"Köhnə binanı sökmək olar, amma əvvəl şəhərin həmin yükü daşıyıb-daşımadığı hesablanmalıdır" - Muxtar Ərturan

"Köhnə binanı sökmək olar, amma əvvəl şəhərin həmin yükü daşıyıb-daşımadığı hesablanmalıdır" - Muxtar ƏrturanBakıda sovet dövründə tikilən çoxmənzilli binaların bir hissəsi hələ də istismar olunur. Yaşayış fondunun köhnəlməsi, binaların texniki vəziyyəti və söküntü ilə bağlı layihələrin hansı meyarlarla həyata keçirilməsi məsələsi isə sakinlər üçün aktual olaraq qalır.

Bəs sovetlər birliyindən qalan binaların hamısı niyə sökülmür, onların sökülməsi hansı şərtlərdən asılıdır və bu proses nə vaxt sürətlənə bilər?
"Köhnə binanı sökmək olar, amma əvvəl şəhərin həmin yükü daşıyıb-daşımadığı hesablanmalıdır" - Muxtar ƏrturanMövzu ilə bağlı şəhərsalma və inşaat məsələləri üzrə ekspert, novator memar Muxtar Ərturan Sonxeber.az-a açıqlamasında bildirdi ki, inşaat məsələləri üzrə ekspert olaraq bildirirəm ki, Sovet dövründə tikilmiş binaların hamısına eyni yanaşmaq düzgün deyil. Binanın yaşı onun avtomatik sökülməsi üçün əsas olmamalıdır. İlk növbədə konstruktiv vəziyyət, seysmik dayanıqlıq və istismar təhlükəsizliyi üzrə texniki audit aparılmalıdır. Bərpası mümkün bina bərpa edilməli, gücləndirilə bilən bina gücləndirilməli, real təhlükə yaradan bina isə yenilənməlidir. Əsas məsələ bundan sonra başlayır. 5 mərtəbəli binanı söküb yerində 16-20 mərtəbəli bina tikəndə yalnız bina dəyişmir, həmin ərazinin infrastruktur yükü bir neçə dəfə artır. Daha çox sakin, avtomobil, su və elektrik istehlakı, kanalizasiya yükü, parklanma, məktəb, bağça və ictimai nəqliyyat tələbi yaranır.
Bu gün Bakı-Abşeronda, o cümlədən Sumqayıtda güclü yağışlardan sonra yaranan subasmalar yağış sularının idarə olunması və mühəndis şəbəkələrinin imkanlarının nə qədər vacib olduğunu göstərir. Bakıdakı tıxac problemi də eyni məntiqi ortaya qoyur: tikinti sıxlığı artdıqca yol və mühəndis infrastrukturu paralel gücləndirilməlidir.

Bir memar kimi hesab edirəm ki, düzgün ardıcıllıq belədir: əvvəl ərazinin daşıma qabiliyyəti hesablanmalıdır - yol neçə avtomobil qəbul edir, kanalizasiya və yağış suyu sistemi əlavə yükü götürürmü, su və elektrik təminatı kifayətdirmi, parklanma və sosial infrastruktur varmı? Yalnız bundan sonra yeni tikilinin sıxlığı və mərtəbəliliyi müəyyən edilməlidir.

"VR Standartları 2026" yanaşmasında da bina ayrıca obyekt kimi deyil, insan-məkan-infrastruktur sisteminin bir hissəsi kimi qiymətləndirilir. Yeni tikinti yalnız öz sakinləri üçün komfort yaratmamalı, mövcud məhəllənin yaşayış keyfiyyətini də aşağı salmamalıdır.

Mənim mövqeyim belədir: köhnə binanı yenisi ilə əvəz etmək inkişaf ola bilər. Amma köhnə infrastruktura dəfələrlə artıq yük gətirən yeni bina tikmək inkişaf deyil - gələcəyin problemini bu gündən tikməkdir.

Şəhərsalmanın əsas prinsipi "əvvəl bina, sonra yol və kanalizasiya" deyil; əvvəl infrastrukturun daşıma qabiliyyəti, sonra tikinti olmalıdır.

Müəllif: İlkin Məmmədkərimov


Sonxeber.az
Telegramda izləyin
Sosial   Baxılıb: 621   Tarix: 02 oktyabr 2026  

Şikayətiniz varsa Whatsapp: 077 7125666

Facebookda Paylaş


Oxşar xəbərlər

.

Azərbaycanda terminallarla ödəniş qaydası dəyişdi

Ödənişlərin təhlükəsizliyinin artırılması və qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq terminallar vasitəsilə nağd vəsaitlərin qəbulu üzrə yeni qayda tətbiq olunur. xəbər verir ki, qaydaya əsasən, 500 AZN-dən artıq məbləğdə ödəniş və ya pul köçürməsi həyata keçirmək istəyən istifadəçilər şəxsiyyətlərin

16 noyabr
.

İçərişəhərdə maşın park etməyin saatı 5 manatdır - RƏSMİ

"Qeyri-rezidentlər üçün qüvvədə olan tariflər ilk 15 dəqiqə üçün 3 manat, sonrakı hər saat üçün isə 5 manat təşkil edir. Avtomatlaşdırılmış sistem tərəfindən hesablanan 6 saat 4 dəqiqəlik parklanma müddəti üzrə 33 manatlıq ödəniş də müəyyən edilmiş tariflərə uyğundur. Tariflər və giriş şərtlər

16 noyabr
.

Uşaqları nəzarətsiz qoymayın! - Nazirlikdən müraciət

Fövqəladə Hallar Nazirliyi (FHN) uşaqların təhlükəsizliyi ilə bağlı əhaliyə müraciət edib. xəbər verir ki, müraciətdə deyilir:. "Fövqəladə Hallar Nazirliyi tərəfindən əhali arasında aparılan kütləvi maarifləndirmə işlərinə baxmayaraq, bir sıra hallarda azyaşlıların nəzarətsiz qalması nəticəsind

17 noyabr
.

Məşhur salonlar şəbəkəsinin rəhbəri ilə bağlı məhkəmədən qərar

"Beautytime" salonlar şəbəkəsinin rəhbəri Könül Həmzəyevanın təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunduğu işlərdən biri yekunlaşıb. "Unikal"a istinadən xəbər verir ki, xüsusi ittihamçı Röyal Masiyevin şikayəti əsasında Könül Həmzəyevanın Cinayət Məcəlləsinin 147.2-ci (ağır cinayə

16 noyabr
.

Milli kimliyin qorunması, Azərbaycan həqiqətlərinin təbliği və informasiya təhlükəsizliyinin strateji əhəmiyyəti

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin milli radio və televiziya yayımının yubileyi münasibətilə televiziya və radio işçilərinə ünvanladığı müraciət ölkəmizin informasiya siyasətinin prioritetlərini, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasının əhəmiyyətini və teleradionun dövlətçilik tariximizdək

16 noyabr
.

Azərbaycanda yerli QHT-lər yenidən qeydiyyata alınacaq

Azərbaycanda yerli QHT-lər və xarici QHT-lərin filial və ya nümayəndəlikləri qanunvericiliyə ediləcək dəyişikliklərlə əlaqədar yenidən dövlət qeydiyyatına alınmaq üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanına müraciət etməli olacaqlar. xəbər verir ki, bu, Milli Məclisin 17 və 18 noyabr tarixlərində keçiriləcə

17 noyabr
.

Universitetlərə qəbul imtahanları ləğv edilə bilər? - Azərbaycanda yeni sistemə keçid mümkündürmü? - TƏHSİL EKSPERTİNDƏN AÇIQLAMA

Dünyanın bir sıra ölkələrində universitetlərə qəbul zamanı abituriyentlərin orta məktəb illərindəki akademik göstəriciləri əsas meyar kimi nəzərə alınır. Bu təcrübə Azərbaycanda da ali təhsil müəssisələrinə qəbul sisteminin dəyişdirilməsi məsələsini gündəmə gətirir. Bəs ölkəmizdə qəbul imtahanlarını

17 noyabr
.

Din xadimləri ilə bağlı iddiaya - Rəsmi reaksiya

"Son günlər bəzi media subyektlərində və sosial şəbəkələrdə Azərbaycan Respublikasının Dövlət Qulluğu Məcəlləsində din xadimləri ilə bağlı guya əvvəllər mövcud olmayan yeni məhdudiyyətin tətbiq edildiyi barədə həqiqətə uyğun olmayan məlumatlar yayılıb. Mövcud qanunvericilik aktları nəzərə alınmada

17 noyabr
.

Dünyada ərzaq ucuzlaşır, Azərbaycanda isə bahalaşır - Səbəb nədir? - İQTİSADÇIDAN AÇIQLAMA

Dünya bazarında ərzaq məhsullarının qiymətində azalma müşahidə olunsa da, bu tendensiya Azərbaycanın daxili bazarında özünü eyni şəkildə göstərmir. FAO-nun oktyabr ayı üzrə göstəricilərinə əsasən, qlobal Ərzaq Qiymətləri İndeksi 1,2 faiz azalıb. Azərbaycanda isə əksinə, həmin ay ət və ət məhsulları

17 noyabr