlərə səbəb ola bilər. xarici mediaya istinadən xəbəör verir ki, psixoloqlar daim böyüklərin nəzarəti olmadan böyüyən və erkən yaşlardan özünü idarə etməyə məcbur qala
24 aprelLukaşenko Amerika motosikleti sürür
Belarus prezidenti Aleksandr Lukaşenko özünü motosikletçi kimi təqdim edərək Amerikamım Harley markasının Harley-Davidson motosikletində gəzdiyini bildirib. xarici mediaya istinadla bildirir ki, dövlət başçısı bu barədə Minsk Ordu, Hərbi Hava Qüvvələri və Donanmaya Yardım üzrə Könüllü Cəmiyyəti uçu
23 aprelAğıl dişləri nə vaxt çıxarılmalıdır?
Ağıl dişləri (səkkizinci dişlər) kariesə, damaq iltihablarına və bəzi hallarda kök nahiyəsində kistaların yaranmasına yol aça bilər. xəbər verir ki, bu problemlər barədə stomatoloq, implantoloq və parodontoloq Viktoriya Safronova " saytına verdiyi müsahibədə bildirib. V.Safronovanın sözlərinə görə
22 aprelAzərbaycanda 12 uşağa görün nə adı qoyulub?
Azərbaycanda bəzi valideynlər yeni doğulan uşaqlarına meyvə və çərəz adları verirlər. -a istinadən xəbər verir ki, ötən il 1 uşağa İnnab adı verilib. Son 5 ildə isə 2 uşağa Gilas, 6 uşağa Badam, 3 uşağa isə Püstə adı qoyulub
26 aprelMəşhur avtomobil Çində gənc olmayan insanlar üçün brend kimi tanındı
Çindəki "Volkswagen" avtomobil şirkətinin rəhbəri Robert Çitseke brendin hazırkı mövqeyini qiymətləndirərkən maraqlı bir etiraf edib. O, gənclərin gözündə alman brendinin artıq cəlbedici olmadığını və "valideynlərin seçimi" statusuna düşdüyünü bildirib. "IT Home" nəşrin
24 aprelGəlin bəyə "göz ağartdı": "Ağır ol" - VİDEO
Bu dəfə bəy yox, gəlin diqqət mərkəzinə düşüb. xəbər verir ki, sosial şəbəkələrdə yayılan görüntülər geniş müzakirələrə səbəb olub. Belə ki, gəlini götürməyə gələn bəy sevincindən oynamaq istəyərkən, gəlin ona göz-qaşla işarə edərək daha ağır davranmasını istəyib. Gəlinin bu hərəkəti bəyin sevincin
25 aprelİnanmasanız da, özünüzü ağıllı hesab etməlisiniz - SƏBƏBİ
Mütəxəssislər bildirir ki, insanın özünü necə qiymətləndirməsi onun həyatına birbaşa təsir edir. Özünü kifayət qədər ağıllı hesab etməyən insanlar çox vaxt imkanlardan qaçır, halbuki psixologiya sübut edir ki, öz zəkanına inam inkişaf üçün vacib resursdur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, psixoloqları
24 aprelNiderlandlı futbolçunun qızı İstiqlal Marşını əzbər oxudu - VİDEO
Türkiyənin Süper Liqa komandalarından Antalyasporda çıxış edən niderlandlı futbolçu Sander van de Streek bu dəfə meydandakı oyunu ilə deyil, qızının duyğulandıran görüntüləri ilə gündəmə gəlib. türk mediasına istinadən xəbər verir ki, "23 Aprel - Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı" münasibətil
24 aprel