Qədim şəhərlər niyə yerin altında tikilib - Maraqlı SƏBƏB

Qədim şəhərlər niyə yerin altında tikilib - Maraqlı SƏBƏBQədim yaşayış məskənlərində aparılan arxeoloji qazıntıları ziyarət edənlərin diqqətini iki məqam xüsusilə cəlb edir. Birincisi, antik dövrə aid binaların əksəriyyəti torpağın dərin qatlarında yerləşir. İkincisi isə onların çoxundan yalnız divarların təməl hissəsi və ya bir neçə cərgə daş və kərpic qalıb. Bir çoxları bunu şəhərlərin müharibələr zamanı dağıdılıb sonradan külək və tozla örtülməsi ilə izah etsə də, əsl səbəb bundan daha mürəkkəbdir.

Əslində qədim dövrlərdə müharibə, yanğın və ya zəlzələ nəticəsində dağılan tikililər tamamilə sökülüb ərazidən daşınmırdı. Bu həm çox zəhmətli, həm də bahalı proses idi. Bunun əvəzinə dağıntılar torpaqla örtülür, səth hamarlanır və həmin yerin üzərində yeni tikililər inşa edilirdi. Beləliklə, eyni ərazidə onlarla tikinti mərhələsi bir-birini əvəz edir, hər yeni dövr əvvəlkinin üzərinə yeni torpaq və tikinti qatı əlavə edirdi. Nəticədə şəhərlərin səviyyəsi əsrlər ərzində getdikcə yüksəlirdi.

Bundan başqa, kərpic, daş və keyfiyyətli ağac həmişə qiymətli tikinti materialları sayılırdı. Buna görə də tərk edilmiş binalar qonşu yaşayış məntəqələrinin sakinləri üçün pulsuz material mənbəyinə çevrilirdi. İnsanlar qədim tikililərin divarlarını demək olar ki, təməlinə qədər sökür, yalnız ən aşağı daş sıralarını olduğu kimi saxlayırdılar. Bu da müharibə və ya təbii fəlakət yaşamayan qədim şəhərlərdə belə niyə yalnız bünövrələrin qaldığını izah edir.

Qədim şəhərlərin torpaq altında qalmasının digər səbəbləri

Şəhərlər dağıdılmasa belə, küçələrin səviyyəsi zaman keçdikcə yenə də yüksəlirdi. Bunun bir neçə əsas səbəbi var idi. Əvvəla, keçmişdə məişət tullantıları demək olar ki, şəhərdən kənara daşınmırdı. Onlar evlərin yaxınlığında yığılır, sonradan torpaqla örtülərək səth hamarlanırdı. Qida tullantıları xüsusi kompost sahələrinə və ya şəhərdən kənardakı zibilliklərə aparılsa da, qırıq kərpiclər, daşlar, kirəmit parçaları və digər qeyri-üzvi tullantılar çox vaxt yerində qalırdı. Çünki onlar nə pis qoxu yaradır, nə də zərərvericiləri cəlb edirdi.

Qədim şəhərlərin torpaq altında qalmasının daha bir mühüm səbəbi isə yollar idi. Daş döşənməmiş küçələr yağışdan sonra palçığa çevrilirdi. İnsanların rahat hərəkət etməsi üçün küçələrin üzərinə mütəmadi olaraq çınqıl, daş qırıntıları, torpaq və digər materiallar tökülərək səth yüksəldilirdi. Bu proses əsrlərlə təkrarlandığı üçün küçələrin səviyyəsi tədricən artır, köhnə tikililər isə getdikcə daha dərin qatlarda qalırdı./Lent.az


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Maraqlı   Baxılıb: 586   Tarix: 25 iyul 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Beyin əməliyyatından sonra insanları pişik kimi görməyə başladı

ABŞ-də yaşayan 28 yaşlı kişi keçirdiyi beyin əməliyyatından sonra nadir görülən nevroloji pozğunluqla üzləşib. Belə ki, o, gün ərzində qarşılaşdığı insanların üzlərində öz ev heyvanı - "Luna" adlı pişiyinin cizgilərini görməyə başlayıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Dartmut Kollec

17 noyabr
.

Qədim Misirdə pişiklərə münasibətin görünməyən tərəfi üzə çıxıb

Qədim Misirdə müqəddəs hesab edilən pişiklərin əslində ağır şəraitdə yaşadığı məlum olub. xəbər verir ki, alimlər Vyana Təbiət Tarixi Muzeyində saxlanılan qədim Misir pişiklərinə aid 131 kəlləni araşdırıblar. Tədqiqatın nəticələri "Journal of Archaeological Science" elmi jurnalında dərc olunub

14 noyabr
.

Mağara divarlarında 280 qədim təsvir tapıldı - 60 il yanından keçib, görməyiblər

İspaniyanın Kataloniya bölgəsindəki "Cova de la Font Major" mağarasında onilliklər boyu turistlərin diqqətindən yayınan 280 Paleolit dövrü qayaüstü oyması aşkar edilib. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, Katalan İnsan Paleoekologiyası və Sosial Təkamül İnstitutunun alimləri Xosep Mariy

14 noyabr
.

"WhatsApp"da yenilik: profillər BELƏ GÖRÜNƏCƏK - FOTO

"WhatsApp" istifadəçiləri şəxsi profillərinə üz qabığı fotosu əlavə edə biləcəklər. xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, yeni funksiya əvvəlcə "Android"in beta versiyasında sınaqdan keçirilib, indi isə "iOS" istifadəçiləri üçün də əlçatan olmağa başlayıb. Yenilik sayəsind

8 noyabr
.

Düyü bişirərkən bu səhvi etməyin

Düyü bişirərkən onun dibinin yapışqan, üst hissəsinin isə quru qalması bir çox insanın qarşılaşdığı problemdir. Bunun səbəbi hər zaman suyun miqdarı və ya bişirmə müddəti olmaya bilər. İstifadə edilən qazanın forması da yeməyin keyfiyyətinə təsir göstərir. Ölkə.az yerli mediaya istinadən xəbər veri

12 noyabr
.

İnsan ölənə yaxın bu 4 sözü deyir - "Səni sevirəm"...

İnsan həyatının son anlarında nələr düşünür və hansı sözləri deməyə çalışır? Uzun illər ağır xəstələrlə çalışan məşhur onkoloq insanların ölümə yaxın vaxtlarda ən çox işlətdikləri dörd ifadəni açıqlayıb. xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, tanınmış onkoloq, yazıçı və Pulitser mükafatı laureatı Siddharth

15 noyabr
.

Sürücülər payızda avtomobilə niyə sabun parçası qoyurlar? - İnanılmaz SƏBƏB

Adi bir sabun parçası payız aylarında sürücülərin köməyinə çata bilər. Yağışların artması, havanın rütubətlənməsi və temperaturun tez-tez dəyişməsi avtomobil sahibləri üçün əlavə çətinliklər yaradır. Belə hallarda sadə məişət vasitələri də faydalı ola bilər. Məhz buna görə bəzi təcrübəli sürücülər avtomobili

15 noyabr
.

Kərə yağını kimlər yeməməlidir? - Sağlamlıq problemi olanlar üçün vacib xəbərdarlıq

Kərə yağı gündəlik qidalanmada geniş istifadə olunsa da, hər kəs üçün eyni dərəcədə uyğun deyil. Süd zülalına allergiyası, yüksək xolesterini və ürək-damar xəstəlikləri olan şəxslər bu məhsulun istifadəsinə xüsusi diqqət yetirməlidirlər. Kərə yağında doymuş yağların miqdarı yüksəkdir. Onların həddində

14 noyabr
.

Soyuducudakı bu düymə tərəvəzin taleyini həll edir

Soyuducuda saxlanılan tərəvəzlərin tez solması və ya çürüməsi bir çox evdə qarşılaşılan problemlərdəndir. Lakin soyuducuların tərəvəz bölməsində (crisper) olan kiçik sürgülü düymə meyvə və tərəvəzlərin daha uzun müddət təzə qalmasına kömək edir. xəbər verir ki, çəkməcənin içindəki nəmlik səviyyəsin

15 noyabr