Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri: Azərbaycan-Özbəkistan müttəfiqliyində yeni mərhələ

Bakı-Daşkənd münasibətlərinin strateji əhəmiyyəti daha da artır. Ölkə başçısının Özbəkistan Respublikasına bugünkü səfəri bunu bir daha sübut edir.

Avqustun 23-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Özbəkistan Respublikasına dövlət səfərinə gedib. Dövlət başçısını Daşkənddə "Daşkənd-Xumo" Beynəlxalq Hava Limanında Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev və xanımı Ziroatxon Mirziyoyeva qarşılayıblar. Prezident İlham Əliyevin və birinci xanım Mehriban Əliyevanın rəsmi qarşılanması iki ölkə arasında yüksək səviyyəli münasibətlərin növbəti nümayişi kimi diqqət çəkib.

Bu səfər Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin son illərdə qazandığı dinamik inkişafın məntiqi davamı olmaqla yanaşı, iki qardaş ölkə arasında müttəfiqlik əlaqələrinin daha da möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm siyasi hadisədir. Səfərin gündəliyində yüksəksəviyyəli görüşlərin və Ali Dövlətlərarası Şuranın üçüncü iclasının keçirilməsi nəzərdə tutulur.

Tarixi və mənəvi bağlar üzərində qurulan münasibətlər

Azərbaycan və Özbəkistan xalqlarını ortaq tarix, dil, mədəniyyət, milli-mənəvi dəyərlər və qardaşlıq münasibətləri birləşdirir. Son illərdə bu tarixi bağlar dövlətlərarası münasibətlərin möhkəmlənməsi üçün mühüm siyasi və iqtisadi dayağa çevrilib.

Prezident İlham Əliyev avqustun 21-də Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə - UzA-ya müsahibəsində Azərbaycanla Özbəkistan arasındakı münasibətlərin ən yüksək - müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldiyini vurğulayıb. Dövlət başçısının sözlərinə görə, son beş ildə ən yüksək səviyyədə 15 qarşılıqlı səfər və intensiv təmaslar əlaqələrin inkişafına mühüm töhfə verib.

Bu fakt onu göstərir ki, Bakı ilə Daşkənd arasında münasibətlər yalnız ənənəvi dostluq çərçivəsində deyil, uzunmüddətli strateji maraqlara əsaslanan hərtərəfli tərəfdaşlıq formatında inkişaf edir.

Siyasi dialoq və qarşılıqlı etimad

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin əsas xüsusiyyətlərindən biri dövlət başçıları arasında formalaşmış yüksək səviyyəli siyasi dialoq və qarşılıqlı etimaddır. Prezident İlham Əliyev və Prezident Şavkat Mirziyoyev arasında mövcud olan dostluq münasibətləri iki ölkənin dövlətlərarası əlaqələrinin inkişafında mühüm rol oynayır.
Bu siyasi etimad müxtəlif sahələrdə konkret əməkdaşlıq layihələrinin həyata keçirilməsinə də imkan yaradır. İki ölkənin qarşılıqlı səfərləri, imzalanan sənədlər və yaradılan yeni əməkdaşlıq mexanizmləri münasibətlərin institusional əsaslarını daha da gücləndirir.

Ali Dövlətlərarası Şuranın fəaliyyəti də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şura iki ölkə arasında strateji əməkdaşlığın əsas istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi və qəbul olunan qərarların icrasının əlaqələndirilməsi baxımından mühüm platformadır.

İqtisadi əməkdaşlıq üçün geniş perspektivlər

Səfərin mühüm istiqamətlərindən biri də iqtisadi-ticari əlaqələrin daha da genişləndirilməsidir. Azərbaycan və Özbəkistan arasında qarşılıqlı investisiyaların artırılması, sənaye kooperasiyasının genişləndirilməsi, nəqliyyat-logistika imkanlarından daha səmərəli istifadə və yeni birgə layihələrin həyata keçirilməsi üçün böyük potensial mövcuddur.
İki ölkənin iqtisadi əməkdaşlığı artıq ənənəvi ticarət əlaqələrindən daha geniş məzmun alaraq sənaye, investisiya, nəqliyyat, logistika, kənd təsərrüfatı, enerji və digər istiqamətləri əhatə edir.
Xankəndidə yaradılan birgə tikiş müəssisəsi Azərbaycan-Özbəkistan iqtisadi əməkdaşlığının konkret nümunələrindən biridir. Bu layihə həm iqtisadi əlaqələrin inkişafına, həm də azad edilmiş ərazilərin bərpası prosesinə qardaş Özbəkistanın verdiyi dəstəyin göstəricisidir. Prezident İlham Əliyev daha əvvəl Özbəkistanın Qarabağın bərpasına verdiyi töhfəni, xüsusilə Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəbin tikintisini yüksək qiymətləndirib.

Orta Dəhliz və nəqliyyat-logistika əməkdaşlığı

Azərbaycan ilə Özbəkistanı birləşdirən əsas strateji istiqamətlərdən biri nəqliyyat və logistika sahəsidir. Azərbaycanın Xəzər üzərindən Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında mühüm tranzit bağlantısına çevrilməsi, Özbəkistanın isə Mərkəzi Asiyanın aparıcı iqtisadiyyatlarından biri olması iki ölkə arasında nəqliyyat əməkdaşlığına yeni imkanlar yaradır.
Orta Dəhlizin inkişafı Bakı və Daşkəndin iqtisadi maraqlarının uzlaşdığı mühüm istiqamətlərdəndir. Bu marşrutun genişləndirilməsi yükdaşımaların həcminin artırılması ilə yanaşı, Azərbaycanı Mərkəzi Asiya, Özbəkistanı isə Qafqaz və Avropa bazarları ilə daha sıx bağlamaq imkanına malikdir.

Qarabağın bərpasında Özbəkistanın dəstəyi

Azərbaycan-Özbəkistan qardaşlığının ən mühüm nümunələrindən biri Özbəkistanın Qarabağın bərpası prosesinə verdiyi dəstəkdir. Özbəkistan azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulmasına yardım göstərmək təşəbbüsü irəli sürən ilk ölkələrdən olub.

Füzuli şəhərində Mirzə Uluqbəy adına məktəbin inşası iki xalq arasında tarixi və mədəni bağların müasir dövrdə də davam etdiyini göstərir. Bu layihə sadəcə sosial obyektin yaradılması deyil, Azərbaycan və Özbəkistan xalqları arasında qardaşlığın simvolik ifadəsidir.

Türk dünyasının birliyinə mühüm töhfə

Azərbaycan və Özbəkistan Türk Dövlətləri Təşkilatının fəal üzvləri kimi türk dünyasının siyasi, iqtisadi və humanitar birliyinin möhkəmləndirilməsinə mühüm töhfə verirlər.Bakı və Daşkənd arasında inkişaf edən münasibətlər türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın dərinləşməsinə də müsbət təsir göstərir. Nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi, ticarətin artırılması, mədəni-humanitar layihələrin inkişafı və qarşılıqlı investisiyaların təşviqi türk dünyasının inteqrasiyasına xidmət edən əsas istiqamətlərdəndir.

Dövlət səfərinin siyasi mesajı

Prezident İlham Əliyevin 23-24 avqust 2026-cı il tarixlərində Özbəkistana dövlət səfəri Azərbaycan xarici siyasətində Mərkəzi Asiya istiqamətinin artan əhəmiyyətini də nümayiş etdirir. Müasir geosiyasi reallıqlar fonunda Azərbaycan Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə əməkdaşlığı genişləndirərək Xəzər hövzəsi ilə Mərkəzi Asiya arasında əlaqələrin gücləndirilməsinə xüsusi önəm verir.

Özbəkistanla münasibətlərin müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlməsi isə bu siyasətin mühüm nəticələrindən biridir. Prezident İlham Əliyevin UzA-ya müsahibəsində də vurğuladığı kimi, iki ölkə arasında münasibətlər artıq yeni məzmun qazanıb və əməkdaşlıq üçün geniş potensial formalaşıb.

Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin strateji mahiyyətini bir daha ortaya qoyur. Bu səfər siyasi dialoqun möhkəmləndirilməsi, iqtisadi və investisiya əlaqələrinin genişləndirilməsi, nəqliyyat-logistika əməkdaşlığının inkişafı, humanitar bağların gücləndirilməsi və türk dünyasında həmrəyliyin daha da dərinləşdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Bakı ilə Daşkənd arasında möhkəmlənən müttəfiqlik münasibətləri yalnız iki ölkənin deyil, daha geniş regionun iqtisadi və siyasi inkişafına töhfə verə biləcək mühüm əməkdaşlıq modelidir. Avqustun 23-də başlayan dövlət səfəri də bu münasibətlərin yeni mərhələyə keçidini nümayiş etdirən mühüm hadisə kimi tarixə düşür.

David Seliverstov
"Magen David Azerbaijan" insan hüquqlarının müdafiəsi və xeyriyyəçilik cəmiyyətinin sədri

Telegramda izləyin