"Süni intellekt vasitəsilə hazırlanmış musiqi heç vaxt bəstəkarın yaratdığı musiqinin yerini verə bilməz" - Faiq Sücəddinov

"Süni intellekt vasitəsilə hazırlanmış musiqi heç vaxt bəstəkarın yaratdığı musiqinin yerini verə bilməz" - Faiq SücəddinovAzərbaycanın zəngin musiqi sənəti çoxəsrlik inkişaf tarixinə malikdir. Musiqi aləmi ucsuz-bucaqsız bir dəryadır. Hər insan qüsursuz, mükəmməl musiqi əsəri eşidəndə ruhu onu sanki başqa bir dünyaya aparır. Bədii zövqü tərbiyə etmək, Azərbaycan musiqi mədəniyyətinin ənənələrini qorumaq müasir dövrdə demək olar ki, çətinləşib. Son zamanlar insan həyatına birbaşa nüfuz edən və ən çox investisiya qoyulan sahələrdən biri süni intellektdir.

Süni intellekt anlayışı ilk dəfə 1950-ci illərdə formalaşmağa başladı. 1956-cı ildə ABŞ-da keçirilən Dartmut Konfransında "süni intellekt" anlayışı rəsmi olaraq qəbul edildi. Zamanla texnologiyanın və hesablama gücünün inkişafı ilə süni intellekt də daha mürəkkəb və müasir bir səviyyəyə çatdı. Artıq musiqi platformalarındakı dominantlığı ilə nəzərəçarpacaq dərəcədə irəliləyən süni intellektin musiqi sənətinə mənfi təsirləri də vardır. Məhz son illər musiqi elminin ən aktual problemlərindən biri də elə budur. Həmişə səmimi, müdrik və ürəkdən gələn hissləri ifadə edən mahnılar indi texnoloji səs effektləri ilə yerini əvəzləyib. Bu texnologiya yaradıcılığı mexaniki prosesə çevirərək sənətin ruhunu zədələyir, müəllif hüquqlarının pozulması, emosional və mənəvi dərinliyin itməsi, orijinallığın zəifləməsi kimi hallara yol açır.

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a danışan Xalq artisti, bəstəkar Faiq Sücəddinov bildirib ki, yaxşı musiqi yazmaq çətindir, amma hər bir bəstəkar elə etməlidir ki, onun musiqisi uzunömürlü olsun və o dillər əzbəri olsun:

"Heç vaxt süni intellekt "Koroğlu"nu, bizim digər opera əsərlərimizi, bizim el mahnılarımızı, bizim bəstəkar məktəbinin mahnılarını verməyəcək. Ola bilər ki, texniki sifariş verilsin, sənə hansısa bir köməyi dəyə bilər. Zavodda, fabrikdə, elm-tədqiqat institunda... Amma mən yenə də vurğulayıram, insanın musiqiyə, sözə fikri olmasa, o heç vaxt qulaq asan insanı tərpətməz. Ona görə ki, orada mütləq insan faktoru olmalıdır. Süni intellekt vasitəsilə hazırlanmış musiqi heç vaxt bəstəkarın yaratdığı musiqinin yerini verə bilməz. Musiqi bizim diyarımızın, Azərbaycanın böyük bir parçasıdır. Elm adamları, şairlər həmişə deyirlər ki, əvvəlcə musiqi olub sonra söz yaranıb. Onu mənə dəfələrlə Bəxtiyar Vahabzadə deyib. Bəziləri deyir əvvəlcə söz olub, sonra isə səs. Bizim çox gözəl musiqimiz, zəngin el mahnılarımız var. Hansısa insan tərəfindən bəstələnib və illər keçdikcə bunun adını qoyublar xalq mahnısı. Amma təbii ki, bunun bir müəllifi var. Son zamanlar belə bir ifadə başlayıb-süni intellekt. Süni intellekt nədir? Mən vaxtilə konservatoriyada oxuyanda biz hansısa mövzunu götürürdük və onun variasiyasını edirdik. Amma o xalq mahnısının, musiqinin ritmi, çalarları, tonalları dəyişirdi. Süni intellekt bir növ variasiyaya bənzəyir. Süni intellekt heç vaxt bəstəkarın yaratdığı musiqini verməz. Çünki orada qəlb var, ürək var, fikir var. Süni intellekt tez yaddan çıxır. İndiki mahnıların çoxu demirəm ki, süni intellektlə yaradılıb, amma yadda qalmır. Musiqi ürəkdən gəlməlidir, musiqi sevgidən gəlməlidir. Musiqi elə olmalıdır ki, yaddaşlarda qalsın, illər keçdikcə onu oxusunlar".

Bəstəkar illər öncə yazdığı bir sıra unudulmaz əsərlərini xatırladaraq musiqinin uzunömürlü olma sirrlərini açıqladı və eyni zamanda yeni nəsil musiqi ilə bağlı arzularını bildirdi:

"Mən hərdənbir arxaya baxıram. 1986,96,95,93-cü illərdə yazdığım musiqilər (yel toxundu yarpaqlara, nəğmə qondu dodaqlara, aləmə saldım haray mən səni axtarıram, "Neylərsən", "Kaman", "Bilsən necə darıxmışam", "Düşürsən tez-tez yada", "Əgər məni unutsan" və s.)hələ də oxunur. Musiqinin də öz qanunları var. Ola bilər ki, dəsti-xətt bir-birinə oxşasın, amma bunlar ayrı-ayrı mahnılar olmalıdır. Çünki mahnı maraqlı olmalıdır. Orada harmoniyalar var, orada elm var. Allah Üzeyir bəyə rəhmət etsin, o Azərbaycan musiqisinin təməlini qoyan çox böyük insan olub. Onun əsərləri bu gün də ifa edilir. Böyük Fikrət Əmirov və digər bizim bəstəkarlarımız gözəl mahnılar bəxş ediblər bizə, şairlərimiz gözəl sözlər, romanlar yazıblar. Mən çox istərdim ki, yenə o adamlar Azərbaycanda çox olsun və təbii ki, bir azərbaycanlı kimi istəyirəm ki, bizim mədəniyyətimiz daha da zənginləşsin. Mən heç vaxt yaddan çıxarmıram və həmişə onu yada salıram. Bizim himnimiz xaricdə səslənəndə mənə deyirdilər ki, sizin çox zəngin istiqlal marşınız var, hər şey ondan başlayır. Bizim dövlətçiliyimiz, musiqimiz həmişə qüdrətli olsun, zəngin olsun, heç kimə bənzəməsin, birinci olsun. Mən öz müəllimlərimdən, böyük bəstəkarlardan o fikiri almışam və mən o fikirlə yaşayıram. Mən istəyirəm ki, bizim cavan nəsil o fikirin, o gözəlliyin davamçısı olsunlar. Mən hamınıza uzun ömür,can sağlığı və xoşbəxtlik arzu edirəm. Çox sağ olun".

Lalə Məmmədova


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 1857   Tarix: 12 avqust 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Daha bir vəkil həbs edildi

Azərbaycanda daha bir vəkil həbs edilib. "Qafqazinfo"nun əldə etdiyi məlumata görə, vəkil Elçin Əmirov polis tərəfindən tutulub. 9 saylı vəkil bürosunda fəaliyyət göstərən vəkil polisə daxil olan vətəndaş şikayəti əsasında cinayət məsuliyyətinə cəlb edilib. Ona qarşı Cinayət Məcəlləsinin 178.2.2-c

16 noyabr
.

Kirayəçi evi boşaltmaqdan imtina edirsə, ev sahibi nə etməlidir? - EKSPERTDƏN AÇIQLAMA

Kirayə münasibətlərində ev sahiblərinin üzləşdiyi problemlərdən biri də müqavilənin müddəti başa çatdıqdan və ya kirayə haqqı ödənilmədikdən sonra kirayəçinin mənzili boşaltmaqdan imtina etməsidir. Belə hallarda mülkiyyətçilər həm əmlak hüquqlarını qorumaq, həm də qanun çərçivəsində hərəkət etmək məcburiyyətind

17 noyabr
.

Milli teleradio: Dövlətçilik ənənələrinin, milli kimliyin və Azərbaycan həqiqətlərinin təbliğində strateji vasitə

"Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin əsas istiqamətlərini, milli medianın cəmiyyət və dövlət qarşısındakı məsuliyyətini, eləcə də müasir dövrdə informasiya təhlükəsizliyini

16 noyabr
.

Şəmkirdə meyiti tapılanlarla bağlı - Yeni detallar

Ötən gün Şəmkirdə evdə iki nəfərin meyitinin tapılması ilə bağlı bəzi təfərrüatlar üzə çıxıb. "Qafqazinfo" xəbər verir ki, ilkin araşdırmalar zamanı rayonun Varlı Həyat kəndində 1968-ci il təvəllüdlü Rəfi Mustafayevin özünə məxsus evdə qeyri-rəsmi münasibətdə yaşadığı qadını qətlə yetirməsin

17 noyabr
.

"20 Yanvar"da qəza - Motosikletçi öldü

Bakıda ölümlə nəticələnən yol qəzası baş verib. APA-ya istinadən xəbər verir ki, hadisə metronun "20 Yanvar" stansiyasının yaxınlığında qeydə alınıb. Hadisə zamanı avtomobil motosikletlə toqquşub. Nəticədə motosikleti idarə edən şəxs hadisə yerində ölüb

17 noyabr
.

Prezident İlham Əliyevdən milli teleradioya mühüm mesaj: Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği strateji vəzifədir

Prezident İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə ünvanladığı müraciət Azərbaycanın informasiya siyasətinin prioritetləri, milli-mənəvi dəyərlərin qorunması və müasir media qarşısında dayanan vəzifələr baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısının müraciəti bi

16 noyabr
.

Deputat Ağalar Vəliyevin oğluna məxsus "Kristal Bakı" vətəndaşları aldadır?

Ölkənin aparıcı tikinti şirkətlərindən biri olan "Kristal Bakı" ASC (VÖEN - 3103396091) satışa çıxardığı mənzilləri alıcılara fərqli qiymətlərlə təqdim edir. "Real Azərbaycan" xəbər verir ki, şirkətin rəsmi saytı - " vasitəsilə satışa çıxarılan mənzillərin aylıq ödəniş məbləğlər

16 noyabr
.

"Parlament danışmaqxana deyil" - Spikerdən deputata irad

"Ötən gün keçirilən plenar iclasda çıxış üçün verilən reqlament 10 dəqiqədən 5 dəqiqəyə endirildi. Hansı deputat 3 dəqiqə danışmaq istəyirsə, danışsın. Başqalarına niyə yol göstərirlər? Bura Milli Məclisdir, danışmaqxanadır. Danışmağa sərhəd qoymaq olmaz". "Qafqazinfo" xəbər veri

17 noyabr
.

Milli teleradio ənənələri və dövlətçilik ideologiyası: Azərbaycan mediasının qarşısında duran yeni vəzifələr

Azərbaycanın milli dövlətçilik tarixində radio və televiziya yalnız informasiya yayımı vasitəsi deyil, həm də xalqın milli-mənəvi dəyərlərinin qorunması, tarixi yaddaşının yaşadılması və dövlətçilik ideologiyasının möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm ictimai institutlardır. Prezident İlham Əliyevin Azərbayca

16 noyabr