Alimlər 11 sentyabr terroru ilə sürətlənmiş qocalma arasında əlaqə aşkarlayıblar
ABŞ-də 2001-ci il 11 sentyabr terror aktlarından sonra xilasedicilərdə yaranan travmadan sonrakı stres pozuntusunun (TSSP) orqanizmin bioloji qocalmasını sürətləndirdiyi və travmadan onilliklər sonra belə xroniki xəstəliklər riskini artırdığı müəyyən edilib. Bu nəticəyə "Stony Brook University" alimlərinin apardıqları tədqiqat əsasında gəlinib.
Oxu.Az xəbər verir ki, araşdırmanın nəticələri "Nature Communications" elmi jurnalında dərc olunub.
Tədqiqatçılar "World Trade Center" dağıntılarının nəticələrinin aradan qaldırılmasında iştirak etmiş 393 xilasedicinin qan nümunələrini təhlil ediblər. İştirakçılardan 232 nəfərinə travmadan sonrakı stres pozuntusu diaqnozu qoyulub, qalanlarında isə bu psixi pozuntu qeydə alınmayıb.
Müqayisəli təhlil zamanı 114 zülal və yeddi metabolitin səviyyəsində əhəmiyyətli fərqlər aşkar edilib. Müəyyən olunan dəyişikliklərin beynin fəaliyyətinə, immun sisteminə, enerji mübadiləsinə, həmçinin hüceyrələrin müdafiə və toxumaların bərpası mexanizmlərinə birbaşa təsir göstərdiyi bildirilib.
"Tədqiqat zamanı travmadan sonrakı stres pozuntusundan əziyyət çəkən xilasedicilərdə eyni vaxtda bir neçə orqanın, o cümlədən ürəyin, ağciyərlərin, qaraciyərin və böyrəklərin sürətlənmiş bioloji qocalma əlamətləri aşkar edilib. Bu dəyişikliklər xroniki travmadan sonrakı stres pozuntusu olan insanların nə üçün ürək-damar xəstəlikləri, ağciyər funksiyasının pozulması, idrak qabiliyyətinin zəifləməsi və yaşlanma ilə əlaqəli digər xəstəliklərlə daha çox üzləşdiyini izah edə bilər", - deyə tədqiqat qrupunun rəhbəri Benjamin Luft bildirib.
Müəlliflər vurğulayıblar ki, əldə olunan nəticələr travmadan sonrakı stres pozuntusunun təkcə psixi sağlamlıq problemi olmadığını, eyni zamanda bütün orqanizmə təsir göstərən sistemli bir xəstəlik olduğunu göstərir.
Bununla yanaşı, alimlər nəticələrin ehtiyatla qiymətləndirilməsinin vacibliyini qeyd ediblər. Onların sözlərinə görə, tədqiqat 11 sentyabr terror aktlarından sonra həm ağır psixoloji travma almış, həm də təhlükəli ekoloji amillərin təsirinə məruz qalmış unikal xilasedici qrupu üzərində aparılıb.
Gələcəkdə tədqiqatçılar oxşar bioloji dəyişikliklərin digər ağır travmalar yaşamış insanlarda da müşahidə olunub-olunmadığını araşdırmağı planlaşdırırlar.
Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı Baxılıb: 467 Tarix: 01 iyul 2026
Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666
Facebookda PaylaşAralarındakı uzun məsafəyə maraqlı həll tapan cütlük - FOTO
Uzun məsafə münasibəti yaşayan Liseok və Şindanbi, bu problemə maraqlı həll tapıblar. -a istinadən məlumat verir ki, biri Nyu -Yorkda, digəri Seulda yaşayan koreyalı cütlük, video zəng edərkən eyni vaxtda çəkdikləri şəkilləri bir araya gətirərək maraqlı fotolar əldə ediblər. Bu fotoları "Instagram"
14 sentyabr 2021Bu əlamətlər ölümün yaxınlaşdığından XƏBƏR VERİR
Amerikalı elm adamları ölümdən əvvəl bədəndə baş verən bir sıra fizioloji dəyişikliklərin olduğu qənaətinə gəliblər. -a istinadla xəbər verir ki, çılpaq gözlə görünməsələr də, bir insanın ölümündən çox əvvəl tanına bilərlər. Bu cür əlamətlər xüsusi bir araşdırmanın köməyi ilə müəyyən edilə bilər. Alimlə
16 sentyabr 2021İtaliyada yaşlı qadının 500 milyon avroluq lotereya bileti oğurlandı
İtaliya polisi Neapolda tütün dükanı sahibini saxlayıb. Onun yerli sakinlərdən olan yaşlı qadının 500 milyon avro uduşlu lotereya biletini oğurladığı bildirilib. Cinayətkar Roma hava limanından Kanar adalarına uçmaq istəyərkən ələ keçib. Lakin onun üzərində xoşbəxt bilet tapılmayıb. Hazırda biletin axtarışlar
6 sentyabr 2021Bill Qeyts dünyanın ən böyük hotellərindən birini satın aldı
"Microsoft" şirkətinin təsisçisi və dünyanın ən varlı adamlarından biri Bill Qeyts Səudiyyə Ərəbistanı Şahzadəsi Talal bin Abdülaziz Əl-Səudun "Four Season" hotel şəbəkəsinin səhmlərinin yarısını satın alıb. Yayılan məlumatlara əsasən, Bill Qeytsin nəzarətində olan "Cascade Investment"
10 sentyabr 2021"Pfizer" vaksini bölgələrdə də vurulacaq? - AÇIQLAMA
Xəbər verdiyimiz kimi, ötən gün, cari epidemioloji vəziyyəti nəzərə alaraq, Səhiyyə Nazirliyinin Elmi Tibbi Şurası və TƏBİB-in Elmi Komitəsi tərəfindən 16 yaşdan yuxarı yeniyetmələrin "Pfizer" vaksinləri ilə peyvənd olunması qərarı qəbul edilib. Buna baxmayaraq, bölgələrdə hələ də "Sinovac"
8 sentyabr 2021Acun niyə həmişə qara kofta geyinir?
"TV8"in rəhbəri Acun Ilıcalı maraq mövzusu olan qara köynəkləri ilə bağlı suallara aydınlıq gətirib. Axşam.az-a istinadən xəbər verir ki, hər mövsümdə bu tərzdə görünən Acun ona bu cür daha rahat olduğunu və hətta daha 500 ədəd qara kofta sifariş verdiyini açıqlayıb. "Gün ərzində ayaqqab
15 sentyabr 2021Sinqapurda ilk robokop xidmətə başlayıb
Sinqapurda "Xavyer" adlı polis robotu xidmətə başlayıb. O, xüsusi kameralar və gecə görmə cihazı ilə təchiz olunub. Robotun ictimai asayışin qorunması üzrə sınaqları 3 həftə davam edəcək. "Xavyer" təkcə parklarda deyil, həm də hərəkətin sıx olduğu yollarda xidmət aparacaq. O, ictima
6 sentyabr 2021