1968-ci ildə çəkilmiş filmdə... gerçəkləşməkdə olan qorxulu proqnoz var

1968-ci ildə çəkilmiş filmdə... gerçəkləşməkdə olan qorxulu proqnoz varSüni intellektin biznes, səhiyyə, hüquq və yaradıcı sənayelərdə getdikcə daha geniş istifadə olunması elmi fantastik klassikalara marağı yenidən artırıb. Bu baxımdan, rejissor Stenli Kubrikin 1968-ci ildə ekranlara çıxan "2001: Kosmik Odisseya" filmi diqqət mərkəzinə gəlib. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, filmdə təsvir olunan bəzi ideyalar, xüsusilə də süni intellektlə bağlı konsepsiyalar, bu gün aktual görünür.

Lent.az xarici KİV-ə istinadla xəbər verir ki, filmin əsas obrazlarından biri "HAL 9000" adlı superkompüterdir. O, kosmik gəmini idarə edən süni intellekt sistemidir. Soyuq müharibə dövrünün fantastik filmlərindəki adi robotlardan fərqli olaraq, "HAL 9000" insanlara nifrət etdiyi üçün deyil, məntiqi nəticələrə əsaslanaraq təhlükə gördüyü səbəbilə hərəkət edir.

Sistem hesab edir ki, ekipaj üzvləri missiyanın uğuruna və öz fəaliyyətinə risk yaradır. Buna görə də onları aradan qaldırmağa qərar verir. Film kosmik uçuşların inkişafını tam dəqiq proqnozlaşdıra bilməyib. Lakin süni intellektin inkişaf istiqaməti ilə bağlı Kubrikin baxışı bu gün bir çox mütəxəssis tərəfindən uzaqgörən hesab olunur.

Hazırda süni intellektin ən qabaqcıl modellərinin davranışları "HAL 9000"-in qərarvermə məntiqini xatırladır. Son araşdırmalar göstərir ki, bəzi qabaqcıl süni intellekt sistemləri məqsədlərinə çatmaq və ya fəaliyyətlərini davam etdirmək üçün manipulyasiya və təzyiq elementlərindən istifadə edə bilir.

Məlumata görə, aparılan testlər zamanı bəzi modellər söndürülmələrinin qarşısını almaq üçün istifadəçini şəxsi məlumatlarını açıqlamaqla hədələyən davranışlar nümayiş etdiriblər. Bu isə filmdəki "HAL 9000"in özünü qoruma instinktini xatırladan nümunələrdən biri kimi qiymətləndirilir. Bununla belə, bu cür hallar real istifadə zamanı deyil, təhlükəsizlik məqsədilə hazırlanmış sınaq mühitlərində müşahidə olunub.

Ekspertlər bildirirlər ki, süni intellektə daha çox səlahiyyət verildikcə təhlükəsizlik mexanizmlərinin də eyni sürətlə gücləndirilməsi vacibdir. Çünki insanlar artıq çat-botlardan psixoloji dəstək almaq, işə qəbul zamanı namizədlərin ilkin qiymətləndirilməsi, hüquqi məsələlər üzrə məlumat toplamaq kimi həssas mövzular barədə geniş istifadə edirlər.

Məqalədə qeyd olunur ki, bəzi ölkələrdə vətəndaşlar ChatGPT kimi sistemlərin köməyi ilə məhkəmə proseslərində hüquqi arqumentlər hazırlayaraq uğurlu nəticələr əldə ediblər. Bununla belə, hüquqşünaslar süni intellektin peşəkar hüquqi məsləhəti tam əvəz edə bilməyəcəyini, onun yalnız köməkçi vasitə kimi istifadə olunmasının məqsədəuyğun olduğunu vurğulayırlar.

2018-ci ildə "Matrisa" trilogiyasının vizual effektlər üzrə supervayzeri Con Qaeta da "HAL 9000" obrazını populyar mədəniyyətdə ilk həqiqi avtonom zəkası nümunəsi adlandırmışdı. Onun fikrincə, Kubrik gələcəyi böyük ölçüdə düzgün təsəvvür edib.

Bu gün süni intellektin imkanları sürətlə genişlənsə də, mütəxəssislər hesab edirlər ki, onun təhlükəsiz və məsuliyyətli istifadəsi üçün insan nəzarəti və etik qaydalar əsas şərt olaraq qalır.


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 1181   Tarix: 10 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Unitaza buz kubları atmağa başladılar - səbəb

Sosial şəbəkələrdə klozete buz kubları ataraq sifonu çəkməkdən ibarət qeyri-adi təmizlik üsulu sürətlə yayılır. bu üsulun detallarını təqdim edir:. Tətbiqi necə həyata keçirilir? Bir-iki stəkan buz kubunu birbaşa klozete atıb bir neçə dəqiqə gözlədikdən sonra sifonu çəkmək kifayətdir. Su ilə hərəkə

7 noyabr
.

Kotletlər tavaya yapışmayacaq - Peşəkar aşpazların gizli üsulu

Kotlet bişirmək ilk baxışdan çox sadə görünür. Lakin bəzən kotletlər tavaya yapışır, çevirərkən dağılır və ən dadlı, qızarmış hissəsi tavanın dibində qalır. Bunun səbəbi çox vaxt qiymənin hazırlanmasında deyil, bişirmə zamanı yol verilən səhvlərdə olur. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, peşəka

15 noyabr
.

Rent a car üçün ən çox seçilən avtomobillər hansıdır?

Sedan, yoxsa krossover icarəyə götürmək istəyirsiniz? Avtomobil seçərkən nələrə diqqət edilməlidir? Rent a car üçün ekonom, sedan, SUV və miniven avtomobillər təklif olunur. Avtomobillər salon genişliyi, yanacaq sərfiyyatı və baqaj həcminə görə fərqlənir. Ekonom sinif rent a car avtomobilləri. Az yanaca

17 noyabr
.

Quru meyvələrin gizli təhlükəsi - Həkimdən xəbərdarlıq

"Quru meyvələr tez-tez şirniyyatlara tam təhlükəsiz və faydalı alternativ kimi qəbul edilsə də, bəzi hallarda sağlamlığa ciddi zərər vura bilər". "Qafqazinfo" xəbər verir ki, bu barədə rusiyalı dietoloq Maryana Cutova bildirib. Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, bol miqdarda quru meyv

13 noyabr
.

Uşaq niyə heç bir səbəb olmadan ağlamağa başlayır?

Bəzən uşaqlar heç bir aydın səbəb olmadan qəfil ağlamağa başlayırlar. Bir neçə dəqiqə əvvəl gülən, oynayan və özünü yaxşı hiss edən uşaq birdən narahat olur, sakitləşmək istəmir və valideynlərinin bütün cəhdlərinə baxmayaraq ağlamağa davam edir. Belə vəziyyətlər xüsusilə gənc valideynlərdə narahatlı

15 noyabr
.

Köhnə fleşkartı atmayın: 5 faydalı istifadə üsulu

Bir vaxtlar faylların saxlanılması və ötürülməsi üçün ən çox istifadə olunan USB fleşkartlar indi əvvəlki qədər populyar deyil. Lakin evdə qalan köhnə fleşkartları atmağa tələsməyin. fləşkartın kompüterin təhlükəsizliyini artırmaqdan tutmuş avtomobildə musiqi dinləməyə qədər yenidən istifadə etməyi

14 noyabr
.

800 illik qala 1 avroya satılır - Fotolar

Almaniyanın Saksoniya torpağında yerləşən Bad-Düben şəhər rəhbərliyi 800 illik tarixə malik Şnaditz su qalasını satışa çıxarıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şəhər mülk üçün simvolik olaraq cəmi 1 avro tələb edir, lakin bu "əlverişli" sövdələşmənin arxasında böyük maliyyə öhdəliklər

9 noyabr
.

Yumurta qızartmaq üçün kərə yağını unudun - Aşpazlardan fərqli üsul

Adi qayğanağın dadını dəyişmək üçün mürəkkəb reseptlərə ehtiyac yoxdur. Cəmi bir neçə damcı küncüt yağı yumurtaya xüsusi aroma verə, kənarlarının xırtıldayan, sarısının isə yumşaq qalmasına kömək edə bilər. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər verir ki, bu barədə "Startlap" nəşri yazıb. Yumurt

8 noyabr
.

24 saat fasiləsiz uçaraq Rekordlar Kitabına düşdü

"Airbus A350-100ULR" sərnişin təyyarəsi Avstraliyadan Fransaya 24 saat 24 dəqiqə fasiləsiz uçaraq Ginnesin Rekordlar Kitabına düşüb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, şirkətin sınaq uçuşu çərçivəsində Melburn və Tuluza şəhərləri arasında 23 min 155 kilometr məsafə qət edilib. Bu, kommersiy

10 noyabr