Azərbaycan-Özbəkistan qardaşlığı: Strateji müttəfiqlikdən yeni əməkdaşlıq mərhələsinə

Xəbər verdiyimiz kimi Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva avqustun 23-də Daşkəndə gəliblər.

Mövzu ilə bağlı Sonxeber.az-a danışan "BİG Media"MMC-nin direktoru Emil Əkbərov bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 23 avqust 2026-cı ildə Özbəkistan Respublikasına dövlət səfəri iki qardaş ölkə arasında son illərdə sürətlə inkişaf edən münasibətlərin məntiqi davamı və yeni əməkdaşlıq imkanlarının müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm siyasi hadisədir:

"Dövlət səfəri Azərbaycan-Özbəkistan əlaqələrinin artıq sadəcə diplomatik münasibətlər çərçivəsində deyil, möhkəm dostluq, qarşılıqlı etimad, strateji maraqlar və müttəfiqlik əsasında inkişaf etdiyini bir daha nümayiş etdirir. Rəsmi məlumata əsasən, Azərbaycan və Özbəkistan xalqları arasında münasibətlərin kökləri çox qədim tarixə gedib çıxır. Ortaq türk mənşəyi, dil və mədəni yaxınlıq, adət-ənənələr, mənəvi dəyərlər və tarix boyu formalaşmış qarşılıqlı hörmət iki xalqı bir-birinə daha da yaxınlaşdıran əsas amillərdəndir. Məhz bu möhkəm mənəvi təməl müasir dövrdə dövlətlərarası münasibətlərin yüksək səviyyəyə yüksəlməsinə imkan verib.

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin bugünkü səviyyəsi uzunmüddətli və ardıcıl siyasi kursun nəticəsidir. Son illərdə iki ölkə arasında münasibətlər keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçərək müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlib. Prezident İlham Əliyevin Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə verdiyi müsahibədə də Azərbaycan-Özbəkistan əlaqələrinin ən yüksək müttəfiqlik səviyyəsinə çatdığı xüsusi vurğulanıb.

Bu münasibətlərin inkişafında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev arasında formalaşmış səmimi dostluq, qarşılıqlı hörmət və etimad xüsusi rol oynayır. Son beş ildə dövlət başçıları səviyyəsində həyata keçirilən qarşılıqlı səfərlərin çoxluğu da siyasi dialoqun intensivliyini göstərir.
İki ölkə liderlərinin siyasi iradəsi nəticəsində əlaqələr yalnız yüksək səviyyəli görüşlərlə məhdudlaşmayıb, konkret layihələr, yeni əməkdaşlıq mexanizmləri və iqtisadi təşəbbüslərlə zənginləşib.

Azərbaycan və Özbəkistan arasında müttəfiqlik münasibətlərinin rəsmiləşdirilməsi ikitərəfli əlaqələrin tarixində mühüm mərhələdir. Müttəfiqlik haqqında Müqavilənin imzalanması dövlətlərarası qarşılıqlı fəaliyyətin yeni mərhələsinin başlanğıcı kimi qiymətləndirilib. Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev həmin hadisəni iki yaxın xalq arasında münasibətlər tarixində mühüm hadisə kimi səciyyələndirib.

Bu sənəd siyasi münasibətlərin möhkəmləndirilməsi ilə yanaşı, iqtisadiyyat, investisiya, nəqliyyat, humanitar əlaqələr və digər sahələr üzrə əməkdaşlığın daha sistemli şəkildə inkişaf etdirilməsinə zəmin yaradır.
Ali Dövlətlərarası Şuranın yaradılması da əlaqələrin institusional əsaslarının gücləndirilməsi baxımından mühüm addımdır. Bu mexanizm iki ölkə arasında əldə olunan razılaşmaların icrasının izlənilməsi və yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi üçün mühüm platformadır".

Emil Əkbərov vurğulayıb ki, dövlət səfəri yeni əməkdaşlıq imkanları açır:

"Prezident İlham Əliyevin 23 avqust tarixində Özbəkistana dövlət səfəri siyasi münasibətlərin daha da möhkəmləndirilməsi ilə yanaşı, iki ölkənin iqtisadi və humanitar potensialının geniş şəkildə reallaşdırılması baxımından da əhəmiyyətlidir.

Azərbaycan və Özbəkistanın iqtisadiyyatlarının bir-birini tamamlayan xüsusiyyətləri qarşılıqlı ticarət və investisiya imkanlarının genişləndirilməsi üçün əlverişli şərait yaradır. Sənaye, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat, logistika, enerji, turizm, informasiya texnologiyaları və digər sahələrdə birgə layihələrin həyata keçirilməsi üçün böyük potensial mövcuddur.
Azərbaycan şirkətlərinin Özbəkistanda həyata keçirilən layihələrdə iştirakı, Özbəkistanın isə Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərinin bərpasında iştirak etməsi iqtisadi əməkdaşlığın yalnız kommersiya xarakteri daşımadığını, eyni zamanda qardaşlıq və qarşılıqlı dəstək ruhuna söykəndiyini göstərir.

Azərbaycan-Özbəkistan qardaşlığının ən parlaq nümunələrindən biri Özbəkistanın Qarabağın bərpası prosesində iştirakıdır. Özbəkistanın Füzuli şəhərində Mirzə Uluqbəy adına məktəbin inşasına dəstək verməsi iki xalq arasındakı dostluğun real layihədə ifadəsidir. Bu məktəb yalnız təhsil müəssisəsi deyil, Azərbaycan və Özbəkistan xalqları arasındakı tarixi-mədəni bağların rəmzlərindən biridir.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpa olunmasından sonra Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq işlərinə Özbəkistanın verdiyi dəstək Azərbaycan xalqı tərəfindən yüksək qiymətləndirilir.
Bu baxımdan Özbəkistanın münasibəti "qardaşın sevinci ilə sevinmək, çətinliyində yanında olmaq" prinsipinin müasir siyasi münasibətlərdə real təzahürüdür.

İki ölkə arasında siyasi münasibətlərin yüksək səviyyəsi iqtisadi əlaqələrin inkişafına da müsbət təsir göstərir. Son illərdə qarşılıqlı ticarət və investisiya layihələrinin genişləndirilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılıb.
Azərbaycan-Özbəkistan İnvestisiya Şirkətinin yaradılması qarşılıqlı sərmayələrin artırılması üçün mühüm mexanizmlərdən biridir. İki ölkənin iş adamları arasında əlaqələrin genişlənməsi, biznes forumlarının keçirilməsi və yeni birgə layihələrin təşviqi gələcəkdə iqtisadi əməkdaşlığın daha böyük miqyas alacağına əsas verir.
Burada əsas məqsəd yalnız ticarət dövriyyəsinin artırılması deyil, həm də birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması, investisiya imkanlarının genişləndirilməsi və yeni bazarlara çıxış üçün ortaq layihələrin həyata keçirilməsidir".

Emil Əkbərov söyləyib ki, Orta Dəhliz Azərbaycan-Özbəkistan əməkdaşlığını daha da gücləndirir:

"Azərbaycan və Özbəkistan arasında əməkdaşlığın ən perspektivli istiqamətlərindən biri nəqliyyat və logistika sahəsidir.Azərbaycan Xəzər dənizi üzərindən Mərkəzi Asiyanı Cənubi Qafqaz və Avropa ilə birləşdirən mühüm nəqliyyat qovşaqlarından biridir. Özbəkistanın Mərkəzi Asiyanın aparıcı iqtisadi mərkəzlərindən biri olması isə iki ölkə arasında nəqliyyat-logistika əməkdaşlığını daha da əhəmiyyətli edir.

Orta Dəhlizin inkişafı Azərbaycan və Özbəkistan üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradır. Bu marşrutun genişləndirilməsi iki ölkənin ticarət əlaqələrinə, yükdaşımaların artmasına və Avropa ilə Asiya arasında iqtisadi bağlantıların möhkəmlənməsinə xidmət edir.Beləliklə, Bakı ilə Daşkənd arasında nəqliyyat əməkdaşlığı yalnız ikitərəfli məsələ deyil. Bu əməkdaşlıq bütövlükdə Avrasiyanın nəqliyyat xəritəsində yeni imkanların formalaşmasına təsir göstərir.

Azərbaycan və Özbəkistan münasibətlərinin ən möhkəm dayaqlarından biri mədəni-humanitar əlaqələrdir.
İki xalqın ədəbiyyatı, musiqisi, incəsənəti və tarixi irsi bir-birinə yaxındır. Nizami Gəncəvi, Əlişir Nəvai, Mirzə Uluqbəy kimi böyük şəxsiyyətlərin irsi Azərbaycan və Özbəkistan xalqlarının ortaq mədəni yaddaşının mühüm hissəsini təşkil edir.Bakıda "Özbəkistan" parkının, Daşkənddə Heydər Əliyev meydanının yaradılması xalqlar arasında qarşılıqlı ehtiramın rəmzi kimi xüsusi məna daşıyır.
Mədəniyyət günlərinin keçirilməsi, tələbə və alim mübadiləsi, media və vətəndaş cəmiyyəti institutları arasında əməkdaşlıq xalqların bir-birini daha yaxından tanımasına və qardaşlıq münasibətlərinin nəsildən-nəslə ötürülməsinə xidmət edir.

Azərbaycan və Özbəkistan arasındakı münasibətlərin inkişafı Türk Dövlətləri Təşkilatının və bütövlükdə türk dünyasının güclənməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycan və Özbəkistanın ortaq tarixə və mədəniyyətə əsaslanan əməkdaşlığı türk dövlətləri arasında iqtisadi, siyasi və humanitar əlaqələrin genişləndirilməsinə müsbət təsir göstərir.
İki ölkənin beynəlxalq platformalarda bir-birini dəstəkləməsi, regional və qlobal məsələlərdə qarşılıqlı fikir mübadiləsi aparması türk dünyasının həmrəyliyinin daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Bu mənada Azərbaycan-Özbəkistan münasibətləri yalnız iki dövlətin uğurlu əməkdaşlıq modeli deyil, həm də türk dövlətləri arasında qarşılıqlı etimadın və həmrəyliyin nümunəsidir.

Azərbaycan-Özbəkistan əlaqələrinin sürətli inkişafında iki ölkənin liderləri arasında mövcud olan şəxsi dostluq və qarşılıqlı etimad xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Prezident İlham Əliyev və Prezident Şavkat Mirziyoyev arasında mütəmadi görüşlər, telefon danışıqları və qarşılıqlı səfərlər ikitərəfli münasibətlərin gündəliyinin genişlənməsinə imkan verir. Dövlət başçılarının siyasi iradəsi nəticəsində qəbul olunan qərarların praktik müstəvidə reallaşdırılması da münasibətlərin davamlılığını təmin edir. Bu gün Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, siyasi liderlər arasında yüksək səviyyəli etimad dövlətlərarası münasibətlərə və xalqlar arasında əlaqələrə də müsbət təsir göstərir".

"23 avqust dövlət səfəri Azərbaycan və Özbəkistan arasında münasibətlərin gələcək inkişafı baxımından yeni perspektivlər açır. Qarşıdakı mərhələdə iqtisadi-ticari əlaqələrin daha da genişləndirilməsi, investisiya layihələrinin artırılması, nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı, enerji əməkdaşlığının gücləndirilməsi və humanitar əlaqələrin yeni layihələrlə zənginləşdirilməsi əsas istiqamətlərdən ola bilər.

Azərbaycan və Özbəkistanın regional imkanları və strateji mövqeləri də əməkdaşlığın daha geniş coğrafiyada əhəmiyyət qazanmasına şərait yaradır. Bakı və Daşkənd arasında formalaşan etibarlı tərəfdaşlıq Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında əlaqələrin möhkəmlənməsinə də xidmət edir.

Azərbaycan-Özbəkistan münasibətlərinin bugünkü səviyyəsi bir daha göstərir ki, həqiqi dostluq və qardaşlıq yalnız sözlərlə deyil, konkret addımlar, qarşılıqlı dəstək və birgə layihələrlə təsdiqlənir.
Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri də məhz bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Səfər Azərbaycan və Özbəkistan arasında siyasi dialoqun, iqtisadi əməkdaşlığın, humanitar əlaqələrin və qarşılıqlı investisiyaların daha da genişləndirilməsi üçün mühüm imkanlar yaradır.

Bu gün Azərbaycan və Özbəkistan münasibətləri ortaq tarixdən müasir strateji müttəfiqliyə, qardaşlıqdan çoxşaxəli əməkdaşlığa doğru inkişaf edən uğurlu model kimi diqqət çəkir. İki ölkənin dövlət başçılarının siyasi iradəsi, xalqların qarşılıqlı sevgisi və etimadı bu münasibətlərin gələcəkdə də davamlı şəkildə inkişaf edəcəyinə möhkəm zəmin yaradır.
Prezident İlham Əliyevin 23 avqust səfəri isə bu möhkəm təməl üzərində qurulan Azərbaycan-Özbəkistan qardaşlığının daha da möhkəmləndirilməsi və yeni əməkdaşlıq səhifələrinin açılması baxımından mühüm hadisə kimi tarixə düşür" - deyə Emil Əkbərov qeyd edib.

Telegramda izləyin